charter voor biodiversiteit: stappenplan

Download Charter voor biodiversiteit: stappenplan

Post on 17-Mar-2016

214 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Dit stappenplan begeleid je bij het opstellen van een lokaal actieplan voor meer biodiversiteit en biedt tips en inspiratie aan om van de officiële ondertekening en de uitvoering van dit charter een succes te maken. Bij elke stap vind je handige bijlagen die jou kunnen helpen bij de uitvoering van dit project. Klik op de gewenste bijlage.

TRANSCRIPT

  • Charter voor Biodiversiteit: Stappenplan

    Het Charter voor Biodiversiteit groeide in 2007 uit een initiatief van Natuur-punt Oost-Brabant. Geetbets, Zoutleeuw en Herent beten de spits af en zet-ten de eerste stap naar een betere lokale biodiversiteit. Talrijke partners later, kunnen we spreken van een succes voor heel Vlaanderen. De ervaringen van deze gemeenten en verenigingen zijn gebundeld in dit stappenplan met tal-rijke bijlagen waarmee je zelf aan de slag kan. Korte introductieHeel wat individuen, verenigingen en gemeenten zetten zich in voor de lokale biodiversiteit. Nestkastjes ophangen, poelen graven, een dagje werken in een natuurgebied of het ecologisch beheren van wegbermen. Deze acties zijn veel meer dan een druppel op een hete plaat. Maar het is belangrijk dat deze acties gekaderd worden in een integrale visie. Het Charter voor Biodiversiteit vormt hiervoor het uitgelezen instrument. Dit is een engagementsverklaring tussen een gemeente en vereniging om samen werk te maken van lokale biodiversi-teit. Bij elk charter hoort een actieplan met concrete acties om de biodiversi-teit op terrein te versterken. Vele gemeenten, lokale afdelingen, bedrijven en provincies schaarden zich reeds achter dit Natuurpunt-initiatief.

    De meerwaarde ligt vooral in het inzetten van de lokale knowhow in het ge-meentelijk natuurbeleid. Zowel van de lokale natuurkenners als het bestuur. Door een integrale visie te koppelen aan actie, zorg je voor een coherent en transparant beleid rond dit thema. Daarnaast worden er op die manier finan-cile middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de opgestelde ac-ties.

    Het initiatief voor de ondertekening van een charter kan zowel bij de ge-meente als bij de vereniging liggen. De uitvoering van het charter gebeurt altijd in nauw overleg en samenwerking tussen beide partners.

    Fase 1: Voorbereiding

    1 - Vereniging: nodig de gemeente uit om samen aan de slag te gaan met het Charter voor Biodiversiteit

    Stuur een ludieke brief naar je gemeente met wensen. Verpak dit bijvoor-beeld in een Biodiverse Nieuwjaarsbrief. Koppel aan deze brief een docu-ment met een korte omschrijving van het Charter voor Biodiversiteit, het ac-

    Dit stappenplan begeleid je bij het opstellen van een lokaal actieplan voor meer biodiversiteit en biedt tips en inspiratie aan om van de officile on-dertekening en de uitvoering van dit charter een succes te maken. Bij elke stap vind je handige bijlagen die jou kunnen helpen bij de uitvoering van dit project. Klik op de gewenste bijlage.

    Je kan ook de volledige actiekit downloaden via http://tandemweb.be/Tandemkoffer.

  • tieplan en wat je verwacht van de gemeente. Omschrijf wat de meerwaarde is van het charter en samenwerkingsverband. Wat zijn de voordelen voor de gemeente? Hoe kan kennis over lokale natuur beter verspreid worden? Je kan hiervoor gebruik maken van de handige infofiches Charter voor Bio-diversiteit. Wens je meer informatie over de waarde van lokale biodiversi-teit voor de gemeente, lees dan het Beter Adviseren dossier Biodiversiteit van Tandem.In de actiekitBijlage 1.1. Voorbeeld en sjabloon van biodiverse nieuwjaarsbrief aan de gemeenteBijlage 1.2. Infofiche Charter voor BiodiversiteitBijlage 1.3. Modeladvies Biodiversiteit

    Gemeente: nodig de lokale natuurvereniging uit om aan de slag te gaan met het Charter voor BiodiversiteitDe lokale natuurvereniging werkt al jaren aan natuurbehoud, soortbescher-ming en sensibilisatie. Met hun acties beschermen zij de lokale biodiver-siteit zowel in natuurgebieden als in het gebied daarbuiten. Zij zullen dus zeker bereid zijn om de reeds bestaande samenwerking te formaliseren en uit te diepen in een Charter voor Biodiversiteit. Het charter van Natuurpunt vormt het ideale instrument om de goede voorbeeldprojecten nog eens ex-tra in de verf te zetten en sterke ideen in de praktijk om te zetten!

    2 - Vereniging: werk een duidelijke toekomstvisie uit voor het lokaal biodiversiteitsbeleidWil je als vereniging aan de slag gaan met het Charter voor Biodiversiteit? Zorg er dan voor dat je een duidelijke visie hebt over de lokale biodiversiteit en het beleid vooraleer je het gemeentebestuur benadert. Wat willen we prioritair aanpakken? Wat gebeurt er nu reeds? Wat moet zeker besproken worden tijdens het eerste overleg? Welke ideen kunnen vertaald worden in een project in het kader van de samenwerkingsovereenkomst? Welke percelen hebben een groot potentieel voor een soortbeschermingsproject? Gebruik de biodiversiteitsbevraging van Natuurpunt voor een vliegende start!In de actiekitBijlage 2.1. Biodiversiteitsbevraging

    Gemeente: inventariseer welke biodiversiteitsac-ties de gemeente al onderneemtEr gebeurt al heel wat op het terrein om de lokale fauna en flora te bescher-men: van subsidiereglementen voor zwaluwnestkasten tot het ecologisch inrichten van openbaar groen en het promoten van inheems plantgoed. Jouw gemeente doet vast al heel wat, maar waar scoort de gemeente nu juist goed en waar kan het beter? Inventariseer aan de hand van de biodi-versiteitsbevraging van Natuurpunt welke biodiversiteitsacties de gemeen-te nu reeds uitvoert.

    3 - Volg samen de werksessie Charter voor Biodi-versiteit en actieplanReserveer jouw workshop en kom alles te weten over het Charter voor Bio-diversiteit en mogelijke lokale acties.In de actiekitBijlage 3.1. Inschrijvingsformulier workshop

  • Fase 2: Overleg

    Plan een overleg Plan een overleg met de verschillende partners. Streef naar constructieve ac-ties en een duidelijke taakverdeling. Help elkaar om rele verwachtingen en goede afspraken te maken. Probeer de lokale milieuraad te betrekken in dit overleg.

    4 - Het huidige biodiversiteitsbeleid onder de loep: leg de resultaten van de biodiversiteitsbevraging samen en trek conclusiesInventariseer samen het huidige biodiversiteitsbeleid van de gemeente aan de hand van de biodiversiteitsbevraging. Deze bevraging geeft je op een over-zichtelijke manier een overzicht van wat de gemeente nu reeds onderneemt rond biodiversiteit. Hieruit kan je de prioritaire punten filteren voor jouw lo-kale situatie. Potentile acties zijn bijvoorbeeld een goed bermbeheer, een efficint waterbeleid, trage wegen of het adopteren van (rodelijst) soorten. Vergeet zeker de provinciale prioritaire soortenlijst niet, een prima hulpmid-del om een koestersoort te selecteren.Ken je de LSD-U onderhandelingstechniek? Luister, vat Samen, vraag Door en buig problemen om tot Uitdagingen. Wedden dat je een stuk verder komt in je onderhandelingen? In de actiekitBijlage 4.1. BiodiversiteitsbevragingBijlage 4.2. Stappenplan Natuurpunt Dilbeek

    5 - De schouders onder een ambitieus actieplanHet charter bestaat uit een vaste internationale verklaring (het charter), aangevuld met een lokaal actieplan met concrete acties en activiteiten. Dit actieplan is essentieel om het Charter voor Biodiversiteit leven in te blazen.Gebruik voor het opstellen van het actieplan de biodiversiteitsbevraging (stap 5). Probeer alvast een tijdschema en takenverdeling uit te werken waar-bij je rekening houdt met: Welke acties worden opgenomen in het actieplan? Op welke termijn? Welke middelen en hoeveel middelen zijn er beschikbaar voor het project? Welke resultaten verwacht je? Het actieplan is gestructureerd rond 4 werkpijlers:Gebiedsgericht: restfinanciering voor het aankopen van natuur, specifiek be-heer voor gemeentelijke gronden, actualisering van GNOP, bermbeheerplan, Soortgericht: acties rond een specifieke soort: bv. rugstreeppad (Tienen) , sleedoornpage (Boortmeerbeek), Natuur dicht in de buurt: aanleg van een speelbos, beheer van een park, subsi-dies voor zwaluwen, haagplantactie, Natuur voor iedereen: communicatie over natuur, lokale natuurgebieden en soorten, sensibilisatie via informatieve brochures, gebruik van gemeentelijke infokanalen, ... In de actiekitBijlage 5.1. 101 (bio-)diverse actiepuntenBijlage 5.2. Engagementstekst Charter voor BiodiversiteitBijlage 5.3. Invulbaar actieprogrammaBijlage 5.4. Voorbeeld actieplan Tienen & WaregemBijlage 5.5. Natuur in jouw gemeenteBijlage 5.6. Brochure In de bres voor een rijke natuurBijlage 5.7. Soortbeschermingsmap Biodiversiteit in je gemeente

  • 6 - Advisering door MAR en goedkeuring door ge-meentebestuurZorg dat het Charter voor Biodiversiteit en het lokaal actieplan gedragen worden door de Milieuraad en het gemeentebestuur. Betrek hun dus tijdig bij de besprekingen. Het gemeentecollege zal zijn goedkeuring moeten ge-ven aan het Charter voor Biodiversiteit en het actieplan.

    Biodiversiteit is een complex en moeilijk toegankelijk onderwerp. Het is dus heel normaal dat niet elk gemeenteraadslid of milieuraadvertegenwoordi-ger mee is in dit verhaal. Natuurpunt Educatie biedt een actuele voordracht over het biodiversiteitsbeleid. Met veel aandacht voor het verhaal achter de feiten en de relevantie van het beleid op de verschillende niveaus. Door de ruime aandacht voor geplande acties, activiteiten en projecten wordt de band gelegd met het lokale en persoonlijke verhaal. Het doel van deze inter-actieve voordracht is: actuele informatie verstrekken die een inzicht geeft in de aanpak van een mondiaal probleem met gevolgen voor de eigen leefom-geving. Om zo uiteindelijk verbanden te leggen met concrete activiteiten en initiatieven.In de actiekitBijlage 6.1. Voorbeeld van collegebesluitBijlage 6.2. Tandem vorming Biodiversiteitsbeleid

    Fase 3: Evenement

    7 - Maak van de ondertekening een feestProficiat! Jullie hebben ervoor gezorgd dat er een actieplan klaarligt om aan de slag te gaan. Dit is een belangrijke stap naar een geslaagd biodiversiteits-beleid. Zorg voor een feestelijk ondertekeningsmoment waarbij inwoners en pers worden genformeerd over de wederzijdse engagementen. In de actiekitBijlage 7.1. Handleiding publieksevenementenBijlage 7.2. Infofiche Tips & tricks voor werve(le)nde act