kulak anatomİsİ fİzyolojİsİve İŞİtme kayiplari .timpanometri, akustik İmpedans akustik...

Download KULAK ANATOMİSİ FİZYOLOJİSİVE İŞİTME KAYIPLARI .Timpanometri, Akustik İmpedans Akustik Refleks

If you can't read please download the document

Post on 06-Mar-2019

221 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

KULAK ANATOMKULAK ANATOMSSFFZYOLOJZYOLOJSS VE VE TME TME

KAYIPLARIKAYIPLARI

Prof Dr rfan Devranolu

Ses: itme organn uyarp, beyinde ses duyumu oluturabilen nitelik ve nicelikteki fizik etkenlere ses enerjisi-akustik enerji denir. Ses enerjisi bir enerji kaynandan retilen, maddeden oluan bir ortamda (kat-sv-gaz) yaylan, mekanik bir titreim dalgasdr.

Ses dalgasSes dalgas

Ses dalgasSes dalgasnnn en basit n en basit eklinin, sabit bir yeklinin, sabit bir ykseklikseklii i ((amplitamplitdd) ) ve tek birve tek birfrekansfrekans vardvardr. Bu dalgaya r. Bu dalgaya sinsins dalgass dalgas adad verilir.verilir.

FrekansFrekans

Bir saniyede oluBir saniyede oluan an sikluslarsikluslarnnsaysayss olarak ifade edilir.olarak ifade edilir.Birimi Birimi Hertz (Hz)Hertz (Hz)dirdirFrekans arttFrekans arttkka ses tizlea ses tizleir, frekans ir, frekans ddttkke ses e ses peslepesleirir..

nsan kulansan kula 16 ile 20.000 Hz. aras16 ile 20.000 Hz. arasfrekanslarfrekanslar iiitir. itir. FrekansFrekans 16 16 Hz.Hz.dendenddk olank olan seslere seslere subsoniksubsonikseslersesler, 20.000 , 20.000 Hz.Hz.denden yukaryukar olan olan seslere de seslere de ultrasonikultrasonik sesler sesler denir.denir.

KonuKonuma sesleri 500ma sesleri 500--2000 Hz. 2000 Hz. arasarasndadndadrr..

Ses HSes Hzz:: Ses titreSes titreimlerinin bir imlerinin bir ortamda ilerleme hortamda ilerleme hzzna na ses hses hzzdenir. Birimi m/sndenir. Birimi m/sn.. Ses farklSes farklortamlarda (katortamlarda (kat--ssvv--gaz) farklgaz) farklhhzlarla hareket eder.zlarla hareket eder.

2121 havada 344m/sn, suda havada 344m/sn, suda 1480m/sn sesin h1480m/sn sesin hzz, ses kayna, ses kaynana na olan uzaklolan uzakln karesi ile ters orantn karesi ile ters orantllolarak azalolarak azalr.r.

Ses dalgasSes dalgasnnn ilerlemesi sn ilerlemesi srasrasnda nda karkarssna na kan engellerin kan engellerin zelliklerine zelliklerine baball olarak;bir kolarak;bir ksmsm yansyansr, bir kr, bir ksmsmemilir, bir kemilir, bir ksmsm da iletilir. da iletilir.

Bu ilerde gBu ilerde grecereceimiz imiz impedansimpedans--metrenin metrenin alalma prensiplerinden ma prensiplerinden biridir.biridir.

..

iddetiddet

Sesle ilgili bir baSesle ilgili bir baka kavram da, ka kavram da, iddetiddet--yeyeinlikinlikdirdir. . iddet ses iddet ses enerjisinin sayenerjisinin saysal bir sal bir okluokluudur, udur, lllebilir. Ses enerjisinin slebilir. Ses enerjisinin skkma ve ma ve gevgevemeler semeler srasrasnda birimnda birim yyzeye zeye yaptyapt basbasnn,nesnel olarak ,nesnel olarak lllebilir ve bir birimle ,lebilir ve bir birimle ,dyndyn/cm/cm ile ile belirlenebilir.belirlenebilir.

Ses Ses iddeti kariddeti karlalattrmalarrmalar iiin sin sklklkla kullankla kullanlan lan temel ktemel klavuz delavuz deerlerden biri 0.0002erlerden biri 0.0002din/cmdin/cm basbasncncndaki ses enerjisidir. Bu dendaki ses enerjisidir. Bu deer er 1000 1000 HzHzdede normal insan kulanormal insan kulannn in iitmeitmeeeiiine ine ok yakok yakndndr; birim olarak alr; birim olarak alnnp bap baka ka frekanslardaki ses basfrekanslardaki ses basnnlarlarnnn, buna n, buna baball olarak, hesaplanmasolarak, hesaplanmasyla yla (SPL) (SPL) SoundSoundPressurePressure LevelLevel--Ses BasSes Basncnc DDzeyi (SBD)zeyi (SBD)ggstergeleri elde edilir. Bstergeleri elde edilir. Byle bir gyle bir gstergede stergede 60dB (SPL), temel k60dB (SPL), temel klavuz delavuz deerden erden (0.0002 din/cm(0.0002 din/cm ) 60 ) 60 dBdB daha daha iddetli duyulacak iddetli duyulacak bir akustik enerjidir.bir akustik enerjidir.

Desibel: Desibel: DbDb

nsan kulansan kulannn in iitebildiitebildii en di en dk ses k ses iddeti iddeti olarak tanolarak tanmlanabilir.mlanabilir.

Klinik olarak 1 Klinik olarak 1 bellbellinin 1/101/10u olan u olan dBdB kullankullanllr.r.

FFssltlt sesi 30 sesi 30 dBdBKKonuonuma sesi 40ma sesi 40--60 60 dBdBBaBarma sesi 80rma sesi 80--90 90 dBdBUUak kalkak kalk sesi 120sesi 120--140 140 dBdBTTfek sesi 130 fek sesi 130 dBdB

civarcivarndadndadr.r.

GGrrltlt

SubjektifSubjektif olarak istenmeyen olarak istenmeyen rahatsrahatsz edici sesler olarak z edici sesler olarak

tarif edilir.tarif edilir.

Kulak AnatomisiKulak Anatomisi

DD 1) 1) AurikulaAurikula2) D2) D Kulak YoluKulak Yolu

OrtaOrta-- 1) T.M.1) T.M.2) 2) stakistaki3) Orta Kulak Bo3) Orta Kulak Boluluuu

-- 1) 1) KokleaKoklea

Orta KulakOrta Kulak

11-- DD Duvar Duvar TM: 8TM: 8--9 mm 9 mm apapndandaannulusannulus-- FibrFibrzz ParParaapars pars tensatensa-- gergingerginpars pars flaccidaflaccida-- gevgevekekmanibriummanibrium mallemalleii

3 tabaka3 tabaka--ift ift epitelepitel sirksirklerler--fibrfibrzz tabaka pars tabaka pars tensatensa--mukoza tabakasmukoza tabakas radyalradyal

nenvasyonunenvasyonu V. VII. ve X dV. VII. ve X d yyzzIX iIX i yyzz

22-- Alt DuvarAlt Duvar--HypotimpanumHypotimpanum parparasasnnn tabann taban--N. N. tympaniustympanius ((JacobsansinJacobsansinss))--BulbusBulbus vena vena jugularejugulare ince ince kortikalkortikal birbirkemikle ayrkemikle ayrllr r

33-- n Duvarn Duvar--Tuba Tuba staki staki -- M. M. tentenssoror tymptymp. Kanal. Kanal

44-- st Duvarst Duvar--TegmenTegmen tympanitympani--OOrta kafa rta kafa ukuruukuru

55-- DuvarDuvar--promontoryumpromontoryum kabarkabarklklk, k, kokleakoklea basalbasal kkvrvrmm

--promontoryumpromontoryum arka alt ve arka alt ve stte iki delik stte iki delik Oval ve YuvarlakOval ve Yuvarlak pencerepencereOOval pencere val pencere ststnde nde FasFasialial sinir sinir

66-- Arka DuvarArka DuvarAAditusditus ad ad antantrrumum vasvastastas ile ile mastoidmastoid

sellselllarelare gegeilirilir

Orta Kulak KemikOrta Kulak Kemikikleriikleri

-- malleusmalleus-- inkusinkus-- stapesstapes

MalleusMalleus

-- 7,57,5-- 9 mm9 mm-- manibrmanibriiumum malleimallei-- capitulumcapitulum malleimallei

inkusinkusllaa-- inkudoinkudo malleolamalleolarr eklemeklem

nkusnkus6 mm uzun6 mm uzunluluundaunda--ggvde (vde (corpuscorpus))

--uzun kol uzun kol cruscrus longuslongus-- kksa kol sa kol cruscrus brevisbrevis

stapesstapesllee-- inkinkuudostapedialdostapedialeklemeklem

StapesStapes

-- 33--3,5 mm. 3,5 mm. baba ((capitulumcapitulum) )

-- iki bacak (iki bacak (cruslarcruslar) ) -- taban (taban (fooplatefooplate))

oval pencere oval pencere anularanular ligamanligaman

M. M. TensorTensor tympanitympani22 mm22 mm

maileusmaileus malleimallei kksmsmna yapna yapr.r.

processusprocessus cochleocochleorriforiformismisee ve ve sfenoidsfenoidbbyyk kanadk kanadna yapna yaprr

ii ve arkaya ve arkaya ekerek TM. ekerek TM. ttesesppit eder.it eder.V.SinirV.Sinir

M. M. StapediusStapediusstapesstapes boynu ile boynu ile eminentiaeminentia pyramidariumpyramidarium

N. N. stapediusstapedius VII siniVII sinirrstapesistapesi arkaya arkaya ekerek tabanekerek taban tesbittesbit eder.eder.

YYksek seslerin iksek seslerin i kulakulaa giria giriini ini nler.nler.Koruyucu gKoruyucu grevrev

Kulak Kulak

-- KokleaKoklea::

kulakulan n n kn ksmsmnda bulunan ve nda bulunan ve ekli ekli salyangoza benzeyen bir organdsalyangoza benzeyen bir organdr.r.30 mm uzunlu30 mm uzunluunda 2 unda 2 tur yapar.tur yapar.

apikalapikal , , medialmedial, , basalbasal

VIII. SinirVIII. SinirN.N.StatoakustikusStatoakustikus

N.N.KokleaKoklearrisis

N.N...VestibulaVestibularrisis

itme Fizyolojisiitme Fizyolojisi

itmeitme

Kulak kepKulak kepesinin topladesinin toplad ses enerjisinin ses enerjisinin eeitli itli bbllmlerinde demlerinde deiiikliikliee uuradradktan sonra aksiyon ktan sonra aksiyon potansiyelleri hapotansiyelleri hallinde beyne ginde beyne gnderilip burada ses nderilip burada ses halindehalinde alallanmaslanmas olayolaynana iiiitmetme diyoruz.diyoruz.

11-- Orta kulakta ses titreOrta kulakta ses titreimleri iimleri i kulak kulak ssvvlarlarna iletilmektena iletilmekte

22-- kulakta frekanslarkulakta frekanslarn n periferikperiferik analizi analizi yapyaplmakta lmakta

(pesler (pesler apikalapikal tizler bazal ktizler bazal kvrvrm)m)

33-- Mekanik enerjiMekanik enerji--silialsilial hhcreler creler taraftarafndan elektrik enerjisine ndan elektrik enerjisine

ddnnttrrlmekte.lmekte.

Orta Kulak FizyolojisiOrta Kulak Fizyolojisi

Orta kulak 1. fazda gOrta kulak 1. fazda grev almakta ses rev almakta ses enerjisi enerjisi aauriculadauriculada toplantoplanp dp d kulak yoluna kulak yoluna yynlendirilir. nlendirilir. DD kulak yolundan gelen ses kulak yolundan gelen ses enerjisi kulak zarenerjisi kulak zarnn titretitretirir, zara yaptirir, zara yapkkolan olan malleusamalleusa buradan buradan inkusainkusa iletilir. iletilir. MalleusMalleus ve ve inkusinkus lineer bir aks lineer bir aks zerinde hareketzerinde hareket ederler,ederler,bu hareket bu hareket inkusuninkusun uzun kolu vasuzun kolu vastastasyla yla inkudosstapedialinkudosstapedial ekleme ve ekleme ve stapesestapeseoradan da oval pencereye buradan da ioradan da oval pencereye buradan da i kulak kulak ssvvlarlarna iletilir.na iletilir.

Orta kulak gaz ortamdOrta kulak gaz ortamdr, ir, i kulak skulak svvortamdortamdr. Gaz ortamdan sr. Gaz ortamdan svv ortama ortam