palate boke kotorske.pdf

Download Palate Boke Kotorske.pdf

Post on 26-Oct-2015

324 views

Category:

Documents

12 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Montenegro and Bocca di Cattro Palaces

TRANSCRIPT

  • PALATE BOKE KOTORSKE | Crna Gora |

    Uvod 2Palate 3 BokaKotorska 4IstorijskitokoviuBoki6PalateuBokiKotorskoj 8Vlasnici i graditelji palata 11Barokne palate u Boki 12Kotor 13Providurova palata 14Palata Bizanti 15Palata Beskua 16Palata Bua 17Palata Pima 18Palata Vrakijen 19Palata Drago 20Palata Grgurina 21Palata Lombardi 22Palata Grubonja 23Dobrota 25Palata Radonii 26Palata Dabinovi 27Palata Radonii-Miloevi 28Palata Miloevi - Veliki palac 29Palata Ivanovi-Tripkovi -Centralna komisija 30Palata Kamenarovi 31Palata Radomiri-Dabinovi - Krivi palac 32Palata Dabinovi - Kokotova kula 33Palata Ivanovi-Moro 34Palata Tripkovi 35Palata Ivanovi 36Perast 37Palata Bronza 38Palata estokrilovi 39

    PalateBokeKotorske

    Palata Mazarovi 40Palata Balovi 41Palata Viskovi 42Palate Martinovi i Brajkovi-Martinovi 44Palata Smekja 45Palata Zmajevi 46Palata Lui - Kolovi - Matikola 48Palata Bujovi 49Risan 50Palata Iveli 50HercegNovi 51Palata Ivana Burovia - Burovina 52Zadubina Mirka Komnenovia 53Zadubina Dukovi 54Palata Milainovia 55Bijela56Palata Zmajevi-Burovi-Zlokovi 56Baoii 57Kua na posjedu Smekja 57Kapetanski palac u Baoiima 58Pranj 59Palata Tre Sorelle 60Palata Lukovi 61Palata Beskua 62Palata Florio-Lukovi 63Palata Verona 64Tivat 65Kompleks Bua-Lukovi 66Kompleks Bizanti u upi 67Kua Verona u Raici 68Danulovina 69Grgurevina 70Literatura 71

  • 2PALATE BOKE KOTORSKE | Crna Gora |

    UvodPublikacija Palate Boke Kotorske nastala je kao jedan od rezultata projekta Kulturna marruta - palate Boke Kotorske. Cilj ovog projekta je prezentovanje i ukjuivanje palata Boke Kotorske u postojeu turistiku ponudu Crne Gore, kao jedne od moguih kulturnih marruta, kako bi se doprinijelo valorizaciji bogatog nasljea i unaprijedio kulturni turizam. Kulturne marrute predstavljaju jedan od moguih vidova valorizacije kulturnog nasljea kao resursa za kulturni turizam. One mogu da doprinesu zatiti nasljea ali i da podstaknu drutveni i ekonomski razvoj. S obzirom na potrebe razvoja kulturnog turizma u Crnoj Gori kulturne marrute jesu prepoznate kao mogui znaajan inilac turistike ponude, ali do sada nisu realizovane. Projektom Kulturna marruta - palate Boke Kotorske EXPEDITIO je odluio da pokrene afirmaciju kulturnih marruta, poinjui sa palatama Boke Kotorske. Ideja je da ovaj projekat poslui i kao model za izradu kulturnih marruta sa drugim temama (npr. arheoloka nalazita, sredjovjekovni gradovi, austrougarske tvrave, romanike crkve, manastiri, ruralne cjeline, itd.) Boke Kotorske, crnogorskog primorja ili Crne Core. Ove marrute mogle bi kasnije da poslue i za povezivanje sa kulturnim marrutama zemalja u regionu. Na podruju Boke Kotorske nalazi se veliki broj palata i drugih reprezentativnih kua sa izrazitim kulturno-istorijskim, umjetnikim i arhitektonskim vrijednostima koje predstavljaju jedan od znaajnih segmenata nae kulturne batine. Te reprezentativne kue na najbolji nain svjedoe o stepenu drutvenog, ekonomskog i kulturnog razvoja i govore o kulturi stanovanja i stilu ivota itave jedne sredine.

    Meutim, ovi objekti jo uvijek nijesu u dovoljnoj mjeri prezentovani i valorizovani. Istraivanja i podaci o pojedinim palatama postoje ali su oni dostupni najee samo stunoj javnosti, dok je malo publikovanog materijala koji bi iroj javnosti pruio uvid u njihov znaaj. Cilj ove publikacije bio je da se na jednom mjestu prezentuju sve palate i druge znaajne reprezentativne stambene kue u Boki koje bi mogle da budu jedna od zanimljivih kulturnih marruta. Kao osnova za publikaciju korien je obiman materijal koji postoji o pojedinanim palatama i istraivanja koja su raena. Spisak literature dat je na kraju publikacije. U publikaciji su predstavljene prije svega sve one kue koje nose naziv PALATA ili PALAC (ital. palazzo) u onom smislu kako se to u Boki danas podrazumijeva. Uz njih su predstavljene jo i neke manje palate tipa PALACIN, kao i izabrani LJETNIKOVCI, VILE i drugi REPREZENTATIVNI STAMBENI KOMPLEKSI na podruju Boke, koji, iako se ne nazivaju palatama, zbog svojih karakteristika svakako zasluuju da budu na kulturnoj marruti reprezentativnih bokeljskih kua.

    EXPEDITIO

  • 3PALATE BOKE KOTORSKE | Crna Gora |

    PalatePalata je po definiciji velika i lijepa kua ili graevina koja se u sklopu naselja istie svojim omjerima i raskoi. Rije palatium na latinskom znai carski dvor, a potie od Palatina, brijega u starom Rimu, gdje je bio dvor cara Avgusta i gdje su njegovi nasljednici gradili svoja raskona prebivalita - palate. U osnovnom znaenju palata je gradska rezidencija suverena, feudalca, patricija, i u tom smislu sinonim za dvor. U irem znaenju, naziv palata upotrebljava se u novije doba kao oznaka za graevine velikih razmjera, u kojima se nalaze sjedita ministarstava, banaka, koncerna, organizacija, ustanova i dr. Palate ogromnih dimenzija kao rezidencije vladara poznavali su ve stari Egipat, Krit, Persija, Rimsko carstvo (Dioklecijanova palata u Splitu). U Rimu se carska palata nalazila na jednom od sedam breuljaka (Palatinum), ije je ime zatim preuzeto kao opti naziv za palatu. U srednjem vijeku

    rezidencije feudalaca su utvreni gradovi, burgovi (Papinska palata u Avinjonu). Stambena zgrada unutar tih utvrenih gradova dobija naziv palais, pales, palas, palast. Iz njih se, od renesanse dalje, razvija tip palate, koja se od burga razlikuje po tome to nije utvrena, a od dvorca po tome to je izgraena unutar urbanistikog kompleksa i nije povezana u jedinstveni skup sa nizom privrednih zgrada, karakteristinih za dvorac kao centar feudalnog posjeda. Renesansni tip feudalne palate u Italiji (palazzo) razvija se od XV vijeka u prvom redu u Firenci, Rimu i Veneciji; krila palate sa tremovima na stubovima zatvaraju etvorougaono otmeno dvorite (Palzzo Strozzi i Palzzo Pitti u Firenci). Po istom tipu se grade i palate koje slue javnoj svrsi (Palazzo della Cancellaria u Rimu). Osobit razvoj doivljava palata u Italiji u doba baroka, a naziv palazzo dobija veoma iroku primjenu. Od latinskog izvedeni su i slovenski nazivi za palatu (srpsko-hrvatski palata, palaa, polaa, palac; eki palac i poljski palac). Kod nas danas palata nije naziv samo za raskonu, reprezentativnu gospodsku kuu, nego za svaku bogatiju i ugledniju zgradu.

    2Enciklopedija likovnih umjetnosti1 Milan Vujaklija, Leksikon stranih rei i izraza

  • 4PALATE BOKE KOTORSKE | Crna Gora |

    BokaKotorskaZovu Bokom onaj arobni zalijev u koji se sputaju i tonu krovita i skoro nepristupna brda june Hercegovine i Crne Gore. Kau ljudi, koji svijet obau, da je taj jedan od najljepih poloaja zemlje; i zbilja bi rekao da se je ovdje priroda igrala kad je svoje udesno djelo na mahove stvarala(S. M. Ljubia)

    Boka Kotorska je jedinstven zaliv Mediterana izuzetan kulturni pejza koji ini harmonina simbioza prirodnih fenomena i graditeljskog nasljea. Izuzetno povoljni i specifini prirodni i klimatski uslovi Zaliva bili su presudni za nastanjivanje ovog podruja jo od najranijih vremena i izgradnju gradova i naselja na svojstven nain, ime je dolo do jedinstvenog sklada tvorevina prirode i ljudskog duha. Morfoloki, geoloki i hidroloki fenomeni uinili su ovo podruje izuzetnom tvorevinom prirode visokih kvaliteta na podruju Mediterana, a sa svojom sveukupnou i antropogenom komponenetom i u svijetu. Podruje zaliva

    okruuju vertikale dinarsko-primorskog krenjaka, dostiui najveu visinu od 1895 m (Orjen) i dubinu u zalivu (52 m), ime podruje pripada rijetkim oblastima holokarsta u svijetu, sa osobito izraenom krakom morfologijom i hidrologijom. U tako izuzetnim prirodnim uslovima dodajui geografski poloaj i istorijske tokove, ljudska je ruka u svom neprekinutom kontinuitetu stvarala svojevrsna kulturna dobra primajui uticaje kultura Sredozemlja, Zapada i djelimino Istoka, transformiui ih u okvire svog naina ivljenja i poimanja ivota i emitujui ih na ira podruja bive Jugoslavije, Balkana, pa i podruja Istone Evrope, uklapajui ih sa izuzetnim senzibilitetom u prirodu rubom zaliva, inei sa njome jedinstvenu prirodnu i kulturnu ovjekovu sredinu na najhumaniji nain. Gradovi, kao i vea i manja naselja na podruju Zaliva predstavljaju raznovrsne karakteristine cjeline, koje se nadovezuju u skoro neprekinutom nizu. Svako naselje stie sopstvene urbane i kulturne karakteristike postiui jedinstvo i kontinuitet kulturne batine ukupnog podruja. U naseljima se razvija sakralna arhitektura sa proimanjem razliitih stilova, posebno romanike i baroka, dok profana stvara oblike bokeke kue transponujui kroz narodno

  • 5PALATE BOKE KOTORSKE | Crna Gora |

    graditeljstvo uticaje Mediterana, Zapada i Istoka. Elitna profana arhitektura palata zauzima znaajno mjesto. Pored toga, u Boki se nalaze bogati fondovi i riznice pokretnog kulturnog blaga. Boka Kotorska se nalazi na listi Kluba najljepih zaliva svijeta. Zbog svojih izuzetnih univerzalnih kulturnih i prirodnih vrijednosti dio Zaliva, podruje Kotora koje obuhvata kotorski i risanski dio zaliva, nalazi se od 1979. godine na UNESCO-voj Listi svjetskog naljea. Prije dolaska Slovena, a i poslije toga, veliki broj drava, suverena ili dinasta, teili su za Bokom Kotorskom, za ovom vanom stratekom takom na jugoistoku Jadrana, za njenim smirenim zalivskim morem, gdje mogu da se sklanjaju itave flotile brodova pred razbjenjenim morem ili piratima, za razvijenim drevnim gradovima, brojnim pomorskim naseljima i pitomim selima. Nita manje nego petnaest puta smjenjiva

Recommended

View more >