zavrŠni rad - obrada laserom, obrada plazmom, rezanje vodenim mlazom, obrada elektroerozijom,...

Download ZAVRŠNI RAD -   obrada laserom, obrada plazmom, rezanje vodenim mlazom, obrada elektroerozijom, mjesno taljenje, završna obrada. Popis tablica Tablica 2.1

If you can't read please download the document

Post on 06-Feb-2018

260 views

Category:

Documents

14 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • SVEUILITE U ZAGREBU

    FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE

    ZAVRNI RAD

    Igor Bari

    Zagreb, 2012.

  • SVEUILITE U ZAGREBU

    FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE

    ZAVRNI RAD

    Voditelj rada: dr.sc. Mladen ercer, profesor Igor Bari

    Zagreb, 2012.

  • Izjavljujem da sam ovaj rad izradio samostalno, sluei se steenim znanjem i

    navedenom literaturom.

    Zahvala:

    Zahvaljujem voditelju rada, dr. sc. Mladenu erceru na

    razumijevanju, korisnim savjetima i usmjeravanju pri

    izradi rada.

    Takoer se zahvaljujem ostalim kolegama koji su na

    bilo koji nain pomogli u izradi.

    Posebno zahvaljujem svojoj obitelji na podrci i

    strpljenju tijekom cijelog mog kolovanja.

  • 5

    SAETAK

    U radu su opisana svojstva polimernih materijala i utjecaj svojstava na njihovu obradljivost.

    Zatim su obraena svojstva alata za obradu polimera odvajanjem estica te problemi

    vezani uz elastini povrat i zagrijavanje alata. Na posljetku su opisane vrste obrade,

    geometrija alata i reimi rada tijekom obrade.

  • 6

    Kljune rijei: polimerni materijali, obrada odvajanjem estica, elastini povrat, toplinska

    provodnost, brzina obrade, posmak, prednji kut alata, stranji kut alata, zranost, hlaenje

    alata, tokarenje, glodanje, buenje, razvrtavanje, piljenje, narezivanje navoja, urezivanje

    navoja, obrada laserom, obrada plazmom, rezanje vodenim mlazom, obrada

    elektroerozijom, mjesno taljenje, zavrna obrada.

    Popis tablica

    Tablica 2.1. Prednosti i nedostaci polimernih materijala u odnosu na druge konstrukcijske

    materijale[11] ............................................................................................... 17

    Tablica 4.1. Reimi rada prilikom tokarenja polimernih materijala [3] ................................. 23

    Tablica 4.2. Reimi rada prilikom eonog glodanja [3] ....................................................... 25

    Tablica 4.3. Reimi rada prilikom buenja [3] ..................................................................... 27

    Tablica 4.4. Nominalni promjer provrta [3] .......................................................................... 27

    Tablica 4.5. Reimi rada prilikom razvrtavanja [3] .............................................................. 28

    Tablica 4.6. Posmaci prilikom razvrtavanja [3] .................................................................... 28

    Tablica 4.7. Reimi rada prilikom piljenja krunom pilom [3] .............................................. 30

    Tablica 4.8. Modificiranje svojstava materijala obradom plazmom i mogunost njihove

    primjene[12] ................................................................................................. 33

  • 7

    Popis slika

    Slika 4.1. Geometrija alata za tokarenje [2] ........................................................................ 22

    Slika 4.2. Geometrija alata za glodanje [2] ......................................................................... 24

    Slika 4.3. Geometrija alata za buenje [2] .......................................................................... 26

    Slika 4.4. Geometrija alata krune pile za rezanje polimernih obradaka [2] ....................... 29

    Slika 4.5. Geometrija alata ravne pile za rezanje polimernih obradaka [2] ......................... 31

  • 8

    Popis kratica:

    PE polietilen

    PP - polipropilen

    PVC - poli(vinil-klorid)

    PS polistiren

    PET - poli(etilen-terftalat)

    PA 6 i PA66 poliamidi

    POM - poli(oksi-metilen)

    PBT - poli(butilen-tereftalat)

    PTFE - poli(tetrafluoretilen) (teflon)

    PMMA - poli(metil-metakrilat) (pleksiglas)

    PC - polikarbonat

    PF - fenol-formaldehidne smole

    MF - melamin- formaldehidne smole

    UP - nezasieni poliesteri

    EP - epoksidne smole

    PUR - poliuretan

    ABS - akrilnitril/butadien/stiren

    CA - celulozni acetat

    NR - prirodni kauuk

    PA - poliamid (najlon)

    PI - poliimid

    TPUR - poliuretan (elastoplastomerni)

    PB polibutadien

  • 9

    Popis oznaka s mjernim jedinicama:

    - gustoa [kg/ ]

    - toplinska vodljivost [W/(mK)]

    E - modul elastinosti [N/ ]

    - stranji kut []

    - prednji kut []

    - kut zavojnice []

    kut poprene otrice []

    - vrni kut []

    brzina rezanja [m/min]

    posmina brzina [m/min]

    f - posmak [mm/o]

    vrstoa [N/ ]

    - posmak po zubu [mm]

    b irina glavne otrice [mm]

    d promjer svrdla, promjer krune pile [mm]

    - irina fasete [mm]

    t razmak zuba alata [mm]

    vlana vrstoa [N/ ]

    trajna dinamika vrstoa materijala [N/ ]

    - granica teenja [N/ ]

  • 10

    SADRAJ

    1.UVOD .............................................................................................................................. 11

    2. SVOJSTVA POLIMERNIH MATERIJALA....................................................................... 12

    2.1. Utjecaj svojstava polimernih materijala na njihovu obradljivost .................................. 15

    2.2. Prednosti i nedostaci polimernih materijala u odnosu na druge konstrukcijske

    materijale .................................................................................................................... 17

    3. OBRADA POLIMERA ODVAJANJEM ESTICA ........................................................... 18

    3.1. Znaajne upute pri obradi polimernih materijala odvajanjem estica .......................... 19

    3.2. Svojstva alata za obradu polimera odvajanjem estica .............................................. 19

    3.3. Problemi zagrijavanja pri obradi polimernih materijala odvajanjem estica ................ 20

    3.3.1. Osnovne mjere opreza za spreavanje prekomjernog zagrijavanja alata u

    podruju obrade ................................................................................................... 21

    3.3.2. Hlaenje alata ....................................................................................................... 21

    4. POPIS OBRADA ODVAJANJEM ESTICA ................................................................... 22

    4.1. Tokarenje .................................................................................................................... 22

    4.2. Glodanje ..................................................................................................................... 24

    4.3. Buenje ....................................................................................................................... 26

    4.4. Razvrtavanje ............................................................................................................... 27

    4.5. Piljenje ........................................................................................................................ 28

    4.5.1. Piljenje krunom pilom .......................................................................................... 29

    4.5.2. Piljenje ravnom pilom ............................................................................................ 31

    4.6. Narezivanje navoja ..................................................................................................... 31

    4.7. Urezivanje navoja ....................................................................................................... 31

    4.8. Obrada laserom .......................................................................................................... 32

    4.9. Obrada plazmom ........................................................................................................ 32

    4.10. Ostale obrade ............................................................................................................ 33

    4.11. Zavrne obrade ......................................................................................................... 34

    5. ZAKLJUAK ................................................................................................................... 35

    6. LITERATURA ................................................................................................................. 37

  • 11

    1.UVOD

    Oblikovanje polimernih materijala uglavnom se postie postupkom kalupljenja, pa se esto

    traeni konaan oblik postie bez potrebe za naknadnom obradom. Meutim, i kod

    kalupljenja esto je potrebno ukloniti srh obradom odvajanjem estica. Postupci

    proizvodnje polimernih materijala slini su postupcima proizvodnje metalnih materijala i

    najee su samo prilagoeni posebnostima polimera. [1]

    Injekcijsko preanje je najvaniji cikliki postupak preradbe polimera, a tvorevina nainjena

    tim postupkom esto nije uporabljiva bez daljnje obrade. [2] Takoer, u posebnim

    sluajevima poput izrade prototipova i pri popravku polimernih dijelova potrebno je vriti

    obradu odvajanjem estica. [3]

  • 12

    2. SVOJSTVA POLIMERNIH MATERIJALA

    Prema uobiajenoj definiciji polimeri su visokomolekulni spojevi sastavljeni od velikog broja

    atomskih skupina povezanih kemijskim (kovalentnim) vezama. Ponavljane atomske

    skupine tvore konstitucijske ili strukturne jedinice. Preciznija definicija je: polimeri su

    kondenzirani sustavi makromolekula, to znai da postoje u vrstom i kapljevitom stanju, i

    ne mogu postojati u plinovitom agregatnom stanju. Sustav znai da polimer ine strukturni