sakya lineage

Download Sakya lineage

Post on 11-Mar-2016

219 views

Category:

Documents

3 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Vào thế kỷ 11, do sự vô minh của chúng sinh, thực hành Pháp trở nên lỏng lẻo ở tỉnh Tsang. Trưởng tộc, ngài Sherab Tsultrim quyết định rằng đã đến Ở tuổi 12, trong cuộc nhập thất Văn thù sáu tháng, ngài đã có linh kiến về đức Văn Thù cùng với hai vị Bồ Tát, người đã nói với ngài những dòng trong cuốn “Tách rời khỏi Bốn Bám chấp”: Với sự bám chấp vào cuộc đời này – sẽ không có học trò Pháp

TRANSCRIPT

  • VI NT V DNG TRUYN THA SAKYA

    Lch s ca dng Sakya bt ngun t cc v tri ging sinh t

    ci Tnh Quang trong coi tri Sc gii n ng ti cc rng ni tuyt ca Ty Tng v li

    lc ca chng sinh. C mi th h ni tip trc khi o S Lin Hoa Sinh n Ty

    Tng. Vo thi im , cc ngi c bit n l Lha Rig. Sau tm th h, do s tranh

    ci vi v lnh o Yaksha, Lha Rig tr nn ni ting l Khon, ngha l tranh ci hay

    xung t. Nm 750 sau Cng nguyn, gia tc Khon tr thnh t ca c Lin Hoa

    Sinh v nhn cc qun nh Vajrakila. Mt ngi con trai trong gia tc nhn gii xut gia

    t c Shatirakshita [tu vin] Samye, tr thnh mt trong by dch gi tng s u tin

    ca Ty Tng. Trong mi ba th h sau (750- 1073), gia tc Khon tr thnh ct tr

    chnh cho cc gio l ca truyn thng C Mt tnh Tsang.

    Vo th k 11, do s v minh ca chng sinh, thc hnh Php

    tr nn lng lo tnh Tsang. Trng tc, ngi Sherab Tsultrim quyt nh rng n

  • lc tm kim cc Mt in mi n . o s Lin Hoa Sinh vit rng, mt ha thn

    ca Virupa x n - Drogmi Lotsawa s xut hin. Ngi em, Konchog Gyalpo n

    hc vi Drogmi Lotsawa (992 1074). Ti a im linh thing, di nn t mu trng

    (ting tng l Sa skya), c tin on bi o s Lin Hoa Sinh v c Atisha, Khon

    Knochog Gyalpo xy dng ngi cha u tin t tn l Gorum Zimchi Karpo nm 1073.

    S kin ny nh du s bt u cho tn gi Sakya. Gia nh linh thnh, cc v lnh

    o cha truyn con ni ca dng truyn tha cao qu ny, ni ting vi ba tn gi, Lha

    Rig, Khon v Sakya.

    Sachen Kunga Nyingpo (1092 1158), con trai ca Khon Konchog Gyalpo, l ngi c

    k nng v s chng ng tm linh phi thng, nm gi dng truyn tha ca Kinh v

    Mt. Cc v o s chnh ca ngi u tin phi k n cha ngi, m t ngi nhn

    c h thng thc hnh Vajrakila v Samputa. T c Bari Lotsawa, ngi nhn c

    Chakrasamvara, Guhysamaja, Vajrabhairava v nhiu php khc; t Shangton Chobar,

    ngi nhn c ton b gio l Lamdre trong bn nm cng vi cc h thng Mahamaya

    v Samayogadakinijala. T Mal Lotsawa Lodro Drag, ngi nhn c Chakrasamvara,

    Bhairava, gio l ca i thnh tu gi Naropa nh Vajrayogini v cc gio l quan trng

    ca dng truyn tha ca Panjrarnata Mahakala. T Lama Nam Kaupa, ngi nhn c

    mi ch dn bn ngoi, bn trong v b mt ca H Php Chaturmukha bn mt. y ch

    l cc v thy chnh ca c Sachen Kunga Nyingpo.

    tui 12, trong cuc nhp tht Vn th su thng, ngi c

    linh kin v c Vn Th cng vi hai v B Tt, ngi ni vi ngi nhng dng trong

    cun Tch ri khi Bn Bm chp:

    Vi s bm chp vo cuc i ny s khng c hc tr Php

  • Bm chp vo Tam ci s khng c s t b

    Bm chp vo mc ch c nhn s khng c t tng gic ng

    Nu bm chp khi ln s khng c tri kin.

    Sachen Kunga Nyingpo nhn cc gio l Lamdre ln u tin t

    c Shangton Chobar v ln th hai trc tip t Virupa trong mt chui cc linh kin ko

    di mt thng. y c bit n l dng truyn tha Lamdre gn. Sachen c bn con

    trai Kunga Bar, Sonam Tsemo, Jetsun Dragpa Gyaltsen v Palchen Rinpoche. Ngi

    u tin mt khi ang hc Nalanda, n . Ngi con trai th hai, Sonam Tsemo

    (1142 82) tr thnh mt hc gi uyn bc tui 16. tui 41, ngi bay thng v

    Khechara, ci gii ca Vajrayogini. Ngi c linh kin v rt nhiu v bn tn thin nh

    v rt nhiu v t chng c. Jetsun Dragpa Gyaltsen (1147 1216) nhn cc gii

    nguyn c thn v c nhiu du hiu chng ng trng thnh tm linh t khi cn tr.

    tui 11, ngi ban cc gio l Hevajra.

    t chnh ca Jetsun Dragpa Gyaltsen l chu trai ngi, con

    trai ca Palchen ca Opoche, ngi Sakya Pandita Kunga Gyaltsen ni ting (1182

    1251). Nghin cu cc trit hc Pht gio v ngoi o, mt in, logic, ting Phn, th

    ca, chim tinh v ngh thut vi rt nhiu o s x n , Nepal, Kashmir v Ty

  • Tng, ngi nm vng cc ch ny. Khi ngi 27 tui, sau khi gp ngi Pandita

    Shakya Shribhadra x Kashmir, ngi tr thnh mt v t kheo v duy tr gii nguyn

    khng cht xao lng. Cc tc phm ca ngi nh Kho tng Logic Tri thc Gi tr (Tsad-

    ma rigs-gter) v S Phn bit Ba gii nguyn (sDom-gsum rab-dbye) vn ni ting n

    ngy hm nay. C thy ngi vit 114 b lun tn gic. Kho tng Logic Tri thc gi tr l

    bn vn duy nht c ngun gc Ty Tng c dch ra ting Phn. Cng vic dch thut

    c hon thnh bi t ca ngi tu vin Nalanda Magadha, v nhn c s tn

    vinh. Vo thi im ngi th tich, tri t rung ng su ln v chim chc khp t

    nc ht rt bun. Cc du hiu k l c chng kin bi cc t v cc v vua khi

    la thiu chy gin ha thiu, v mi ngi u tri qua s an bnh h lc. t c

    s gic ng hon ho nh lc gia tr ca Manjunatha, ngi c th gii bit n l Pht

    Vimalashri.

    Nm 1244, Godan Khan, chu trai ca Chingis Khan, b cun

    hut bi s ni ting ca Sakya Pandita, mi ngi n Mng C trao truyn gio l

    Pht . Sau , nm 1253, sau khi c Sakya Pandita v Godan Khan u mt, hong ,

    Sechen Kublai Khan mi Drogon Chogyal Pagpa, chu trai ca Sakya Pandita n cung

    in. Pagpa to ra kiu ch vit mi cho ngn ng Mng C. Kublai Khan n tng

    vi ngi Pagpa n mc tuyn b Pht gio l quc gio ca Mng C v trao cho

    ngi [Pagpa] quyn cai tr ba tnh Ty Tng. Nh th, Pagpa l ngi u tin trong lch

    s Ty Tng c c quyn lc tn gio v th tc trong sut th k. Cng vo lc

    ny, cha ln Lhakhang Chenmo c xy dng Sakya. Cho n ngy nay n vn ng

    vng l l th vin tn gio v i nht ca Ty Tng vi cc bc tng v cc tn

  • gio rt c. Pagpa c k nhim bi em trai Chagna v cc v Sakyapa cai tr Ty

    Tng trong hn mt trm nm.

    Cui cng, Tishri Kunglo (1299 1327), chu trai ln nht trong

    15 chu trai ca em trai ngi Sakya Pandita, thnh lp bn cung in ca triu i

    (Podrang): Zhithog, Rinchen Gang, Lhakhang v Ducho, duy ch cn tn ti cung in

    cui cng. Vo th k 18, thi i ca Sakya Trizin Wangdu Nyingpo, c Lin Hoa

    Sinh th hai ca thi i ny, cung in Ducho b chia i Drolma Podrang v

    Phuntsok Podrang. Cc v lnh o ca hai cung in ny l ngi Kyabgon Sakya Trizin

    Ngawang Kunga (sinh nm 1945) ca cung in Drolma, v lnh o hin ti ca truyn

    thng Sakya, bc nm gi Php ta Sakya th 41 v ang sng Dehra Dun, n .

    Ngi c hai con trai, Ratna Vajra v Gyana Vajra. Ngi cng c mt ch gi, Jetsunma

    Chimey Luding, ngi ging dy rng khp trn th gii. Gongma Dagchen Rinpoche

    (sinh nm 1929) ca cung in Phuntsok thnh lp Sakya Thegchen Choling Seattle,

    Wash, M. Ngi c mt em trai, Gongma Thinley Rinpoche, mt v tng mi mt gn

    y. Dagchen Rinpoche c nm ngi con trai. Ngi con trai th hai, Ananda Vajra

    Rinpoche, mt lut s gii, gip c t Lai Lt Ma v chnh ph lu vong Ty

    Tng trong cc vn php lut v hin php. S tip ni v tr Sakya Trizin, trng

    dng Sakya, l cha truyn con ni t thi ca Khon Konchog Gyalpo v gn y, lun

    phin gia hai cung in.

  • Trong s cc v nm gi truyn thng Sakya, Sachen Kunga

    Nyingpo, Sonam Tsemo, Dragpa Gyaltsen, Sakya Pandita Kunga Gyaltsen v Drogon

    Chogyal Pagpa ni ting l Nm ng Cao Cp ca truyn thng Sakya, hay Jetsun

    Gongma Nga. Ba v u tin c bit n l Ba v Trng v hi v cn li l Hai v

    . Sau , c Su Trang Sc ca Ty Tng: Yagton Sanggye Pal v Rongtol Mawe

    Senge, nhng ngi ni ting v kin thc v kinh in; Ngorchen Kunga Zangpo v

    Dzongpa Kunga Namgyal uyn thm mt in; Gorampa Sonam Sengge v Shakya

    Chogden uyn thm c kinh in v mt in. y l cc v o s quan trng nht ca

    truyn thng Sakya. Trong s cc ngi, Goram Sonam Sengge thit lp s nghin cu

    chnh thc v logic.

    Ging nh cc truyn thng khc ca Pht gio Ty Tng, c rt nhiu cc nhanh truyn

    tha xut hin. Cc dng truyn tha nm gi gio l ca Sakya Pandita Kunga Gyaltsen

    l Sakya, Ngor v Tsar. Ngorchen Kunga Zangpo (1382 1457) v cc v o s k

    nhim nh Konchok Lhundrup, Thartse Namkha Chime Palzang v Drubkhang Palden

    Dhondup thnh lp dng truyn tha Ngor. Tsarchen Losal Gyatso (1502 56), theo sau

    l Jamyang Khyentse Wangchuk v Mangto Ludrup Gyatso thnh lp dng truyn tha

    Tsar. Ba dng truyn tha khc c ngun gc t Sakya l Bulug/Shalu thnh lp bi c

    Buton Rinchen Drub, Jonang bi c Dolpopa Sherab Gyalten v k nhim l ngi

    Jonang Taranata v Bodong bi c Bodong Panchen Chogle Namgyal. Dzongpa ca

    c Dzongpa Kunga Namgyal thng c xem l mt truyn tha ring bit. Nhng

    trong truyn thng Sakya, ch c mt vi im khc bi rt nh trong vic gii thch v

    hc thuyt v Kinh v Mt Dzongsar Jamyang Khyentse Chokyi Lodro. V tri kin,

  • Ty Tng, c ba s din gii Trung qun tng khi ln; trung qun tng on kin, trung

    qun tng bt dit v trung qun tng Trung o. Dng Sakya theo con ng Trung

    o, c dy bi c Sakya Pandita v gii thch bi Gorampa Sonam Senggye v

    nhiu o s khc.

    Trong truyn thng Sakya, trong s hng trm gio l Pht

    t n n su vo i sng tm linh Ty Tng nh nhng n lc ca Nm v o

    s sng lp, ni ting nht l s trao truyn Hevaja khi ngun t c Virupa, Vajrakila

    ca c Lin Hoa Sinh, Vajrayogini ca c Naropa, Mahakala ca Vararuchi v

    Guhyasamaja ca ngi Long Th. Nm v i thnh tu gi x n ny c ci l ni

    ting nht trong truyn thng Sakya. Bn cnh nhng dng truyn tha xut sc ny, cn

    c nhm Bn Mt in: Hevajra, Chakrasamvara, Guhyasamaja v Vajrabhairava. Mt

    b quan trng khc l Mi ba Php Hong Kim bao gm Ba php , Ba php v

    i, Ba php nh hn, Vn th en, Quan m Simhanada, Sabala Garuda v Zambala

    . C rt nhiu cc bn khc nhau lit k mi ba php, tuy nhin b ba Ba Php vn

    khng thay i. y l cc thc hnh V thng Du gi ca truyn thng Ssakya, cn

    hng trm cc truyn tha gio l khc nh l Hayagriva, Kalachakra, Mahamaya, Vn

    Th, Kim Cng Th, Tara v tng t th.

  • Trong cc hc vin tu s ca Sakya, mi tm bn

    vn chnh c nghin cu t m. Hin ti, ch c mt vi hc vin, mt hc vin chnh

    Rajpu n , v mt Boudhanath, Kathmandu, Nepal. Mt vi vn c m Ty

    Tng nh Dzongsar Khamje Ling. Mi tm bn vn ging dy v Tr tu Ba la mt,

    Gii lut (vinaya), Tri kin Trung o, Hin tng, Logic v Nhn thc Lun. Cc bn

    lun gii c o ca truyn thng gm c S phn bit Ba gii nguyn, v Kho tng

    Logic cc Tri thc Gi tr ca c Sakya Pandita. Cc tc phm ca c Gorampa Sonam

    Sengge cng c bit quan