koers houden in de melkveehouderij - abn ... koers houden in de melkveehouderij p 2 p 3 vooroord...

Download KOERS HOUDEN IN DE MELKVEEHOUDERIJ - ABN ... Koers houden in de melkveehouderij P 2 P 3 Vooroord Koers

If you can't read please download the document

Post on 20-Jun-2020

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • KOERS HOUDEN IN DE MELKVEEHOUDERIJ

    Een uitgave van ABN AMRO, Hendrix UTD en Alta

    december 2008

  • Koers houden in de melkveehouderij P 2 P 3

  • Koers houden in de melkveehouderij P 2 P 3

    V oorw

    oord Koers houden in de melkveehouderij De zuivelmarkt is grillig. Begin 2007 was de melkprijs zo´n 30 cent per kg. Vorig najaar werd een recordhoogte

    bereikt tot wel 50 cent per kg en momenteel staan we weer met beide benen op de grond. Eén ding staat vast.

    De melkprijzen blijven schommelen en uw invloed hierop is beperkt. Hetzelfde geldt voor de grondstoffen-

    markt, deze is momenteel al net zo grillig als de melkmarkt.

    Het is de kunst om uw eigen koers te varen en u niet van de wijs te laten brengen door schommelende melk-

    en graanprijzen, waarbij duurder graan en graanvervangers soms leiden tot hogere voerkosten. Koers houden,

    impliceert eerst koers bepalen. Een ondernemer met visie heeft een strategie en laat zich niet leiden door de

    emotie van het moment. Het is belangrijk om vast te stellen wat de korte termijn planning is, maar vooral

    welke doelstellingen melkveehouders hebben voor de lange termijn en hoe deze te realiseren zijn. Let daarbij

    goed op wat bij uzelf, uw gezin en uw omgeving past. Bij straffe tegenwind is het zaak om zoveel mogelijk

    koers te houden, maar wel flexibel te zijn om goed in te kunnen spelen op gewijzigde omstandigheden.

    Vakmanschap is een voorwaarde voor goede resultaten. Ondernemerschap is de basis voor continuïteit en

    onder wisselende marktomstandigheden belangrijker dan ooit. Op veel melkveebedrijven biedt het optimalise-

    ren van de resultaten nog volop mogelijkheden om de eerste extra winst te realiseren. Dit is ook noodzakelijk

    om groei van het bedrijf mogelijk te maken, want alleen met voldoende reserveringscapaciteit is dat op een

    verantwoorde wijze te doen.

    Op grotere melkveebedrijven gaan een goede werkorganisatie en een hoge arbeidsproductiviteit de boventoon

    voeren. Zeker als vreemde arbeid wordt ingezet, want dat voelt u direct in de portemonnee. Voor een effici-

    ënte bedrijfsvoering wordt preventief en proactief management van koppels koeien steeds belangrijker. Goed

    management zorgt voor gezonde en probleemloze koeien, die veel melk produceren en lang meegaan. Met

    optimale voeding en sturing op goede vruchtbaarheidsresultaten is wat dat betreft nog veel te winnen.

    We wensen u veel leesplezier!

    Pierre Berntsen,

    directeur Agrarische

    Bedrijven ABN AMRO

    Lammert Veenhuizen

    manager Rundveegroep

    Hendrix UTD

    Jan Bobbink,

    algemeen directeur

    Alta Nederland BV

  • Nederland heeft een goede uitgangssituatie voor uitbreiding van de melkproductie.

    Koers houden in de melkveehouderij P 4

    Nieuwe zuivelmarkt: een roerig speelveld Het speelveld van de melkveehouderij verandert.

    Verdere liberalisering van de zuivelmarkt en

    toenemende schommeling van prijzen voeren

    de boventoon. De afbouw van de quotering

    gaat bovendien gepaard met prijsonzekerheid.

    Anderzijds biedt deze situatie ook kansen voor

    ondernemende melkveehouders met ambitie.

    De afgelopen decennia bestond geen vrije zuivel-

    markt door de aanwezigheid van zuivelquota, import-

    heffingen, exportsubsidies en contingenten. Nu zui-

    velquota worden verruimd en prijsondersteuning

    wordt afgebouwd, ontstaat in aanloop naar 2015

    een nieuw speelveld met nieuwe spelregels, waar-

    van de contouren langzaam zichtbaar worden. Van

    overproductie is geen sprake meer. Dat werd afgelo-

    pen jaren al duidelijk door een melkprijs die minder

    snel daalde dan was voorspeld. En in 2007 zelfs sterk

    steeg. Met de afbouw van beschermende maatrege-

    len krijgen melkveehouders in toenemende mate te

    maken met een schommelende melkprijs zoals we

    dat in 2007 en 2008 hebben gezien. Ontwikkelin-

    gen op de wereldmarkt, zoals droogte in Oceanië, de

    toenemende mondiale vraag naar zuivel en tijdelijke

    productieverhogingen hebben steeds meer invloed

    op de Nederlandse melkprijs. De groeiende Europese

    melkproductie beïnvloedt de prijs negatief. Echter de

    wereldvraag naar zuivel is gezond en kan de toename

    onder normale omstandigheden verwerken. Wel heeft

    de huidige economische crisis een drukkend effect op

    zowel opbrengst- als kostprijs.

    Fluctuerende voerprijzen

    De graanprijs is een goede indicator voor de voerprij-

    zen. In 2007 stond de graanmarkt in het teken van

    een groeiende vraag en tegenvallende productie. De

    wereldwijde graanvoorraad bereikte het laagste punt

    in 30 jaar. Het afgelopen teeltjaar 2008 was een goed

    graanjaar met een ongekende productiestijging. Toch

    is deze stijging niet voldoende om het voorraadni-

    veau op peil te brengen. Lage voorraden leiden tot

    een zwakker marktevenwicht, waardoor de prijzen

    meer gaan schommelen. Bij een tegenvallende oogst

    kunnen de prijzen fors oplopen, bij een goede oogst

    zullen de prijzen weer dalen. De afgelopen jaren zijn

    de productiekosten voor graan gestegen door hogere

    kosten voor brandstof en kunstmest. Hierdoor is de

    kostprijs voor graan verhoogd. Ook de toegenomen

    aandacht van beleggers voor de grondstoffenmarkten

    speelt daarbij een rol. Beleggers zijn op zoek naar ren-

    dement en beleggen in de grondstoffen wanneer de

    vooruitzichten goed zijn, bijvoorbeeld bij schaarste. Dit

    M el

    k ve

    eh ou

    d er

    s m

    et a

    m b

    it ie

    ”Vul de tijd tot beëindiging van de quotering nuttig in door het verlagen van

    de kostprijs en het verbeteren van je ondernemerskwaliteiten. Als dat op orde

    is, kun je altijd nog een stal bouwen”, aldus Frans Dorresteijn - ABN AMRO.

  • P 5

    kan invloed hebben op de prijsvorming. Er moet dus

    rekening worden houden met hogere voerkosten die

    bovendien sterk kunnen fluctueren. Dit hoeft niet per

    se tot margeverkrapping te leiden als veehouders ster-

    ker sturen op lagere ruwvoerkosten, lagere dierkos-

    ten en de kosten van jongveeopfok omlaag brengen.

    Daarover meer in dit rapport.

    Verruiming quotering

    Eind november 2008 hebben de Europese landbouw-

    ministers besloten om tot 2015 de quotering te ver-

    ruimen met 1% per jaar. Hiermee wordt de ingezette

    afbouw van de quotering bevestigd. Vanaf 2006 is

    het melkquotum al uitgebreid (zie tabel). Zonder vet-

    correctie bedraagt de effectieve verruiming 9,88%

    van 2006 tot 2015. In 2010 en 2012 wordt geëvalu-

    eerd of aanvullende maatregelen nodig zijn voor een

    zachte landing van de quotering. In het quotumjaar

    2009/2010 wordt de vetcorrectie aangepast, waar-

    door er in Nederland naast de verruiming van 1% nog

    eens 1,5% extra melk kan worden geleverd. Voorals-

    nog mogen alleen melkveehouders die melk produce-

    ren met een hoger vetgehalte dan hun referentiehoe-

    veelheid meer produceren. Dit betreft ruim 75% van

    de melkveehouders.

    De komende jaren liggen de graanprijzen gemiddeld op een hoger

    niveau dan de afgelopen jaren. Daarnaast zullen de graanprijzen

    meer fluctueren.

    Voor Nederlandse melkveehouders is de voortzetting van derogatie van groot

    belang om per hectare meer melk te kunnen produceren.

    Jaarlijkse quotumverruimingen vanaf 2006

    Quotumjaar 2006/2007 2007/2008 2008/2009 2009/2010 2010/2011 2011/2012 2012/2013 2013/2014 2014/2015

    % uitbreiding 0,5% 0,5% 2,49% 1% 1% 1% 1% 1% 1%

    In 2010 en 2012 worden mogelijk extra maatregelen genomen voor een zachte landing van de melkquotering.

    Nederland heeft de potentie en drang om de melk-

    productie op te voeren waarbij de beste onderne-

    mers nu de prijs bepalen voor groei. Zolang ruwvoer

    en mest nog geen structurele beperking vormen,

    blijft melkquotum relatief duur. Bij een zachte landing

    zal het melkquotum geleidelijk overbodig worden.

    Dit is een goed vooruitzicht voor melkveehouders in

    een land met hoge quotumkosten.

    Voor de Nederlandse melkveehouderij is het van groot

    belang dat de derogatie wordt gecontinueerd. Een

    mogelijke verlaging van de mestnorm van 250 naar 230

    kilo stikstof uit dierlijke mest betekent dat ruim 1.000

    kilo melk minder per hectare kan worden gemolken. Om

    de kosten van mestafzet te beperken, wordt de bedrijfs-

    specifieke excretie voor meer bedrijven aantrekkelijk.

    Door verlaging van de bedrijfstoeslag ontstaat extra

    ruimte om groene diensten en plattelandsontwikke-

    ling te ondersteunen. Voor de reguliere melkveehouder

    betekent dit vermindering van inkomsten. De Neder-

    landse melkveehouderij heeft sterke troeven in handen

    als de quotumkosten afnemen. De productieomstan-

    digheden zijn gunstig, het vakmanschap uitstekend

    en de zuivelindustrie goed georganiseerd. Voor bedrij-

    ven met groeiambitie ontstaat ruimte. In de aanloop-

    periode naar het quotumloze tijdperk is het zaak het

    bedrijf voor te bereiden op dit nieuwe speelveld. Een

    goede kostprijs is daarbij d