druk door eten relatie tussen voeding en adhd anne-marie derksen

38
Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Upload: godelieve-thys

Post on 24-May-2015

223 views

Category:

Documents


1 download

TRANSCRIPT

Page 1: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Druk door etenRelatie tussen voeding en

ADHD

Anne-Marie Derksen

Page 2: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Inhoud ADHD DSM IV Etiologie Behandeling PICO RIVM rapport Bespreking artikelen

Page 3: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

ADHD Gedragsmatige en neuro-cognitieve

conditie met: Motorische hyperactiviteit Aandachttekort en impulsiviteit

in een mate die onaangepast is en niet past bij het ontwikkelingsstadium

Page 4: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen
Page 5: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

DSM IV Start vóór leeftijd van 7 jaar Duur > 6 mndn 6 vd 9 sympt van aandachttekort

6 vd 9 sympt van hyperactiviteit-impulsiviteit Aanwezig op twee of meer terreinen

Significante beperkingen in functioneren Niet alleen i.k.v. andere psychiatrische stoornis

(bv pervasieve ontwikkelingsstoornis)

Page 6: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Aandachttekort Geen aandacht voor details Moeite de aandacht vast te houden Lijkt niet te luisteren Maakt taken en karweitjes niet af Kan taken en activiteiten niet organiseren Vermijdt langdurige geestelijke inspanning Raakt dingen kwijt Afgeleid door uitwendige prikkels Vergeetachtig

Page 7: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Hyperactiviteit / Impulsiviteit Beweegt onrustig met handen en voeten Staat op in situaties waar verwacht wordt dat men blijft

zitten Rent vaak rond in situaties waarin dit ongepast is

(adolescenten: subjectieve gevoelens van rusteloosheid) Kan niet rustig spelen Is vaak "in de weer" of "draaft maar door" Praat vaak aan een stuk door Gooit antwoorden eruit voordat de vragen afgemaakt zijn Kan niet op zijn/haar beurt te wachten Verstoort en onderbreekt anderen

Page 8: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Types ADHD, gecombineerd ADHD, vooral aandachttekort type ADHD, vooral hyperactief/impulsief type

Comorbiditeit: antisociale gedragsstoornis depressies angststoornissen dyslexie verslaving nicotine, alcohol of drugs

Page 9: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Etiologie K&S (1) Erfelijkheid

Monozygote tweelingen: Vaker concordante ADHD symptomen

(t.o.v. gelijke-seks dizygote tweelingen) Familiestudies:

Eerstegraads fam-leden: 20-25% kans op ADHD (controles: 4-5%)

Genen dopamine (-receptoren, -transporters):

Enige associatie met ADHD, maar effecten zijn klein

Page 10: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Etiologie K&S (2) Neuro-anatomische aspecten

MRI, PET, Spect studies: Verminderd volume en activiteit van prefrontale

gebieden, anteriour cingulate, globus pallidus, hippocampus en cerebellum.

Soortgelijke bevindingen in morfologische studies

Geen rijpingsprobleem Slechts bij 1 op 3 adolescenten verdwijnen de

symptomen in volwassenheid

Page 11: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Etiologie K&S (3) Neurotransmitters

Ritalin bindt aan dopamine transporter Blokkeert heropname dopamine

Noradrenaline tekort kan passen bij aandacht tekort en verminderd cognitief functioneren

Bloedonderzoek: mogelijke dysbalans bij kinderen met ADHD

Page 12: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Etiologie K&S (4) Omgevingsfactoren

Associatie met hogere incidentie ADHD: Contact met lood Roken door moeder tijdens zwangerschap Laag geboortegewicht

Page 13: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Behandeling (1)

Page 14: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Behandeling (2) Medicatie Gedragstherapeutische en psychosociale

interventies

Dieet?? Staat niet in de richtlijn

Page 15: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Echter….

Page 16: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

P= patiënten met ADHD I= dieet / voedingsinterventie C= medicatie O=remissie van stoornis

Page 17: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Literatuur search PubMed

ADHD[Title/Abstract] AND diet[Title/Abstract] Google

RIVM rapport

Vele, interessante studies, echter meestal met een te klein aantal deelnemers of een slechts gering effect… 2 studies bespreken

Page 18: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

RIVM Rapport (2009)Voeding en ADHD Studies: Invloed van voeding op het gedrag van

kinderen met ADHD Afzonderlijke voedingscomponenten:

omega-3- en omega-6-vetzuren zink, magnesium, ijzer gluten additieven

Specifieke diëten ‘Feingold’-dieet ‘oligoantigeen’-dieet ‘Pelsser-Voeding en Gedrag’-dieet

Page 19: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

RIVM Rapport (2009) ‘Geen concrete voedingsadviezen om

symptomen van ADHD te verminderen’ Te weinig grote/kwalitatief goede studies

Wel aanwijzingen voor relatie tussen voeding en ADHD

Aanvullend onderzoek is nodig

Page 20: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

ADHD metingen in onderzoek Diagnose gesteld o.b.v. DSM Outcome:

ARS = ADHD Rating Scale ACS = Abbreviated Conners’ Scale Door ouders, leraren, kinderartsen

Page 21: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Kleurstoffen

Page 22: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

1980 – studie Swanson

Page 23: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Zink

Page 24: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

2004 – studie Bilici

Page 25: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Baseline

Page 26: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Resultaten (1)

Page 27: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Resultaten (2)

Page 28: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

CAT (1)

Page 29: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Conclusie Zink is effectief, echter:

Geen effect op aandachttekort Volledige recovery: slechts klein verschil tussen

placebo – Zn groepen.

Nadelen studie: Veel uitval Geen zinkmeting na 12 weken Interessantere studie: Zn - ritalin

Page 30: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Oligoantigeendieet

Page 31: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Rationale dieet Studies: kinderen met ADHD hebben vaker

last van eczeem en astma Voedselallergenen betrokken bij ADHD? Bepaalde voedingsmiddelen:

Rol bij verergeren van ADHD En rol bij bij ontstaan van voedselovergevoeligheden Bv koemelk, tarwe, tomaat en ei

Hypoallergeen dieet als behandeling van de symptomen van ADHD?

Page 32: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

2002 – studie Pelsser Open studie: Twee weken gewoon eten,

daarna twee weken ‘few foods dieet’ Kinderen met ADHD (N=40, uitval=9)

Verlaging ARS: 63% (ouders) 39% (leerkrachtscores: slechts 15 kinderen)

Responders (-50% ARS): 25/31 = 83% (oudermeting) 10/15 = 67% (zowel thuis als op school)

Page 33: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

2008 – studie Pelsser RCT: Interventie - wachtlijst 2 wkn baseline, 5 wkn ‘few foods dieet’

Kinderen met ADHD (N=27, uitval=3)

Responders vlgns ouders (-50% ARS): Interventie 11/15 = 73% Controle 0/12

Responders vlgns leerkracht: Interventie 7/10 = 70% Controle 0/7

Page 34: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

2011 – studie Pelsser: INCA

Page 35: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Baseline

Page 36: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Resultaten

Page 37: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

CAT (2)

Page 38: Druk door eten Relatie tussen voeding en ADHD Anne-Marie Derksen

Conclusie Het RE dieet heeft een sign pos effect op

de ADHD symptomen bij 32/50 kinderen Herintroductie van voeding leidt tot een terugval in

symptomen bij responders IgG waardes van voedingsmiddelen correleren niet

met gedragseffect

Nadelen studie Ouders, leerkracht, onderzoekers niet geblindeerd

verwachtingen Deel van effect door aandacht