maria montessori

Download Maria Montessori

Post on 12-May-2015

8.574 views

Category:

Education

2 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 1.TRENDY uczenie w XXI wieku. Internetowy magazyn CODN nr 3/2005 Pedagogika Marii MontessoriIstota Pedagogiki Montessori sprowadza si do stwierdzenia, e poniewa kade dziecko jest inne, powinno rozwija si wedug stworzonych przez siebie, czyli przez swoje moliwoci, kompetencje i umiejtnoci indywidualnych planw rozwojowychtak, aby ich waciwa realizacja umoliwiaa mu nauk samodzieln i efektywniejsz. Ta myl przewodnia determinuje konsekwencje metodyczne; poniewa kade dziecko jest inne, kade ma inne zainteresowania. Zainteresowania te pojawiaj si w rnym czasie i trwaj dowolnie dugo. Nie mona ich wywoa zewntrznymi dziaaniami, mog znikn bezpowrotnie. Dziecko uczy si samodzielnie, jeli jest do tego gotowe. Proces nauczania jest skuteczny, gdy wok dziecka panuje atmosfera poszanowania dla jego wysiku: cisza i spokj, brak popiechu, oceniania i rywalizacji. Dziecko moe si skoncentrowa przy wykonywanej przez siebie pracy. Ma do dyspozycji pomoce naukowe. Nie marnuje swojej energii na rozrnianie fikcji od rzeczywistoci. Rol nauczyciela jest wskazywa dziecku jak korzysta z materiau dydaktycznego, wprowadza i respektowa zasady swobody wyboru, rodzaju, czasu, miejsca i formy pracy, zasady stopniowania i izolowania trudnoci, porzdku, transferu, wasnego dziaania i powtarzania, samokontroli i ograniczenia. Celem pracy nauczyciela jest pomoc w rozwijaniu indywidualnych cech osobowoci kadego dziecka, w zgodzie z obiektywnymi normami spoecznymi. Opr. Jarosaw Jordan str: 1

2. TRENDY uczenie w XXI wieku. Internetowy magazyn CODN nr 3/2005Robi to pomagajc dziecku w osigniciu spontanicznej koncentracji, rozwijaniu samodzielnoci i wiary we wasne siy, wypracowaniu zamiowania do porzdku i do pracy, wypracowaniu zamiowania do ciszy i pracy indywidualnej, wypracowaniu postaw posuszestwa opartego na swobodnej decyzji a nie na zewntrznym przymusie, uniezalenianiu si od nagrody, osiganiu spontanicznej samodyscypliny wynikajcej z dziecicego posuszestwa, formowaniu postaw wzajemnej pomocy bez egoistycznej rywalizacji, umiowania do rzeczywistoci i otoczenia. Dziecko nie staje si idealnym, lecz osiga optimum wasnych moliwoci rozwojowych. Jak wiemy, ignorancja nie polega na niewiedzy, lecz na czerpaniu z wiedzy, ktra nie jest prawdziwa. W powszechnie stosowanym systemie edukacyjnym zaoeniem jest, e dziecko jest osob pasywn, zdan na wpywy zewntrzne, a przez to cakowicie uzalenione od kierownictwa dorosych. Jest to faszywa przesanka antropologiczna. Wynika z niej wyobraenie nauczycieli, jakoby maj oni obowizek wychowywania i uczenia dzieci zgodnie z zaoonymi przez dorosych planami. Dlatego realizuj tzw. programy nauczania. Tego rodzaju dziaania powoduj, e dziecko czuje si nierozumiane i staje si zahamowane na skutek zniechcenia, poczucia niszoci, oniemielania, ulegoci, jest uzalenione od nagrody, dy do wadzy i posiadania, cechuje je marzycielstwo i fantazje o cechach urojeniowych, agresywno, lenistwo itd. To powoduje, e jego pocztkowy zapa do nauki mija. Pedagogika Montessori mwi, e nauka jest nierozerwalnie zwizana z rzeczywistoci i nie ma nic wsplnego z fikcj i udawaniem.(Zabawy, szumnie zwane edukacyjnymi, su jedynie utrwalaniu umiejtnoci wczeniej nabytych). Pedagogika Montessori nie zadaje pytania czy mae dzieci potrafi si uczy? Pytanie, jakie naley zada brzmi czy doroli chc, eby mae dzieci si uczyy? Pytanie niestety aktualne, cho dzieci udowadniaj, e chc si uczy, potrafi si uczy i e ucz si. Dzieci wol si uczy o czym ni by zabawiane. Wol si uczy ni bawi. Dzieci chc si uczy tak bardzo, e nie rozrniaj nauki od zabawy i szczliwie nie zwracaj uwagi na pseudonaukowe spory. Po prostu chc si uczy. Pozostaj w tym nastawieniu dopki my doroli nie przekonamy ich, e nauka nie jest zabaw. A przecie nie powinno si uwiadamia tego dzieciom. Naley uwiadamia to nauczycielom. Dziecko chce si uczy wszystkiego, czego tylko moe i tak szybko, jak tylko moliwe. Pierwsze lata do 4 roku, do 7 roku ycia, charakteryzuj siOpr. Jarosaw Jordanstr: 2 3. TRENDY uczenie w XXI wieku. Internetowy magazyn CODNnr 3/2005ogromn zdolnoci do przyswajania informacji a gotowo do zdobywania wiedzy, jest wiksza ni kiedykolwiek pniej. Tymczasem, wikszoci nauczycieli udaje si w tym najwaniejszym dla rozwoju dziecka okresie utrzyma je starannie odizolowane od nauki. Szczliwie, zanim dziecko zostanie poddane procesowi ksztacenia (w przedszkolu, w szkole) uczy si samodzielnie. Od najmodszych lat ycia dziecka, proces uczenia si postpuje z wielk prdkoci i jeli go docenimy, bdzie przebiega w niewiarygodnie szybkim tempie. Tempo to mona zmniejszy ograniczajc okazje do zdobywania dowiadcze. Moemy take je zwikszy, usuwajc bariery naoone na moliwoci uczenia si, poprzez stworzenie mdrych i nieograniczonych naszymi schematami mylowymi, warunkw ksztacenia.yciorys Marii Montessori Maria Montessori urodzia si 31 sierpnia 1870 r. w Chiarawall we Woszech. Po ukoczeniu redniej szkoy technicznej, postanowia podj studia medyczne, ktre ukoczya z wyrnieniem. Bya pierwsz we Woszech, kobiet-lekarzem. W roku 1897 podja prac w Klinice Psychiatrycznej Uniwersytetu Rzymskiego, podczas ktrej zwrcia szczegln uwag na dzieci upoledzone umysowo. Wkrtce natrafia na prac Marca Gasparda Itarda i jego ucznia Edwarda Sequina. Dziki pedagogice specjalnej Sequina i Itarda, praktyce medycznej oraz dziki dowiadczeniom w pracy z dziemi upoledzonymi dosza do wniosku, e problem ich rozwoju i ksztacenia jest raczej natury Opr. Jarosaw Jordanstr: 3 4. TRENDY uczenie w XXI wieku. Internetowy magazyn CODN nr 3/2005pedagogicznej ni medycznej i e wymagaj one odpowiednich warunkw wychowawczych, czyli specjalnej metody pracy. Montessori bya czonkiem Narodowej Ligi Wychowania Dzieci Upoledzonych Umysowo. Wiosn 1890 roku, Liga otworzya w Rzymie Instytut Medyczno-Pedagogiczny Ksztacenia Nauczycieli dla Opieki i Wychowania Dzieci Umysowo Upoledzonych, poczony ze szko wicze dla 22 uczniw. M. Montessori powierzono kierowanie tym instytutem. Wkrtce okazao si, e nauczane przez ni dzieci upoledzone umysowo, osigay lepsze wyniki ni dzieci w normie. Wedug Montessori, przyczyn tego byy odmienne metody pracy dydaktycznej. Pierwszym uatwiono rozwj, gdy ich koledzy normalni byli krpowani i unicestwiani. Sdziam, e gdyby kiedykolwiek wychowanie specjalne, ktre tak cudownie rozwino upoledzonych, zostao zastosowane do dzieci normalnych cud znikby, a przepa dzielca ludzi niepenosprawnych od normalnych nigdy nie byaby wypeniona. Kiedy wszyscy podziwiali postpy moich idiotw, rozmylaam nad przyczynami, ktre mogy zatrzyma zdolnych uczniw szk miejskich na tak niskim poziomie? Panujca we Woszech atmosfera reform spowodowaa powstanie "Instituto Romano, die Beni Stabili", ktry mia za zadanie zmodernizowanie i wyremontowanie domw w dzielnicy zamieszkaej przez rodziny robotnicze, oraz resocjalizacj jej mieszkacw, w tym zajcie si dziemi pozostajcymi bez opieki. W tym celu w kadym domu na parterze, postanowiono otworzy placwk na wzr wietlicy - przedszkola. W instytucjach tych zamierzano zatrudni nauczycieli, lekarzy, a nad caoci mia czuwa odpowiednio przygotowany kierownik. To stanowisko zaproponowano M. Montessori, ktra chtnie je przyja. Montessori nazwaa t instytucj wychowawcz Case dei Bambini - Domy Dziecice. Pierwsze przedszkole pod t nazw zostao otwarte w 1907 roku. M. Montessori spdzaa w przedszkolu kad chwil woln od pracy w Uniwersytecie Rzymskim i praktyki lekarskiej. Powoli wyposaaa te placwk w dostosowane do potrzeb dzieci meble, pomoce Itarda, Sequin'a, a take materiay wasnego projektu. Po kilku tygodniach pobytu dzieci w placwce, M. Montessori zaobserwowaa zmiany zachodzce w ich zachowaniu. Wzrastao te ich zainteresowanie materiaem dydaktycznym. Wybieray go chtniej ni typowe zabawki. Wydarzeniem, ktre pracy M. Montessori nadao nowy sens, byo odkrycie zjawiska, ktre pniej nazwaa polaryzacj uwagi. We wspczesnej naukowej literaturze pedagogicznej, miano to nosi nazw Zjawiska Montessori. Od czasu odkrycia polaryzacji uwagi celem jej eksperymentalnej pracy stao si wywoywanie tego zjawiska. Coraz bardziej doskonalia opracowany przez siebie materia dydaktyczny. Zestaw pomocy wzbogaci si Opr. Jarosaw Jordanstr: 4 5. TRENDY uczenie w XXI wieku. Internetowy magazyn CODN nr 3/2005o nowe pomoce do nauki geografii, gramatyki, matematyki oraz innych przedmiotw nauczania. Prowadzc obserwacje, Montessori zauwaya zafascynowanie dzieci cisz i wczya j do swojego systemu wychowawczego w postaci tzw. Lekcji ciszy. Sukces tej nowej placwki spowodowa, e roso zainteresowanie, a to powodowao powstawanie nastpnych przedszkoli i szk. W roku 1910 podja decyzj o rezygnacji ze wszystkich innych zaj, cznie z rezygnacj z prawa do wykonywania zawodu lekarza. Odtd zaja si doskonaleniem swoich metod. Wkrtce doszo do spopularyzowania w wiecie teorii pedagogicznej Marii Montessori. W 1911 roku metod t zaczto stosowa w szkoach w Szwajcarii i we Woszech. W rok pniej powstay w Anglii i USA komitety popierajce jej pedagogik. Od tej pory M. Montessori cakowicie oddaje si doskonaleniu i propagowaniu swojej metody. Odbywa liczne podre w celu wspierania rozwijajcego si ruchu montessoriaskiego. Efektem tych wysikw jest powstawanie komitetw i organizacji popierajcych idee Montessori. Organizowane s kursy i sympozja pedagogiczne w czasie trwania ktrych, Montessori prowadzi wykady i odczyty. Powstaj nowe placwki pracujce wedug jej metody. W ruch montessoriaski wczaj si znane osobistoci wiata pedagogicznego i oraz osoby bdce autorytetami wczesnych czasw. Idea Montessori daje pocztki nowym nurtom pedagogicznym. W 1929 roku powstaje Association Montessori International (AMI) (Midzynarodowe Stowarzyszenie Montessori), ktre staje si centraln organizacj koordynujc dziaalno placwek i towarzystw montessoriaskich w wiecie oraz zajmujc si ksztaceniem nauczycieli. Idea wychowania do wolnoci i niezalenoci, zawarta w metodzie staa si zagroeniem dla rzdw faszystowskich. W 1933 roku zamknito w Niemczech wszystkie szkoy prowadzone metod Montessori, a napisane przez ni ksiki wraz z innymi spalono pub