samenwerken - utrecht samenvatting samenwerken professionals hebben kennis en vaardigheden...

Download Samenwerken - Utrecht Samenvatting samenwerken professionals hebben kennis en vaardigheden bijbehorend

Post on 11-Jul-2020

0 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 1

    Samenwerken

    28 februari 2017

    Frans Wiering

  • 2

    Ervaringen met samenwerken

    � wanneer is samenwerken prettig? wanneer niet? waarom?

    � wanneer is samenwerken effectief? wanneer niet? waarom?

    � wat is er makkelijk / moeilijk aan samenwerken? waarom?

    Natuurwetten en situaties in de natuur kon ik begrijpen. Mensen waren moeilijker te bevatten.

    Gerard ‘t Hooft (NRC 22 maart 2014)

  • 3

    Mensen zijn verschillend

    � een paar dimensies

    � wat ze kunnen doen: kennis, vaardigheden

    � hoe ze het doen: persoonlijkheid, attitude, gedrag

    � waarom ze het doen: waarden, cultuur

    � hoe is het om met deze verschillen om te gaan?

    � organisatietheorie geeft aantal antwoorden � organisatievormen

    � teamrollen

  • 4

    Hiërarchische organisaties

    � Frederick Taylor (1911) Principles of Scientific Management

    � productielijn T-Ford (1914)

    � kenmerken

    � massaproductie, standaardisering

    � opsplitsen werk in subtaken

    � scheiding hoofd- en handenarbeid

    � efficiëntie, controle

    � organisatie als machine

    � ‘if you get the engineering right, the human factor will fall into place’

    � nog altijd dominante organisatiemodel

    � bureaucratie

    http://www.youtube.com/watch?v=PvbG9Sjp97o

  • 5

    Universiteit als hiërarchische organisatie

  • 6

    Werken in een hiërarchische organisatie

    � bron: NRC 16 februari 2013

    � expertise en hiërarchie botsen

    � opdracht om van mening te veranderen

  • 7

    Professionals

    � voorbeelden

    � artsen

    � wetenschappers

    � software engineers

    � kenmerken

    � hoog opgeleid, hebben expertise

    � dragen verantwoordelijkheid

    � geen radertjes in machine maar holisten

    � geen opdrachten maar communicatie

    � normen en waarden, ethiek; soms vastgelegd in beroepscode

    � gedragscodes in Informatica

    � Vereniging Register voor Informatici, http://vri.nl/#gedragscode

    � ACM, https://www.acm.org/about-acm/acm-code-of-ethics-and- professional-conduct

  • 8

    Professionele waarden opsporen

    � verhalen en legenden

    � helden en antihelden

    � hoe win je respect?

    � hoe verlies je respect?

    � wat wordt gewaardeerd?

    � wat wordt afgewezen?

    penicilline

    monster van Frankenstein

    Ernst Jansen Steur

    Florence Nightingale

    Hippocrates

  • 9

    Bijbehorende waarden

    Goed

    � geen schade toebrengen

    � onbaatzichtigheid

    � vertrouwensband

    � nooit opgeven

    � nieuwe wegen zoeken

    Slecht

    � experimenteren met leven

    � geld- en eerzucht

    � privacy schenden

    � regels zijn regels

    � onzorgvuldigheid

    soaps, films e.d. draaien vooral om ethische waarden

  • 10

    Professionele waarden in informatica?

    � verhalen en legenden

    � helden en antihelden

    � hoe win je respect?

    � hoe verlies je respect?

    � wat wordt gewaardeerd?

    � wat wordt afgewezen?

    5 minuten in groepjes overleggen en rapporteren

  • 12

    professionals in organisatie

    � professionals delen een gemeenschappelijke cultuur

    � opleiding, training, vaardigheden

    � onderling goed verbonden

    � delen verhalen, idealen en waarden

    � professionals als groep vertonen slechte match met hiërarchische organisatievorm

    � zijn er andere organisatievormen denkbaar?

  • 13

    Organisatiemetaforen

    � Gareth Morgan, Images of organization (1986)

    � elke metafoor impliceert kritiek op machinemodel

    � meeste organisaties hebben kenmerken meerdere metaforen

    � samenvatting: bit.ly/1M3cXPf

  • 14

    Een geschiktere organisatiemetafoor?

    � organisatie als brein

    � holografische eigenschap: meerdere onderdelen die hetzelfde kunnen doen

    � leervermogen van organisatie

    � kritiek op hiërarchisch model: statisch, gespecialiseerd

  • 15

    Hologafische organisatie

  • 16

    Agile and holographic

    http://m.cacm.acm.org/magazines/2007/3/5709-theoretical- reflections-on-agile-development-methodologies/abstract

  • 19

    Rollen in teams

    � teams kennen formele rollen

    � scrummaster

    � voorzitter

    � product owner

    � contactpersoon ICT

    � maar ook informele rollen

    � guru

    � verbinder

    � inspirator

    � …

    � hangen samen met persoonlijke kwaliteiten en gedrag

    � belangrijk voor slagen teamwork

  • 20

    Teamrollen volgens Belbin

    � teamrollen van Belbin

    � karakteriseren verschillende typen gedrag in organisatie

    � mensen hebben meestal meer dan een rol

  • 21

    Namen en trefwoorden teamrollen

    Engels Nederlands Trefwoorden

    plant plant innovative, creative, solve complex problems

    monitor, evaluator waarschuwer critical thinking, analysing problems

    specialist specialist specialist knowledge, commitment (niet in test)

    shaper vormer motivation, energy, lead and push

    implementer bedrijfsman well organised, discipline

    completer, finisher zorgdrager accuracy, reluctant to delegate

    resource investigator onderzoeker communication, find new resources/ opportunities

    co-ordinator voorzitter pull group together, delegate

    team worker groepswerker supportive, flexible, adaptable

  • 22

    Teamrollen in software/gameproject

    � wat kwam er uit je test? � en wat vond je daarvan?

    � welke rollen zijn er nodig in je project? � zijn die er ook?

    � kun je die ontwikkelen of verkrijgen?

    � meer informatie � www.belbin.com

    � http://nl.wikipedia.org/wiki/Meredith_Belbin

  • 23

    Opdracht

    � losjes gebaseerd op casus ontwikkelteam Sibelius

    � succesvol muzieknotatiepakket, opgekocht en ontwikkeling stopgezet

    � geavanceerd medisch systeem

    � je wordt met je ontwikkelteam op straat gezet

    � jullie besluiten een doorstart te maken

    � jullie mogen één persoon inhuren

    � wat voor iemand kiezen jullie? en waarom?

    � werkwijze

    � c. 5 minuten overleggen

    � spiekbriefje: teamrollen en bijdrage aan team

    � uitkomst (kort) presenteren

  • 24

    Samenwerken met anderen: stakes

    � Bas de Baar: stakeholders zijn de belangrijkste factor in softwareprojecten � uiten wensen

    � worden vastgelegd in requirements

    � wensen en requirements zijn niet de ‘stakes’ � hoop, angst, belangen, waarden

    � stakes blijven meestal onuitgesproken

    � requirements zijn onderhandelbaar, stakes niet � voorbeeld WKZ-project, zie

    https://www.youtube.com/watch?v=D2As zDtekBc

    � succesvol projectleider focust op de stakes

  • 25

    stakes ≈ dingen die van waarde zijn

    � taal: concepten, begrippenapparaat � voorbeeld: melodienorm, de ‘identiteit’ van een melodie

    � false friends: zelfde woord, andere interpretatie

    � je kunt jezelf diskwalificeren door een concept verkeerd te gebruiken

    � praktijken � geaccepteerde en niet-geaccepteerde manieren van werken

    � Midsomer Murders vs. CSI-benaderingen

    � waarden � expertise vaak hoog gewaardeerd – vaak niet transparant waarop

    die gebaseerd is

    � formalisering is geen universele behoefte, maar kernwaarde informatica

    � rituelen � examens, benoemingen, prijzen, omgangsvormen

  • 26

    hoe komen we achter de stakes?

    � workplace anthropology

    participerende observatie m.n. interviews

  • 27

    Contextual Design

    � Contextual Design is a structured, well-defined user-centered design process that provides methods to collect data about users in the field, interpret and consolidate that data in a structured way, use the data to create and prototype product and service concepts, and iteratively test and refine those concepts with users

    � ontwikkeld voor herontwerp werkprocessen

    � gebruiker is de expert

    Holtzblatt, Karen and Beyer, Hugh R. (2011). Contextual Design. In: Soegaard, Mads and Dam, Rikke Friis (eds.), Encyclopedia of Human-Computer Interaction. Aarhus, Denmark: The Interaction-Design.org Foundation. http://www.interaction- design.org/encyclopedia/contextual_design.html.

  • 28

    Rolmodellen voor de analist

    archeoloog detective psycholoog

    antropoloog discipel

    niet: techneut, visionair, artiest

  • 29

    Methodieken uit contextual design

    � contextual inquiry

    � observeren tijdens werk

    � vragen stellen

    � interpretaties expliciet aan gebruiker voorleggen

    � interpretation session

    � work models

    � geannoteerde diagrammen van o.a. communicatie, activiteiten, waarden e

Recommended

View more >