Download - Łódzki Kapitał Ludzki
![Page 1: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/1.jpg)
Numer 1
2013
![Page 2: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/2.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
2
Witold Stępień Marszałek
Województwa Łódzkiego
Witold Stępień MarszałekWojewództwa Łódzkiego
Z satysfakcją przedstawiam Państwu kolejny numer biuletynu „Łódzki Kapitał Ludzki”. Stanowi on podsumowanie działań związanych z realizacją Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, wdrażanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego.
W niniejszym numerze znajdą Państwo informacje zarówno o konkursach ogłoszo-nych w I kwartale, jak i planowanych na II kwartał br. Największa uwaga została poświę-cona konkursowi na projekty współpracy ponadnarodowej z Poddziałania 9.1.2, obej-mującego m.in. dofinansowanie warsztatów, staży czy zagranicznego doradztwa. Na ten cel Zarząd Województwa Łódzkiego przeznaczył 10 000 000 zł.
Ponadto przeczytają Państwo m.in. o działaniach informacyjno-promocyjnych De-partamentu ds. PO Kapitał Ludzi oraz o dobrych praktykach w kontekście ogłaszanych w tym roku konkursów. Warto zwrócić uwagę na podsumowanie wdrażania Prioryte-tów VIII i IX, a w szczególności na to, jak wypadło nasze województwo w aktualnym raporcie i ogólnopolskim rankingu MRR. Nasz region jest bowiem jednym z najlepiej wdrażających komponent regionalny PO KL na tle całego kraju.
Rok 2013 jest już ostatnim rokiem wdrażania PO Kapitał Ludzki, a przed nami po-zostało już tylko kilka konkursów w ramach Priorytetu VIII i IX PO KL. Obecnie trwają-ce nabory wniosków to ogromna szansa dla dalszego rozwoju regionu łódzkiego. Dla-tego też zachęcam gorąco do aplikowania o dofinansowanie projektów w ramach PO Kapitał Ludzki.
![Page 3: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/3.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
3
Marcin BugajskiCzłonek Zarządu
Województwa Łódzkiego
Marcin BugajskiCzłonek ZarząduWojewództwa Łódzkiego
Rozpoczął się kolejny, a zarazem już ostatni rok wsparcia finansowego w ramach PO KL. Dotychczasowe lata były bardzo efektywne dla naszego województwa, które jest jed-nym z najskuteczniej wdrażających Priorytety VI-IX PO KL. Osiągnięte wskaźniki w ramach poszczególnych Priorytetów ukazują nam zakres wsparcia oferowanego dla mieszkańców i instytucji z regionu łódzkiego.
Warto podkreślić, że dzięki skutecznemu wydatkowaniu dotychczas przyznanych środków otrzymaliśmy w tym roku dodatkowo ponad 58 000 000 zł na realizację projek-tów w ramach Priorytetów VI-VIII! Pieniądze te przyniosą niewątpliwie wiele korzyści dla naszego regionu.
Przed nami ostatnie już nabory wniosków o dofinansowanie projektów w ramach PO KL. Zachęcam Państwa do wzięcia w nich udziału, gdyż w 2013 roku do rozdyspono-wania jest ponad 64 000 000 zł w ramach ośmiu konkursów z Priorytetów VIII i IX!
Mamy niezwykłą szansę na kontynuowanie dalszego rozwoju województwa łódz-kiego. Jestem wręcz przekonany, że w obecnym roku Łódzkie jeszcze bardziej umocni swoją pozycję, skutecznie wdrażając priorytety PO KL. Wierzę, że tegoroczni projekto-dawcy przyczynią się znacząco do podniesienia jakości życia w naszym regionie.
![Page 4: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/4.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
4
Spis treści5 Aktualności
6 Informacje bieżące z MRR
7 Krótkie podsumowanie PO KL 8 Łódzkie na tle aktualnych rankingów MRR
9 Plany konkursowe Departamentu ds. PO Kapitał Ludzki na rok 2013
11 Projekty współpracy ponadnarodowej w ramach PO KL
15 Ostatni rok KAPITALNYCH możliwości – informacja Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi
17 Oferta Regionalnych Ośrodków EFS w województwie łódzkim na 2013 rok
Wystąpienie Pana Marcina Bugajskiego, Członka Zarządu Województwa łódzkiego podczas konferencji międzynarodowej pn. "Lokalne scenariusze zmian demograficz-nych: polityki publiczne i strategie dotyczące zrównoważonego rozwoju, rozwijania umiejętności i wzrostu zatrudnienia" w dniu 21 marca 2013 r.
Fot.
Arch
iwum
Dep
. ds.
PO K
L or
ay se
rwis
u U
nii E
urop
ejsk
iej
![Page 5: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/5.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
5
Aktualności
Poznaliśmy wyniki dwóch dodatkowych konkursów z Poddziałania 8.1.1 oraz Poddziałania 9.1.2
Ogłoszone jesienią ubiegłego roku dwa konkursy zwią-zane ze szkoleniami dla przedsiębiorstw oraz zajęciami wyrównawczymi w szkołach kształcenia ogólnego, okazały się szczęśliwe dla 34 wnioskodawców. Tyle bowiem łącznie projektów zostało ocenionych pozytywnie i rekomendo-wanych do dofinansowania.
Dofinansowane przedsięwzięcia w ramach kon-kursu nr POKL/I/8.1.1/12 przewidują szkolenia dla kadr zarządzających i pracowników mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z zakresu m.in. obsługi oprogramowa-nia Corel Draw, znajomości języka angielskiego czy spa-wania metodą TIG/MAG. Natomiast dzięki konkursowi nr POKL/I/9.1.2/12 środki na realizację uzyskają programy rozwojowe w szkołach podstawowych, gimnazjach i lice-ach m.in. w Lutomiersku, Łęczycy i Ujeździe.
Pełne listy dofinansowanych projektów opublikowane zostały na stronie www.pokl.lodzkie.pl w zakładce „Wyniki konkursów”.
Konferencja Program Operacyjny Kapitał Ludzki dla edukacji w Łodzi i regionie
15 marca 2013 roku podczas targów edukacyjnych w Łodzi odbyła się konferencja adresowana do dyrektorów szkół, nauczycieli oraz pracowników systemu oświaty.
Podczas spotkania przedstawiono możliwości finan-sowania różnorodnych przedsięwzięć edukacyjnych w ramach Priorytetu IX Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Przedstawicielka Departamentu ds. PO Kapitał Ludzki zaprezentowała podsumowanie dotychczasowego wdrażania tego Priorytetu w województwie łódzkim, a także omówiła stan przygotowania do realizacji nowej perspektywy finansowej w zakresie Europejskiego Fundu-szu Społecznego.
Organizatorem spotkania był Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego oraz Łódzkie Centrum Doskona-lenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego.
O przemianach demograficznych z ekspertami z OECD
W dniach 21-22 marca br. w Hotelu Holiday Inn w Łodzi odbyła się konferencja międzynarodowa organizowana przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego oraz Samorząd Województwa Łódzkiego we współpracy z Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.
Tematem konferencji był projekt "Lokalne scenariusze zmian demograficznych: polityki publiczne i strategie doty-czące zrównoważonego rozwoju, rozwijania umiejętności i wzrostu zatrudnienia". Głównym celem przedsięwzięcia było podsumowanie międzynarodowego projektu badaw-czego OECD, w ramach którego przeprowadzono bada-nia i wizyty studyjne mające na celu prześledzenie zmian demograficznych w trzech województwach naszego kraju: małopolskim, pomorskim i łódzkim.
Na konferencji przedstawione zostały najważniejsze wnioski i rekomendacje płynące z realizacji tego projektu.
Fot.
Arch
iwum
Dep
. ds.
PO K
apita
ł Lud
zki
Przedstawicielka Departamentu ds. PO Kapitał Ludzki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego podczas prezentacji tegorocznych możliwości dofinanso-wania projektów w ramach Priorytetu IX PO KL.
Panel dyskusyjny z udziałem przedstawiciela Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Członka Zarząd Województwa Łódzkiego oraz polskich ekspertów nt. zmian demo-graficznych w Polsce.
Odbyła się także debata na temat strategicznego podejścia w przeciwdziałaniu negatywnym skutkom procesów demograficznych oraz kierunków dalszych, możliwych działań w tym zakresie w ramach polityk publicznych na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym.
W konferencji wziął udział Pan Paweł Orłowski, Wice-minister Rozwoju Regionalnego, Pani Jolanta Chełmińska, Wojewoda Łódzki, członkowie zarządu województwa łódz-kiego – Pan Marcin Bugajski i województwa pomorskiego – Pan Ryszard Świlski, międzynarodowi eksperci OECD, władze lokalne oraz podmioty zaangażowane w realizację projektu.
Fot.
Arch
iwum
Dep
. ds.
PO K
apita
ł Lud
zki
![Page 6: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/6.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
6
Dodatkowe miliony na przedszkola z PO Kapitał Ludzki
Pod koniec stycznia Ministerstwo Rozwoju Regionalnego zapowiedziało przeznaczenie ponad 200 mln zł na moder-nizację oddziałów przedszkolnych przy szkołach podsta-wowych w ramach PO Kapitał Ludzki. Dodatkowe pienią-dze będą do dyspozycji regionów od 1 lipca 2013 r.
Środki w pierwszej kolejności zostaną wydatkowane na modernizację 2293 istniejących oddziałów przedszkol-nych zlokalizowanych przy 1402 szkołach podstawowych, prowadzonych przez gminy, w których wychowanie przed-szkolne odbywa się tylko w oddziałach przedszkolnych.
Poza dodatkowym wsparciem oddziałów przedszkol-nych prawie 50 mln euro zasili konkursy dotyczące akty-wizacji osób bezrobotnych, zwłaszcza młodych, 50+ i nie-pełnosprawnych, a 17 mln euro udostępnionych zostanie na aktywizację osób niepełnosprawnych i zagrożonych wykluczeniem społecznym.
Informacje bieżące z MRR
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego zapowiedziało nową jakość szkoleń finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego wspólnie z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości podjęło działania mające na celu poprawę jakości szkoleń współfinansowa-nych z Europejskiego Funduszu Społecznego. Głównym celem procesu jest usprawnienie systemu dystrybucji środków EFS oraz lepsze dostosowanie zajęć do indywidu-alnych potrzeb odbiorców.
W nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Mini-sterstwo Rozwoju Regionalnego planuje m.in. stworze-nie ogólnopolskiej bazy podmiotów świadczących usługi szkoleniowe na wysokim poziomie oraz utworzenie sys-temu zapewniania ich jakości. Dzięki planowanym zmia-nom potencjalni odbiorcy uzyskają łatwiejszy dostęp do informacji o tego typu ofercie, co z pewnością ułatwi im wybór odpowiednich kursów.
Szczegółowe informacje, w tym prezentacje i spra-wozdania z dotychczasowych spotkań konsultacyjnych są dostępne na stronie internetowej PARP.
Kolejna faza prac nad programami operacyjnymi na lata 2014-2020
28 stycznia 2013 r. w Warszawie rozpoczęły się prace grup roboczych do spraw przygotowywania programów ope-racyjnych na lata 2014-2020. Pierwsze rozmowy dotyczyły Europejskiego Funduszu Społecznego.
W pracach biorą udział reprezentanci ministerstw, urzę-dów marszałkowskich, a także reprezentanci Wojewódz-kich Urzędów Pracy, Regionalnych Ośrodków Pomocy Społecznej, organizacji pozarządowych, środowisk akade-mickich oraz partnerzy społeczni.
Pilotażowy projekt pożyczkowy dla podmiotów eko-nomii społecznej
25 stycznia br. ruszył pilotaż pożyczkowy z Działania 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, skierowany dla podmiotów ekonomii społecznej. Na preferencyjne pożyczki w takiej formie przeznaczono 30 mln złotych. Głównym celem wsparcia jest zatrudnienie osób, które na otwartym rynku pracy nie miałyby szansy na podjęcie zatrudnienia. Projekt systemowy ma charakter ogólno-krajowy, a realizowany będzie na poziomie pięciu makro-regionów do 30.06.2015 r. Makroregion, w którego skład wchodzą województwa: łódzkie, kujawsko-pomorskie i mazowieckie otrzyma 24% całości środków w ramach przedsięwzięcia. Pośrednikiem finansowym we wszystkich pięciu obszarach wdrażania projektu jest Towarzystwo Ini-cjatyw Społeczno-Ekonomicznych S.A.
Znowelizowano wersję Szczegółowego Opisu Prioryte-tów Programu Kapitał LudzkiMinisterstwo Rozwoju Regionalnego opublikowało 1 stycznia 2013 r. znowelizowaną wersję Szczegółowego Opisu Priorytetów Programu Kapitał Ludzki. Następujące zmiany dotyczą Priorytetu VIII i IX PO Kapitał Ludzki:1. W Poddziałaniu 8.1.2 dodano nowy instrument wspar-
cia w formie jednorazowego dodatku relokacyjnego wspierającego mobilność geograficzną osób (dodatek wypłacany w wysokości 5000 zł brutto z przeznaczeniem na pokrycie kosztów dojazdu i/lub zakwaterowania w początkowym okresie zatrudnienia).
2. W Poddziałaniu 8.2.1 rozszerzono grupę docelową o pracowników dydaktycznych uczelni, zatrudnionych na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym.
3. W Poddziałaniu 9.1.2 wprowadzono nowy typ operacji: staże zawodowe realizowane u pracodawców, skiero-wane do uczniów szkół ponadgimnazjalnych, prowadzą-cych kształcenie ogólne, a także określono zasady reali-zacji staży.
4. W Działaniu 9.2 wprowadzono nowy typ operacji: przy-gotowanie zawodowe młodocianego pracownika, obej-mujące naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy, określono zasady realizacji staży, a także umożliwiono pokrywanie kosztów opiekuna stażysty w ramach programów rozwojowych szkół zawodowych.
5. W Poddziałaniu 9.6.1 wprowadzono możliwość realizacji pozaszkolnych form edukacji osób dorosłych, określonych w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych.
Drugą edycję Szczegółowego Opisu Priorytetów uzupełniono o poprawki wprowadzone z dniem 24 kwietnia 2013 r. Pełna wersja jest dostępna na stronie: www.pokl.lodzkie.pl w zakladce Dokumenty programowe.
![Page 7: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/7.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
7
Priorytet VIII i IX PO KL
Krótkie podsumowanie PO KL
2013 jest siódmym i ostatnim już rokiem wdrażania PO KL. Były to lata bardzo owocne dla naszego regionu, który jest jednym z najlepiej wdrażających komponent regionalny Programu w Polsce. Wskazuje na to raport Ministerstwa Rozwoju Regionalnego według stanu na 31 marca 2013 r. Dzięki wykorzystanej alokacji w wysokości aż 93,6 % w ramach Priorytetów VI-IX Łódzkie zajęło pierw-sze miejsce wśród wszystkich 16 województw w kategorii „Umowy o dofinansowanie”. Region łódzki plasuje się także na pierwszym miejscu w kategorii „Zatwierdzone wnioski o płatność” z alokacją wynoszącą 72%. O wysokim pozio-mie wdrażania PO KL w województwie świadczy wartość środków zapisanych we wnioskach o dofinansowanie, które uzyskały pozytywną ocenę formalną.
Począwszy od 2007 roku Urząd Marszałkowski Woje-wództwa Łódzkiego ogłosił 74 konkursy – 31 z Priorytetu VIII i 43 z Priorytetu IX. W odpowiedzi na nie beneficjenci złożyli 8215 wniosków o dofinansowanie, w tym 3361 z Priorytetu VIII i 4854 z Priorytetu IX. Spośród otrzyma-nych wniosków pozytywną ocenę formalną uzyskało 6941 z nich (2927 z Priorytetu VIII i 4014 z Priorytetu IX). Na etapie oceny merytorycznej średnio co trzeci wniosek został oce-niony pozytywnie, a w sumie 790 wniosków z Priorytetu VIII oraz 1403 wnioski z Priorytetu IX. Następnie wybrano do dofinansowania łącznie 1669 najlepszych wniosków (589 z Priorytetu VIII i 1080 z Priorytetu IX). Do 29 marca 2013 roku Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego podpisał 1604 umowy o dofinansowanie projektów. Warto dodać, iż beneficjenci zawarli ich prawie 2 razy więcej z Priorytetu IX (1048) aniżeli z Priorytetu VIII (556). Pomimo tak dużej różnicy kwoty dofinansowania w ramach Priory-tetu VIII i IX kształtują się na podobnym poziomie – odpo-wiednio 482 620 142,16 zł i 491 776 496,49 zł.1
Największą popularnością cieszyło się Poddziała-nie 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw, w ramach którego pro-jektodawcy złożyli 2654 wnioski. To blisko 80% wnio-sków, które wpłynęły w odpowiedzi na konkursy z całego Priorytetu VIII. Z tego Poddziałania podpisane zostały także umowy o największej łącznej wartości 320 959 214,72 zł 2, co stanowi aż 66% łącznej kontraktacji w ramach Priorytetu VIII.
Z powyższych analiz wynika, że zainteresowanie bene-ficjentów ogłaszanymi konkursami i uczestników projek-tami realizowanymi ze środków Europejskiego Fundu-szu Społecznego jest bardzo duże. Wskaźniki doskonale obrazują efekty realizowanych projektów, a ogólnopolski raport Ministerstwa Rozwoju Regionalnego nie pozosta-wia żadnych wątpliwości, że nasze województwo wzorowo wdraża komponent regionalny PO Kapitał Ludzki.
1 i 2 Stan na 29 marca 2013 r.
Wybrane efekty realizacji Priorytetu VIII PO KL (dane na dzień 3.04.2013 r.):
blisko 7300 przedsiębiorstw w województwie łódzkim zostało objętych wsparciem w zakresie szkolenia ich pracowników,ponad 48 800 pracujących osób dorosłych sko-rzystało ze wsparcia w formie szkoleń lub kursów przekwalifikowujących,12 400 pracowników o niskich kwalifikacjach zakoń-czyło udział w projektach,pracownicy z blisko 5600 przedsiębiorstw zakończyli udział w szkoleniach w ramach Priorytetu.
Wybrane efekty realizacji Priorytetu IX PO KL (dane na dzień 3.04.2013 r.):
blisko 5300 dzieci w wieku 3-5 lat, które uczestniczyły w różnych formach edukacji przedszkolnej na obsza-rach wiejskich,prawie 4600 nauczycieli, uczestniczyło w doskonaleniu zawodowym w krótkich formach,blisko 700 szkół (podstawowych, gimnazjów i ponad-gimnazjalnych prowadzących kształcenie ogólne), zre-alizowało projekty rozwojowe,prawie 5000 osób dorosłych w wieku 25-64 lata, uczest-niczyło w kształceniu ustawicznym.
![Page 8: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/8.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
8
Łódzkie na tle aktualnych rankingów Ministerstwa Rozwoju Regionalnego
Według stanu na 31 marca 2013 r. Województwo Łódzkie zajmuje czołowe pozycje w ogólnopolskich rankingach, doty-czących wdrażania PO KL na poziomie regionalnym. W kategoriach wartość wydatkowanych i zakontraktowanych środków w stosunku do alokacji 2007-2013 region łódzki plasuje się na pierwszym miejscu. Świadczy to o sprawnym i efektywnym wdrażaniu PO Kapitał Ludzki w naszym województwie.
Wartość zakontraktowanych środków w stosunku do alokacji 2007-2013 w ramach komponentu regionalnego Programu (%). Źródło: MRR.
Wartość wydatkowanych środków w stosunku do alokacji 2007-2013 w ramach komponentu regionalnego Programu (%). Źródło: MRR.
![Page 9: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/9.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
9
Plany konkursowe Departamentu ds. PO Kapitał Ludzki na rok 2013
W 2013 roku po raz ostatni można starać się o dofinansowanie projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Z Priorytetu VIII w województwie łódzkim zaplanowane zostały trzy konkursy, natomiast w ramach Priorytetu IX będzie można starać się o wsparcie finansowe w ramach trzech konkursów standardowych oraz w jednym wymagającym podjęcia współpracy ponadnarodowej.
Za nami już dwa naboryOd 1 marca do 15 kwietnia trwał nabór wniosków na kon-kurs z Poddziałania 8.2.1 Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw, który obejmował 1 i 5 typ operacji. Pierwszy z nich odnosił się do staży, szkoleń praktycznych i doradztwa, które mogą zostać przeznaczone dla pracow-ników przedsiębiorstw prowadzonych przez (lub z udzia-łem) pracowników naukowych placówek naukowych. Natomiast typ 5 obejmował stypendia i wsparcie towa-rzyszące dla doktorantów kształcących się na kierunkach matematyczno-przyrodniczych i technologicznych oraz opiekunów doktorantów uczelni lub jednostek nauko-wych. Na konkurs wpłynęło 18 wniosków, które w tej chwili poddawane są ocenie formalnej, a następnie merytorycz-nej. Alokacja na konkurs wyniosła ponad 4 000 000 zł.
W tym samym czasie trwał nabór wniosków w ramach Działania 9.2 Podniesienie atrakcyjności i jakości szkolnictwa zawodowego. Na konkurs przeznaczono kwotę w wysoko-ści 20 000 000 zł. W każdym projekcie aż 45% jego wartości mogło zostać przeznaczone na zakup sprzętu niezbędnego do prowadzenia efektywnego nauczania. Szanse na dofi-nansowanie miały te projekty, które zakładają współpracę szkół i placówek oświatowych (prowadzących kształcenie zawodowe) z przedsiębiorcami i instytucjami rynku pracy, poprzez m.in. organizację staży i praktyk dla uczniów szkół zawodowych obejmujących praktyczną naukę zawodu, przygotowanie zawodowe młodego pracownika, naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy. Dofinansowanie otrzymają również przedsięwzię-cia nastawione na rozwój szkół i placówek prowadzących kształcenie zawodowe, ukierunkowany na zmniejszanie dysproporcji w osiągnięciach uczniów oraz podnoszenie
jakości procesu kształcenia. Konkursy dla Działania 9.2 cieszą się od dłuższego czasu dużym zainteresowaniem projektodawców, o czym świadczy także ostatni nabór, w odpowiedzi na który złożono aż 116 wniosków.
Wsparcie dla przedsiębiorcówKonkursy z obszaru Priorytetu VIII dają możliwość reali-zowania przedsięwzięć związanych m.in. ze szkoleniami, doradztwem czy modernizacją zakładów pracy. W tym roku będzie można składać wnioski jeszcze na dwa z nich. Pierw-szy, z Poddziałania 8.1.2 Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie, rozpoczął się 29 kwietnia i potrwa do 10 czerwca. Wsparcie będzie mogło zostać prze-znaczone dla osób zwolnionych, przewidzianych do zwol-nienia lub zagrożonych zwolnieniem z pracy, mające na celu wspieranie ich poprzez programy aktywizacji zawodo-wej. Odbywać się to może za pomocą m.in. szkoleń i porad-nictwa zawodowego, poradnictwa psychologicznego, pośrednictwa pracy, a także staży i praktyk zawodowych przygotowujących do podjęcia pracy w nowym zawodzie. Ponadto przewidziano wsparcie zatrudnienia uczestnika projektu u nowego pracodawcy oraz bezzwrotną pomoc dla osób zamierzających podjąć działalność gospo-darczą. Na konkurs przewidziano alokację w wysoko-ści 3 000 000 zł, z możliwością jej zwiększenia do blisko 11 200 000 zł.
Rozpoczęcie konkursu z Poddziałania 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsię-biorstw zostało zaplanowane na 2 września. Nabór wnio-sków będzie trwał do 14 października. Dofinansowaniem objęte zostaną takie działania, jak: organizowanie szkoleń i kursów dla kadr zarządzających i pracowników mikro-,
Fot.
Arch
iwum
Ser
wis
u Pr
asow
ego
Kom
isji
Euro
pejsk
iej
![Page 10: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/10.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
10
małych i średnich przedsiębiorstw. Grupę docelową mają stanowić przedsiębiorstwa, pracownicy przedsiębiorstw i przedsiębiorcy prowadzący działalność w takich bran-żach, jak np. turystyka, hotelarstwo, logistyka czy przemysł ceramiczny.
Kapitał na edukacjęBeneficjenci zainteresowani realizacją przedsięwzięć w szeroko rozumianym obszarze edukacji mogą ubiegać się o dofinansowanie swoich projektów w ramach 4 kon-kursów z Priorytetu IX. Nabór wniosków w ramach Dzia-łania 9.4 Wysoko wykwalifikowane kadry systemu oświaty rozpoczął się 2 kwietnia i trwał do 6 maja 2013 r. Wsparcie było przeznaczone m.in. na rozwój zawodowy i podnosze-nie kwalifikacji nauczycieli, pracowników dydaktycznych i administracyjnych. Ponadto obejmowało studia podyplo-mowe, kursy i szkolenia, programy przewidujące uzupeł-nianie kwalifikacji nauczycieli czy programy dostosowania struktury i kwalifikacji pedagogów do zmieniającej się sytuacji demograficznej w szkolnictwie. Na konkurs prze-widziano środki w wysokości 5 000 000 zł. Łącznie złożono 85 wniosków.
W tym roku ogłoszony zostanie również konkurs z Pod-działania 9.6.2 Podwyższanie kompetencji osób dorosłych w zakresie ICT i znajomości języków obcych. Każdy, kto złoży wniosek między 29 maja a 1 sierpnia będzie miał szansę na otrzymanie dofinansowania dla swoich przedsięwzięć. Alokacja przewidziana na konkurs wynosi 3 000 000 zł. Projekty skierowane są do osób, które z własnej inicja-tywy są zainteresowane nabyciem, uzupełnieniem lub
W 2013 r. w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki ponad 64 000 000 zł zostanie przeznaczonych na dofinansowanie pomysłów bene-ficjentów. Dlatego gorąco zachęcamy wszystkie osoby zainteresowane pozyskaniem środków unijnych do składania wniosków w obszarze wybranego przez siebie konkursu i skorzystania z ostatniej szansy na otrzymanie środków unijnych Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
Konkursy w ramach Priorytetu VIII i IX PO KL wwojewództwie łódzkim w 2013 r.
Priorytet Działanie/Poddziałanie Okres trwania konkursu Przeznaczenie Alokacja
Priorytet VIII
Regionalne kadry
gospodarki
Poddziałanie 8.1.1 konkurs nr POKL/I/8.1.1/13 2 września - 14 października ogólne i specjalistyczne szkolenia dla
MMŚP 8 000 000 zł
Poddziałanie 8.1.2 konkurs nr POKL/I/8.1.2/13 29 kwietnia - 10 czerwca
wsparcie dla osób zagrożonych, przewi-dzianych lub zwolnionych z pracy na założenie własnej dział. gosp. do wys. 40 tys. zł
3 000 000 zł
+8 161 800 zł
Poddziałanie 8.2.1 konkurs nr POKL/I/8.2.1/13 1 marca - 15 kwietnia
- staże i/lub szkolenia dla pracowników naukowych i pracowników przedsię-biorstw
- stypendia naukowe dla doktorantów
2 000 000 zł
+2 040 450 zł
Priorytet IX
Rozwój wykształcenia i kompetencji
w regionie
Poddziałanie 9.1.2 konkurs nr POKL/I/9.1.2/PN/13
do końca 2013 r. lub do wyczerpania alokacji
programy rozwojowe szkół i placówek kształcenia ogólnego – konkurs na pro-jekty współpracy ponadnarodowej
10 000 000 zł
Poddziałanie 9.1.2 konkurs nr POKL/I/9.1.2/13 2 września - 25 października programy rozwojowe szkół i placówek
kształcenia ogólnego 10 700 000 zł
Poddziałanie 9.2 konkurs nr POKL/I/9.2/13 1 marca - 15 kwietnia
- staże i / lub przygotowanie zawodowe u pracodawcy
- programy rozwojowe szkół i placówek kształcenia zawodowego
20 000 000 zł
Działanie 9.4 konkurs nr POKL/I/9.4/13 2 kwietnia - 6 maja studia wyższe i podyplomowe, kursy
i szkolenia dla nauczycieli 5 000 000 zł
Poddziałanie 9.6.2 konkurs nr POKL/I/9.6.2/13 29 maja - 1 sierpnia szkolenia i kursy językowe oraz z ICT 3 000 000 zł
podwyższeniem umiejętności w obszarach ICT i znajo-mości języków obcych. W tym celu konkurs zakłada dofi-nansowanie organizacji szkoleń i kursów językowych oraz informatycznych.
Ponadto od 2 września do 25 października będzie można aplikować o środki w ramach Poddziałania 9.1.2 Wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów z grup o utrudnionym dostępie do edukacji oraz zmniejszanie różnic w jakości usług edukacyjnych. Konkurs zakłada dofinanso-wanie programów rozwojowych szkół i placówek oświato-wych prowadzących kształcenie ogólne, ukierunkowane na wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów. Może to objąć m.in. wprowadzenie doradztwa edukacyjno-zawo-dowego, realizację dodatkowych zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych, opiekę pedagogiczną, działania rozwija-jące kompetencje uczniów, jak również poszerzenie oferty szkół i placówek o staże i praktyki, które realizowane są we współpracy z pracodawcami.
Nowością w bieżącym roku jest konkurs z tego samego Poddziałania na projekty współpracy ponadnarodowej, na który można aplikować od 2 kwietnia. Obejmuje on dwa rodzaje projektów: pierwszy dotyczy przedsięwzięć, któ-rych cel główny i wszystkie cele szczegółowe ukierunko-wane są na współpracę z zagranicznym partnerem, drugi wymaga jedynie komponentu ponadnarodowego, co oznacza, że przynajmniej jeden cel szczegółowy musi taką współpracę zakładać. Alokacja przewidziana na konkurs wynosi 10 000 000 zł.
Więcej informacji na temat tego konkursu przedsta-wiamy w rozdziale o współpracy ponadnarodowej.
![Page 11: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/11.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
11
Projekty współpracy ponadnarodowej w ramach PO KL
Projekty współpracy ponadnarodowej to ogromna szansa dla instytucji z województwa łódzkiego na realizację przedsięwzięć z udziałem partnerów zagranicznych. Pozwalają one nie tylko spojrzeć na zdiagnozowane pro-blemy z innej pespektywy, ale także dają możliwość wypracowania nowych metod.
Nowy konkurs2 kwietnia br. po raz pierwszy w województwie łódzkim ruszył nabór wniosków w ramach konkursu na projekty współpracy ponadnarodowej z Poddziałania 9.1.2 Wyrów-nywanie szans edukacyjnych uczniów z grup o utrudnionym dostępie do edukacji oraz zmniejszanie różnic w jakości usług edukacyjnych. O dofinansowanie mogą starać się szkoły prowadzące kształcenie ogólne. Konkurs obejmuje dwa rodzaje projektów. Pierwszy dotyczy przedsięwzięć, któ-rych cel główny i wszystkie cele szczegółowe muszą odno-sić się do współpracy z zagranicznym partnerem. Drugi natomiast wymaga jedynie komponentu ponadnarodo-wego, co oznacza, że przynajmniej jeden aspekt, jeden cel szczegółowy musi taką współpracę zakładać. Alokacja przewidziana na konkurs wynosi 10 000 000 zł.
W ramach międzynarodowej współpracy z Poddzia-łania 9.1.2 wsparciem finansowym mogą zostać objęte następujące działania:
dodatkowe zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze oraz specjalistyczne,doradztwo i opieka pedagogiczno-psychologiczna dla uczniów wykazujących problemy w nauce,programy skierowane do dzieci i młodzieży, które znaj-dują się poza systemem szkolnictwa podstawowego, gimnazjalnego i ponadgimnazjalnego, umożliwiające ukończenie danego etapu edukacji,zajęcia pozalekcyjne i pozaszkolne obejmujące w szczególności ICT, języki obce, przedsiębiorczość i nauki przyrodniczo-matematyczne,rozszerzenie oferty szkół o poradnictwo i doradztwo edukacyjno-zawodowe,wdrożenie nowych, innowacyjnych form nauczania i oceniania,wdrożenie programów i narzędzi efektywnego zarzą-dzania placówką oświatową przyczyniających się do poprawy jakości nauczania.Głównym celem konkursu jest wzmocnienie atrakcyj-
ności i podniesienie jakości oferty edukacyjnej instytu-cji systemu oświaty realizujących kształcenie w formach szkolnych, ukierunkowane na rozwój kluczowych kompe-tencji oraz wzmocnienie zdolności uczniów do przyszłego zatrudnienia. Warto zaznaczyć, że te kompetencje muszą stanowić co najmniej 70% ogółu działań podejmowanych w projekcie. Grupami docelowymi projektów są szkoły, placówki oświatowe i ich organy prowadzące realizujące kształcenie ogólne, uczniowie i wychowankowie oraz osoby, które przedwcześnie opuściły system oświaty.
Projekty ponadnarodowe a standardowePodstawowymi różnicami pomiędzy projektami zakłada-jącymi ponadnarodową współpracę a standardowymi są:
występowanie partnera zagranicznego – pochodzą-cego z kraju członkowskiego Unii Europejskiej (bez względu na to, czy realizuje projekt współfinansowany z EFS czy nie) lub z kraju nie będącego członkiem UE.
organizowanie jednego lub kilku z poniższych działań:wspólna konferencja, seminaria, warsztaty czy spotkania,prowadzenie badań i wykonywanie analiz,przygotowywanie, tłumaczenie oraz wydawanie opracowań i raportów,adaptowanie rozwiązań wypracowanych w innym kraju,doradztwo, wymiana pracowników, staże i wizyty studyjne,wypracowywanie nowych rozwiązań,
wartość dodana – wykazanie rzeczywistej wartości dodanej wynikającej ze współpracy ponadnarodowej.
Rodzaje projektówBiorąc pod uwagę zakres współpracy, projekty ponadnaro-dowe możemy podzielić na:
wyodrębnione projekty współpracy ponadnarodowej,projekty z komponentem ponadnarodowym.W pierwszym przypadku cel główny i wszystkie cele
szczegółowe projektu ukierunkowane są na współpracę ponadnarodową. Projekt tego typu ma z góry zaplano-wany udziału partnera z innego kraju, także na etapie konstruowania założeń projektowych. Innymi słowy wnio-skodawca wraz z zagranicznym partnerem wspólnie reali-zują cały projekt, tj. wszystkie jego działania. W drugim przypadku co najmniej jeden cel szczegółowy musi odno-sić się do współpracy ponadnarodowej. Zaplanowanie, utworzenie i włączenie komponentu ponadnarodowego może nastąpić zarówno na etapie przygotowania projektu, jak i w trakcie jego realizacji, w drodze zgłoszenia zmiany do wniosku (jest to jednak szczególny przypadek, który wymaga zgody Instytucji Pośredniczącej). W takiej sytuacji
Fot.
Arch
iwum
Dep
. ds.
PO K
apita
ł Lud
zki
![Page 12: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/12.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
12
współpraca ponadnarodowa powinna zostać szczegółowo uzasadniona w analizie. Należy pamiętać również o tym, żeby do celu szczegółowego realizowanego we współ-pracy przyporządkować przynajmniej jedno zadanie.
Jak zdefiniować wartość dodaną?Szczególną cechą projektów współpracy ponadnarodo-wej jest niepowtarzalna korzyść dodatkowa, rozumiana jako wszelkie efekty, których nie udałoby się osiągnąć podczas realizacji projektów na poziomie krajowym. Aby móc ją prawidłowo zidentyfikować i określić we wniosku, należy w trakcie analizy swojego pomysłu zastanowić się nad tymi założeniami, których nie udałoby się zrealizować bez zagranicznego partnera. Dodatkowo należy uwzględ-nić, czy wprowadzenie partnerstwa ponadnarodowego pozwoli na zwiększenie poziomu jakości produktów w stosunku do projektu standardowego. Realizując projekty z zagranicznym partnerem ważne jest nie tylko właściwe rozdysponowanie budżetu, ale przede wszystkim osiąga-nie najwyższej jakości wskaźników/rezultatów oraz wystę-powanie rzeczywistej wartości dodanej.
Formy współpracyKażdy projektodawca, który będzie realizował swój pomysł z partnerem zagranicznym musi w treści wniosku określić rodzaj ponadnarodowej współpracy. Beneficjent może wybrać pomiędzy trzema formami:
współpraca pomiędzy projektami realizowanymi w róż-nych krajach także przez podmioty, których pomysły czy działania nie są współfinansowane z EFS,współpraca pomiędzy sieciami instytucji działającymi w zbliżonych obszarach, czyli projekt polskiego pod-miotu skierowany na podjęcie współpracy ponadna-rodowej z podmiotami zagranicznymi działającymi w partnerstwie lub w sieci podmiotów, albo przedsię-wzięcia podmiotu polskiego działającego w sieci orga-nizacji o wspólnych interesach, ale składającego pro-jekt indywidualnie we współpracy ponadnarodowej z podmiotem zagranicznym działającym w podobnej grupie organizacji w swoim kraju pochodzenia,współpraca twinningowa1 pomiędzy instytucjami dzia-łającymi w tym samym obszarze – do takiej współpracy uprawnione są tylko instytucje sektora publicznego. W tym przypadku rezultaty współpracy ponadnarodo-wej muszą przyczyniać się do poprawy funkcjonowa-nia danej instytucji. Współpraca taka jest możliwa m.in. dla instytucji zaangażowanych we wdrażanie EFS (IZ, IP, IP2).
Kolejny etap dla projektodawcówPo nawiązaniu współpracy z zagranicznym partnerem i określeniu jakie korzyści mu ona przyniesie, wniosko-dawca musi następnie zaplanować realizację określonych form działań kwalifikowanych. Są to:
konferencje, seminaria, warsztaty i spotkania – zale-cane wyłącznie jako jedno z działań w projektach wyodrębnionych oraz w projektach z komponentem ponadnarodowym;
przeprowadzenie badań i analiz (mogą one prowa-dzić do adaptowania konkretnego rozwiązania funk-cjonującego w kraju partnera) – nie powinno to być samodzielnym typem wyodrębnionego projektu, lecz jedno z działań w tego typu projektach, może być także samodzielnym działaniem w ramach komponentu ponadnarodowego; przygotowanie, tłumaczenia i wydawanie publikacji, opracowań, raportów (wymaga to zorganizowania konferencji, seminariów, warsztatów, spotkań stano-wiących okazję do upowszechnienia wyników opraco-wanych raportów, publikacji) – zalecane wyłącznie jako jedno z działań zarówno w wyodrębnionych projek-tach, jak i w projektach z komponentem;zaadaptowanie rozwiązań wypracowanych w innym kraju – projekty wyodrębnione i z komponentem ponadnarodowym;doradztwo, wymianę pracowników, staże, wizyty studyjne – zalecane wyłącznie jako jedno z działań w wyodrębnionych projektach, mogą być samodziel-nym elementem w projektach z komponentem (sama wizyta studyjna czy też staż za granicą nie jest wystar-czającym elementem współpracy ponadnarodowej);wypracowanie nowych rozwiązań (może zakładać doradztwo, wymianę pracowników, staże, wizyty stu-dyjne w krajach partnerów) – wyodrębnione projekty i z komponentem ponadnarodowym.
To, na jaką formę działań zdecyduje się wnioskodawca może być uwarunkowane zapisem w planach działania i dokumentacji konkursowej. Instytucja Organizująca Konkurs może także wskazać wybrane formy współpracy jako priorytetowe lub też nakazać łączenie poszczegól-nych form współpracy. We wniosku należy więc wskazać formy działań kwalifikowanych, które będą realizowane w ramach składanego projektu. W województwie łódzkim obligatoryjne są:
organizowanie konferencji, seminariów, warsztatów i spotkań,przygotowanie, tłumaczenia i wydawanie publikacji, opracowań, raportów,adaptowanie rozwiązań wypracowanych w innym kraju,wypracowywanie nowych rozwiązań.
Modele współpracyKażdy wnioskodawca, który chce ułatwić sobie realiza-cję projektu, może określić model współpracy ponadna-rodowej, w zależności np. od rodzaju sektora czy branży w jakiej działają partnerzy zagraniczni. Do dyspozycji pro-jektodawcy jest 5 modeli współpracy:
wymiana informacji i doświadczeń – przepływ wiado-mości pomiędzy partnerami na temat swoich strate-gii, warunków w jakich funkcjonują i będą prowadzić działania, podejścia do rozwiązywanych problemów. Model najczęściej ma zastosowanie we wstępnej fazie współpracy ponadnarodowej.równoległe wypracowanie rozwiązań – partnerzy reali-zują konkretny wspólny cel, działając niezależnie od siebie, wymieniają wiedzę i doświadczenia w sposób bardziej (niż w modelu pierwszym) usystematyzowany i powiązany z realizowanym celem.
1 Współpraca bliźniacza (ang. twinning) jest to program powstały z inicjatywy Komi-sji Europejskiej w 1998 r., którego głównym celem jest wspieranie instytucji publicz-nych oraz przyczynianie się do rozwoju nowoczesnej administracji w państwach ob-jętych programami finansowanymi przez Komisję Europejską.
![Page 13: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/13.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
13
import, eksport i adaptacja nowych rozwiązań do swo-jej sytuacji – może być kontynuacją lub wariantem modelu drugiego. Ma zastosowanie w sytuacji, gdy jeden partner osiągnął już w stopniu zaawansowanym rozwiązanie wspólnego problemu i dzieli się rezulta-tami swojej pracy z pozostałymi partnerami, którzy na podstawie wymiany doświadczeń ulepszają własne produkty i rezultaty.wspólne tworzenie produktu lub systemu – podział zadań związanych z osiąganiem wspólnego celu – ma zastosowanie dla partnerstwa tworzonego w celu rozwiązania konkretnego, jednakowo postrzeganego problemu z wykorzystaniem mocnych stron każdego z partnerów. Współpraca już na wstępie wyraźnie okre-śla etapy rozwiązania problemu i dokonuje podziału zadań odpowiednio do doświadczeń i umiejętności partnerów.wymiana kluczowych osób realizujących projekt lub uczestniczących w projekcie – model dotyczy działań realizowanych równolegle z działaniami przewidzia-nymi w pozostałych modelach. Działania w ramach tego modelu muszą wykraczać poza wizyty studyjne, ich cel musi być ściśle określony w kontekście głów-nego wspólnego celu współpracy ponadnarodowej.
Jakie korzyści można osiągnąć?Konkursy na projekty współpracy ponadnarodowej przy-czyniają się do podniesienie poziomu edukacji w oparciu o doświadczenie i umiejętności zagranicznego partnera. Odbywa się to między innymi dzięki wyjazdom za granicę na różnego rodzaju szkolenia, warsztaty, seminaria i kon-ferencje, w trakcie których uczestnicy mają szansę zdobyć nowe umiejętności, wymienić się doświadczeniem, czy podszkolić swoje umiejętności językowe. W przypadku uczniów kwalifikacje te w przyszłości mogą zapewnić im lepszą pozycję na rynku pracy. Dodatkowo, dzięki orga-nizacji zajęć pozalekcyjnych czy kół zainteresowań, mło-dzież ma szansę rozwijać swoje pasje, a także podnieść kompetencję w zakresie matematyki, przedmiotów przy-rodniczych i technicznych. Należy również wspomnieć o programach doradztwa edukacyjno-zawodowego, które dostarczają niezbędnych informacji ułatwiających wybór dalszego kierunku kształcenia. Ponadto projekty między-narodowej współpracy dają możliwość wdrożenia nowych, innowacyjnych form nauczania i oceniania, które spraw-dziły się u zagranicznego partnera, przyczyniając się tym samym do poprawy jakości nauczania w naszym regionie.
Ponieważ konkurs z Poddziałania 9.1.2 zakładający współpracę ponadnarodową jest ogłaszany po raz pierw-szy, to jednak tego typu projekty były już realizowane w ramach Działania 9.2 Podniesienie atrakcyjności i jakości szkolnictwa zawodowego. Od momentu ogłoszenia pierw-szego konkursu ponadnarodowego z Priorytetu IX, tj. od 2009 roku złożonych zostało ponad 60 wniosków, z czego prawie wszystkie zostały pozytywnie ocenione pod wzglę-dem formalnym. W efekcie łączna wartość wyłonionych projektów wyniosła ponad 19 000 000 zł.2
Przykładem projektodawcy, który wziął udział w konkur-sie ponadnarodowym jest firma Akademia Szybkiej Nauki Tadeusz Buzarewicz, która dzięki wsparciu finansowemu
w wysokości ponad 4 000 000 zł realizuje swój pomysł pt. „PWP Auto Unia – ku nowoczesnym szkołom zawodowym”. W projekcie bierze udział 120 uczniów z czterech łódzkich placówek kształcenia zawodowego, którzy mają możli-wość doszkolenia w oparciu o niemieckie doświadczenie i model nauczania. Dzięki tworzeniu lokalnych sieci wspar-cia dla szkół, w ramach współpracy organizowane są Targi Pracy, podczas których uczniowie spotkają się z pracodaw-cami oraz uczestniczą w zajęciach i warsztatach poma-gających rozwijać kluczowe kompetencje. Dodatkowo uczestnicy mogą dowiedzieć się o sytuacji na rynku pracy, wymaganiach pracodawców czy przebiegu rozmowy kwa-lifikacyjnej. Ponadto projekt ukierunkowany jest na rozwój potencjału dydaktyczno-wychowawczego szkół poprzez podnoszenie i rozwój kompetencji kadry pedagogicznej w oparciu o rozwiązania niemieckie.
Innym przykładem jest projekt przedsiębiorstwa Text Service pt. „PWP Droga do przyszłości”. Przedsięwzięcie ma na celu zwiększenie jakości oferty edukacyjnej młodzieży z ZSP 13 w Łodzi, ukierunkowanej na dostosowanie do potrzeb regionalnego rynku pracy, przygotowanie do egzaminów i konkursów zewnętrznych oraz wyrównanie szans edukacyjnych 220 uczniów placówki. Przewidziano dla nich m.in. udział w zajęciach prowadzonych przez tre-nerów określonych przedmiotów (np. geodezji), podczas których młodzież rozwija swoje umiejętności i poszerza zakres wiedzy. Uczniowie poznają m.in. nowoczesne tech-niki pomiarowe stosowane w geodezji i drogownictwie, uczestniczą w zajęciach z ICT przygotowujących do matury, czy aktywności w dorosłym życiu. Dzięki współpracy ponadnarodowej odbędą także wizyty studyjne i staże w Niemczech, dzięki którym dowiedzą się m.in. o wdraża-
2 Dane według stanu na 31 grudnia 2012 r.
Fot.
Arch
iwum
Dep
. ds.
PO K
apita
ł Lud
zki
![Page 14: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/14.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
14
niu nowych specjalizacji. Projektodawca na realizację swo-jego pomysłu otrzymał dofinansowanie w wysokości blisko 2 000 000 zł.
Gdzie szukać pomocy?Projekty współpracy ponadnarodowej wymagają nieco większego przygotowania i czasu. Nie należy się tym jed-nak zrażać, gdyż wnioskodawcy na każdym etapie tworze-nia własnego wniosku mogą liczyć na pomoc specjalistów. Niewątpliwym dylematem może okazać się pozyskanie zagranicznego partnera. W tym celu Komisja Europejska przygotowała specjalne narzędzie, dostępne na stronie: www.transnational-toolkit.eu, dzięki któremu można wpi-sać się do bazy danych, jak i wyszukać potencjalnego part-nera. Dodatkowo możliwe jest skorzystanie z bazy pro-duktów i rezultatów partnerstw, dostępnej pod adresem www.leonardo.org.uk oraz www.adam-europe.eu. Codzienną pomocą służą pracownicy z Punktu Informacyjnego PO KL przy ul. Moniuszki 7/9 w Łodzi. Wszystkie osoby zain-teresowane złożeniem wniosku mogą również skorzystać z warsztatów organizowanych przez specjalistów Regio-nalnych Ośrodków EFS w Łodzi, Piotrkowie Trybunalskim i Sieradzu.
3 KIW - Instytucja doradcza w zakresie projektów współpracy ponadnarodowej PO KL
Inną kwestię mogą stanowić różnice kulturowe, na przy-kład język, zróżnicowany czas pracy czy zwyczaje. Dlatego warto, aby projektodawca przed podjęciem takiej współ-pracy poświęcił trochę czasu nie tylko na przeanalizowa-nie poszczególnych zadań merytorycznych projektu, lecz także poznał bliżej swojego partnera, sposób jego pracy i kulturę kraju, w którym funkcjonuje. W tej kwestii pomocna może być pozycja „Projekty współpracy ponadnarodowej. Podręcznik dla projektodawców” dostępny na stronie www.pokl.lodzkie.pl w zakładce PROJEKTY PONADNARODOWE. Pod tym samym adresem oraz na stronie Krajowej Instytu-cji Wspomagającej3 − www.kiw-pokl.org.pl również można odnaleźć wiele cennych informacji z tego zakresu.
Wymiana umiejętności i dobrych praktyk, zweryfikowa-nie swoich umiejętności w kontaktach z partnerami zagra-nicznymi, nawiązanie kontaktów na przyszłość, wypraco-wywanie nowych rozwiązań, promocja Polski i własnego regionu. To tylko niektóre z wielu korzyści jakie można osiągnąć dzięki uczestnictwu w konkursach ponadnaro-dowych. Dlatego też zachęcamy wszystkich do składania wniosków!
Fot.
Arch
iwum
Ser
wis
u Pr
asow
ego
Kom
isji
Euro
pejsk
iej
![Page 15: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/15.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
15
Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (Instytucja Zarzą-dzająca PO KL) doceniając dotychczasowy postęp wdra-żania funduszy unijnych oraz wysoki poziom osiągniętych wskaźników, przyznało województwu łódzkiemu dodat-kowe środki, w tym 12,3 mln euro na realizację konkur-sów w ramach Priorytetu VI i VII PO KL na rok 2013. Ta pula zwiększyła pierwotnie zakładaną alokację na rok 2013, co pozwala dofinansować więcej projektów w ramach zapla-nowanych konkursów oraz umożliwi realizację dodatko-wego naboru wniosków.
Działanie 6.2 – Dla przedsiębiorczych na startW dniach od 28 lutego do 15 kwietnia 2013 r. prowa-dzony był nabór wniosków o dofinansowanie projektów w ramach konkursu nr 1/POKL/6.2/2013 z Działania 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrud-nienia, którego alokacja została zwiększona do poziomu 25 000 000 zł (tak duża pula na to Działanie dostępna była ostatnio w 2010 r.). W odpowiedzi na konkurs złożona została rekordowa liczba wniosków – 168! Ten unijny instrument ma za zadanie tworzyć sprzyjające warunki dla rozwoju nowych firm w regionie. Dzięki niemu, osoby nieaktywne zawodowo mogą pozyskać kapitał na start oraz wiedzę i umiejętności niezbędne do podjęcia i prowadzenia dzia-łalności gospodarczej. Kwota środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości wynosi do 30 000 zł, a wsparcia pomostowego udzielanego w okresie pierwszych 6 lub 12 miesięcy – do 1 600 zł / mies. Projekty adresowane są wyłącznie do osób pozostających bez zatrudnienia należą-cych do jednej z trzech grup: w wieku powyżej 50 lat, do 30 roku życia lub osób niepełnosprawnych.
Wszystkich mieszkańców województwa łódzkiego mających pomysł na własny biznes, spełniających jeden z ww. warunków i dodatkowo nie posiadających w okresie 12 miesięcy (poprzedzających dzień przystąpienia do pro-jektu) zarejestrowanej firmy zapraszamy od sierpnia br. na stronę internetową www.pokl.wup.lodz.pl, gdzie w dziale „Dotacje i pożyczki”, opublikowana zostanie lista instytu-cji, których projekty ostatecznie uzyskały dofinansowanie i które będą przyznawały dotacje na rozpoczęcie działalno-ści gospodarczej dla osób fizycznych.
Poddziałanie 7.2.1 – Szansa dla młodych zagrożonych wykluczeniemDo 27 maja 2013 r. można składać wnioski w ramach konkursu nr 1/POKL/7.2.1/2013 z Poddziałania 7.2.1 Akty-wizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych wyklu-czeniem społecznym, gdzie do rozdysponowania jest 8 000 000 zł. Grupa docelową korzystającą z pomocy w ramach projektów są osoby w wieku 15-30 lat,
zagrożone wykluczeniem społecznym z co najmniej jed-nego powodu spośród wskazanych w ustawie o pomocy społecznej (przyczyną wykluczenia może być m.in. ubó-stwo, bezrobocie, niepełnosprawność czy brak umiejętności w przystosowaniu do życia w przypadku młodzieży opusz-czającej całodobowe placówki opiekuńczo-wychowaw-cze). Dofinansowanie mogą otrzymać projekty na rzecz integracji społeczno-zawodowej, obejmujące następujące typy operacji:
kursy i szkolenia umożliwiające nabycie, podniesienie lub zmianę kwalifikacji i kompetencji zawodowych oraz rozwijanie umiejętności i kompetencji społecznych nie-zbędnych na rynku pracy,staże, subsydiowane zatrudnienie i zajęcia reintegracji zawodowej u pracodawcy,poradnictwo psychologiczne, psychospołeczne, pro-wadzące do integracji społecznej i zawodowej,rozwój nowych form i metod wsparcia indywidualnego i środowiskowego na rzecz integracji zawodowej i spo-łecznej (w tym np. środowiskowej pracy socjalnej, cen-trów aktywizacji lokalnej, animacji lokalnej, streetwor-kingu, coachingu, treningu pracy),rozwój usług społecznych przezwyciężających indywi-dualne bariery w integracji społecznej w tym w powro-cie na rynek pracy,wsparcie tworzenia i działalności środowiskowych instytucji aktywizujących osoby niepełnosprawne w tym zaburzone psychicznie,promocja i wsparcie wolontariatu, w zakresie integra-cji osób wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym,wsparcie dla tworzenia i funkcjonowania pozaszkol-nych form integracji społecznej młodzieży (świetlice środowiskowe w tym z programem socjoterapeutycz-nym, kluby środowiskowe) połączonych z realizacją działań w zakresie reintegracji zawodowej i społecznej,poradnictwo zawodowe oraz pośrednictwo pracy,wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy (wyłącznie w połączeniu z subsydiowaniem zatrudnienia).Dla wszystkich, którzy planują składać wnioski w ww.
konkursie ważne jest kryterium dostępu, weryfikowane na etapie oceny merytorycznej, dotyczące wskaźnika efektywności zatrudnieniowej, który wynosić powinien co najmniej 20%. Kryterium to ma na celu zapewnie-nie trwałości rezultatów projektu i kontynuację rozwoju zawodowego osób objętych wsparciem. Spełnienie kry-terium zostanie zweryfikowane na podstawie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, zgodnie z wytycznymi IZ PO KL „Sposób pomiaru efektu zatrudnieniowego
Ostatni rok KAPITALNYCH możliwościProgram Operacyjny Kapitał Ludzki, stanowiący jeden z elementów systemu realizacji Narodowej Strategii Spój-ności na lata 2007-2013, zbliża się już ku końcowi. Należałoby zatem spodziewać się podsumowań i końcowych analiz, jednak w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Łodzi w bieżącym roku wciąż można ubiegać się o środki, i to nie małe, na realizację projektów z zakresu poprawy dostępu do zatrudnienia osób pozostających bez pracy i zagro-żonych wykluczeniem społecznym oraz wspierania samozatrudnienia.
![Page 16: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/16.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
16
w projekcie” stanowiących załącznik do Podręcznika wskaź-ników PO KL 2007-2013.
Poddziałanie 6.1.1 – Pomóc osobom 50+ powrócić do aktywności zawodowej, a młodym wejść na rynek pracy W maju 2013 r. ogłoszeno konkurs z Poddziałania 6.1.1 Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regio-nalnym rynku pracy z łączną kwotą dostępnych środków w wysokości 11 000 000 zł. Środki te umożliwią dofinan-sowanie przedsięwzięć, które pomogą wejść lub powrócić na rynek pracy osobom w wieku 15-30 lat oraz osobom powyżej 50 roku życia. W projektach kwalifikowalne będą następujące formy wsparcia:
identyfikacja potrzeb osób pozostających bez zatrud-nienia, w tym obligatoryjne zastosowanie Indywidual-nych Planów Działania,organizacja warsztatów oraz szkoleń z zakresu technik aktywnego poszukiwania pracy oraz nabywania kom-petencji kluczowych,wsparcie psychologiczno-doradcze,realizacja programów aktywizacji zawodowej: pośred-nictwo pracy i/lub poradnictwo zawodowe, staże, prak-tyki zawodowe,szkolenia prowadzące do podniesienia, uzupełnienia lub zmiany kwalifikacji zawodowych,wspieranie wolontariatu jako etapu przygotowującego do podjęcia zatrudnienia,wspieranie inicjatyw na rzecz podnoszenia mobilności geograficznej (w tym zwłaszcza osób zamieszkujących na obszarach wiejskich),wsparcie adaptacyjne pracownika, który uzyskał zatrudnienie w ramach projektu lub wsparcie adapta-cyjne dla osoby odbywającej staż, praktykę zawodową lub wolontariat, w zakresie dostosowania kompetencji i kwalifikacji do potrzeb pracodawcy oraz profilu wyko-nywanej pracy (doradztwo, szkolenia oraz wsparcie indywidualnego opiekuna),rozwój dialogu, partnerstwa publiczno-społecznego i współpracy na rzecz rozwoju zasobów ludzkich na poziomie regionalnym i lokalnym,jednorazowy dodatek relokacyjny w wysokości 5000 zł brutto dla osoby, która uzyskała zatrudnienie w odle-głości powyżej 50 km od miejsca stałego zamieszkania, z przeznaczeniem na pokrycie kosztów dojazdu i/lub zakwaterowania w początkowym okresie zatrudnienia.Planując wsparcie należy pamiętać, że na zakończenie
projektu wskaźnik efektywności zatrudnieniowej dla osób w wieku 15-30 lat powinien wynieść co najmniej 40%, a dla osób w wieku powyżej 50 roku życia – co najmniej 35%.
W konkursie przewidziano również kryteria strate-giczne, za spełnienie których będzie można otrzymać dodatkowe punkty na ocenie merytorycznej. Premio-wane będą projekty: zakładające organizację praktyk zawodowych, staży lub wolontariatu (dodatkowe 10 pkt), adresowane do mieszkańców powiatów kutnowskiego lub tomaszowskiego (dodatkowe 10 pkt), przewidujące szkolenia w branżach: budowlanej, hotelarskiej, farmaceu-tycznej, AGD, energetycznej, ochroniarskiej, poligraficznej i sektorach: zielonej gospodarki, zdrowia i opieki społecznej, usług osobistych, usług dla gospodarstw domowych oraz
technologii informacyjno-komunikacyjnych (dodatkowe 5 pkt) oraz uwzględniające szkolenia bazujące na uzna-nych/certyfikowanych profilach zawodowych lub prowa-dzące do uzyskania uznawanych umiejętności i kompeten-cji (dodatkowe 5 pkt).
Działanie 7.4 – Wsparcie dla osób niepełnosprawnychDodatkowe środki finansowe pozwolą także na przepro-wadzenie w III kwartale br. konkursu w ramach Działania 7.4 Niepełnosprawni na rynku pracy z alokacją na poziomie 10 000 000 zł. Konkurs będzie uwzględniał wszystkie typy operacji wskazane w Szczegółowym Opisie Prioryte-tów PO KL, ostatnio znowelizowanym w styczniu 2013 r. W przypadku Działania 7.4 dodane zostały trzy nowe typy operacji:
wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy (wyłącznie w połączeniu z subsydiowaniem zatrudnienia),specjalistyczne (wynikające z danej niepełnospraw-ności i indywidualnych potrzeb) wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy dla zatrudnionej osoby niepełnosprawnej,jednorazowy dodatek relokacyjny w wysokości 5000 zł brutto dla osoby, która uzyskała zatrudnienie w odle-głości powyżej 50 km od miejsca stałego zamieszkania.Projekt powinien być adresowany do osób niepełno-
sprawnych w wieku powyżej 15 roku życia – niezatrudnio-nych lub zatrudnionych, przy czym do wsparcia kwalifikują się jedynie te osoby zatrudnione, których dochód nie jest wyższy niż dwukrotność kryteriów dochodowych, o któ-rych mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto osoby zatrudnione nie mogą stanowić więcej niż 25% uczestników projektu. W szczególności będziemy zachę-cać do obejmowania wsparciem osób z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności.
Tegoroczne konkursy realizowane są w formule zamkniętej, czyli nabór wniosków prowadzony jest w ści-śle określonym czasie. Szczegółowe informacje na temat poszczególnych naborów dostępne są w dokumentacji konkursowej publikowanej w dniu ogłoszenia konkursu.
Osoby fizyczne zainteresowane udziałem w projektach zachęcamy do śledzenia na bieżąco informacji w Bazie Pro-jektów PO KL prowadzonej przez Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi, która znajduje się pod adresem: www.szkolenia.wup.lodz.pl.
Fot.
Arch
iwum
Ser
wis
u Pr
asow
ego
Kom
isji
Euro
pejsk
iej
![Page 17: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/17.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
17
Regionalne Ośrodki Europejskiego Funduszu Społecznego
Oferta Regionalnych Ośrodków EFS w województwie łódzkim na 2013 rok
Oferta RO EFS na 2013 rok zakłada skoncentrowanie usług na wypromowaniu nowych konkursów i typów operacji wśród beneficjentów i wspieraniu projektodawców PO KL we wdrażaniu projektów współfinansowanych z EFS.Priorytetową grupę docelową Ośrodków w bieżącym roku stanowią:
beneficjenci realizujący projekty współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego na obszarze działania każdego RO EFS,podmioty mogące aplikować o środki finansowe w ramach konkursów ogłoszonych przez IP i IP 2 PO KL w 2013 roku, w tym:
organizacje pozarządowe,szkoły: podstawowe, gimnazjalne, ponadgimna-zjalne, placówki edukacyjne w tym przedszkolne lub organy prowadzące,jednostki samorządu terytorialnego,ośrodki pomocy społecznej i powiatowe centra pomocy rodzinie,wszystkie podmioty będące projektodawcami do EFS z gmin wiejskich, wiejsko-miejskich i miast do 25 tys. mieszkańców,przedsiębiorcy,uczelnie wyższe,szkoły zawodowe.
Zgodnie ze „Standardami działania sieci Regionalnych Ośrodków EFS”, Ośrodki świadczą swoje usługi poprzez następujące działania:
szkolenia,animację,doradztwo,informację i promocję.
SzkoleniaRO EFS prowadzą bieżącą działalność szkoleniową w for-mie „Łódzkiej Akademii PO KL w regionie”. Jest to konty-nuacja tożsamego przedsięwzięcia realizowanego przez Ośrodki już od 2010 roku na obszarze całego wojewódz-twa łódzkiego.Warsztaty są realizowane w oparciu o poniższy harmonogram:
Cykl A skierowany do potencjalnych projektodawców PO KL, obejmujący 2 edycje szkolenia kluczowego o następującym zakresie merytorycznym:
Metodologia projektowa (A01),Generator wniosków aplikacyjnych (A03),Cele, wskaźniki i produkty (A05),Budżet i harmonogram (A06).
Cykl B – skierowany do realizatorów projektów PO KL obejmujący 4 edycje szkoleń kluczowych o następują-cym zakresie merytorycznym:
Monitoring i ewaluacja (B01),Promocja (B06)Kontrola projektów współfinansowanych z EFS (B05),
Monitorowanie i rozliczanie wydatków (B03),Wniosek beneficjenta o płatność (B04),Polityka równości płci w projektach PO KL.
Oprócz tego przewidziane są 3 edycje szkoleń specjali-stycznych o następującym zakresie merytorycznym:
Rozliczanie projektów z pomocą publiczną (B02),Monitorowanie i rozliczanie wydatków (B03),Wniosek beneficjenta o płatność (B04) – program szkolenia jest dostosowany do specyfiki projektów z pomocą publiczną,Prawo zamówień publicznych w projektach PO KL.
AnimacjaDziałania animatora będą skierowane na zawarcie 3 part-nerstw na rzecz rozwoju i 3 partnerstw projektowych.
Same Ośrodki zintensyfikują działania na rzecz pod-miotów działających na rzecz grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, w szczególności osób niepełno-sprawnych, osób w wieku 50+ oraz osób młodych (do 30 lat) oraz skoncentrują swoją aktywność animacyjną na tzw. „białych plamach”.
RO EFS będą współpracować z Ośrodkami Wspierania Ekonomii Społecznej w zakresie przekazywania klientom informacji nt. możliwości wsparcia, jakie oferuje sieć OWES oraz będą wzajemnie informować się o podejmowanych działaniach zgodnie z kompetencjami pozostającymi we właściwościach obu sieci.
DoradztwoRO EFS świadczą usługi doradcze (w tym głównie pomoc w sporządzaniu prawidłowych wniosków o płatność) beneficjentom PO KL, którzy mają trudności w rozliczeniu
Fot.
Arch
iwum
Dep
. ds.
PO K
apita
ł Lud
zki
Warsztat w ramach "Łódzkiej Akademii PO KL w regionie" prowadzony przez Jakuba Głębowskiego z RO EFS w Piotrkowie Trybunalskim
![Page 18: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/18.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
18
przedmiotowych wniosków. W tym roku doradcy obejmą wsparciem podmioty na bieżąco wskazywane przez IP i IP2 PO KL.
W celu zwiększenia dostępności usług RO EFS realizo-wane będzie doradztwo o charakterze wyjazdowym (poza siedzibą Ośrodka).
Ośrodki obejmą wsparciem wybrane podmioty na podstawie analizy list rankingowych, które mogą być potencjalnymi projektodawcami w konkursach ogłasza-nych w 2013 roku, a których wnioski zostały odrzucone w poprzednich naborach. Przeanalizują przyczyny odrzu-cenia dokumentacji i zaproponują pomoc przy przygoto-waniu nowego projektu.
Co więcej, zaoferują pomoc przy realizacji projektów podmiotom, które otrzymały dofinansowanie w ramach PO KL. Rozwiną usługi doradztwa grupowego dla wybra-nych grup beneficjentów i ich specyficznych problemów. Tematyka doradztwa specjalistycznego dotyczy m.in. pomocy publicznej, prawa zamówień publicznych, etc.
InformacjaKażdorazowo po opublikowaniu list rankingowych, RO EFS kontaktują się z podmiotami rekomendowanymi do dofinansowania w celu przedstawienia oferty Ośrod-ków. Wspierają beneficjentów w rekrutacji do projektów współfinansowanych z EFS poprzez np. umieszczanie informacji o realizowanych projektach na stronach inter-netowych Ośrodków oraz świadczą pomoc osobom fizycz-nym w znalezieniu interesujących ich szkoleń dofinanso-wanych z PO KL.
Oprócz tego Ośrodki organizują spotkania informa-cyjne każdorazowo po ogłoszeniu przez IP IP2 PO KL kon-kursu ramach komponentu regionalnego Programu.
RO EFS mają możliwość udzielania informacji w podsta-wowym zakresie również nt. innych funduszy unijnych niż EFS w ramach zasady komplementarności, z odesłaniem do odpowiednich instytucji zgodnie z kompetencjami. Ponadto upowszechniają dobre praktyki w ramach projek-tów współpracy ponadnarodowej i innowacyjnych PO KL.
Punkt Informacyjny PO Kapitał LudzkiŁódź, ul. Moniuszki 7/9tel.: 42 663 33 92e-mail: [email protected]
Regionalny Ośrodek EFS w ŁodziŁódź, ul. Piotrkowska 262/264
tel.: 42 29 10 317e-mail: [email protected]
www.lodz.roefs.pl
Regionalny Ośrodek EFS w Piotrkowie Trybunalskim
Piotrków Trybunalski, ul. Dąbrowskiego 20tel.: 44 647 12 53
e-mail: info_piotrkowtrybunalski@roefs.plwww.piotrkowtrybunalski.roefs.pl
Regionalny Ośrodek EFS w SieradzuSieradz, ul. Pułaskiego 5tel.: 43 656 91 91e-mail: [email protected]
Zachęcamy do skorzystania z bezpłatnych usług Regio-nalnych Ośrodków EFS w Łodzi, Piotrkowie Trybunalskim i Sieradzu! Więcej informacji na stronach: www.lodz.roEFS.pl; www.piotrkowtrybunalski.roEFS.pl; www.sieradz.roEFS.pl
![Page 19: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/19.jpg)
ŁÓDZKI KAPITAŁ LUDZKI 1 (13) /2013
19
Wydawca: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, Departament ds. PO Kapitał Ludzki
Zdjęcia: Archiwum Departamentu ds. PO Kapitał Ludzki
www.pokl.lodzkie.plUrząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego
Departament ds. PO Kapitał Ludzki ul. Traugutta 21/23, 90-113 Łódź
tel.: 0-42 663 30 80 fax: 0-42 663 30 82
Punkt Informacyjny PO Kapitał Ludzkiul. Moniuszki 7/9, 90-101 Łódź
skype: [email protected] e-mail: [email protected]
tel.: 0-42 663 33 92
![Page 20: Łódzki Kapitał Ludzki](https://reader030.vdocuments.site/reader030/viewer/2022020323/568c47691a28ab49168dc487/html5/thumbnails/20.jpg)
PUBLIKACJA BEZPŁATNAPublikacja bezpłatna