jak kształtować przestrzeń publiczną marek wysocki

Download Jak kształtować przestrzeń publiczną marek wysocki

Post on 19-Jul-2015

497 views

Category:

Government & Nonprofit

1 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 1 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

    Jak tworzy przestrze publiczn dostpn dla wszystkich?

    III Oglnopolskie SeminariumTurystyka i Krajoznawstwo Osb Niepenosprawnych

    Owiska, 16-17 czerwca 2012

    VIII Dzie Urbanisty MIASTO (NIE)PENOSPRAWNE"

    Pozna, dn. 13 marca 2015 r.

    Nikt nie moe by dyskryminowany w yciu politycznym, spoecznym lub gospodarczym z

    jakiejkolwiek przyczyny. (Art. 32 pkt 2 Konstytucji RP)

    Dr hab. in. arch. Marek Wysocki Wydzia Architektury Politechniki Gdaskiej

    Centrum Projektowania Uniwersalnego

    czonek Komisji Ekspertw ds. Osb Niepenosprawnych przy RPOEkspert grupy ON Inclusion 14-20

  • 2 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

    DLA KOGO

    JEST PRZESTRZE PUBLICZNA?

    Zdjcia arch. TU DREZDEN

    RNORODNO SPOECZESTWA JEST JEGO ATUTEM

    Niepenosprawnym mona si urodzi,

    Niepenosprawnym mona si sta,

    Niepenosprawnoci mona doy

    Dwie trzecie osb o ograniczonej mobilnoci to osoby starsze. rodo: gazeta.pl

  • 3 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

    CZYNNIKI WPYWAJCE NA AKTYWNO SPOECZN W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ

    AKCEPTACJA

    SPOECZNA

    PRZEPISY

    PRAWNE

    ED

    UK

    AC

    JA

    / HU

    MA

    NIZ

    AC

    JA

    I

    N

    T

    E

    G

    R

    A

    C

    J

    A

    RE

    HA

    BIL

    ITA

    CJ

    A /

    RE

    WA

    LID

    AC

    JA

    / E

    DU

    KA

    CJ

    A

    DOSTPNO

    KOMUNIKATYWNO, WYKSZTACENIE, DOWIADCZENIE

    AKCEPTACJA

    SWOICH OGRANICZE

    INDYWIDUALNE

    UWARUNKOWANIA

    FIZYCZNE I PERCEPCYJNE

    UWARUNKOWANIA

    INDYWIDUALNE

    UWARUNKOWANIA

    OGLNOSPOECZNEAKTYWNO SPOECZNA

    AKTYWNO SPOECZNA

    Na podstawie: Wysocki M. Projektowanie otoczenia dla osb niewidomych. Pozawzrokowa percepcja przestrzeni 2010, s. 20

  • 4 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

  • 5 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

    1. 1993 - Standardowe Zasady Wyrwnywania Szans

    Rezolucja ONZ nr 48/96: i bazujce na nich Deklaracja Barceloska (1995) oraz Agenda 22 (2001),

    2. 2001 - Uchwaa Rady Europy ResAP (2001)1dot. wprowadzenia zasad uniwersalnego projektowania do programw nauczania wszystkich zawodw pracujcych nad zbudowanym rodowiskiem

    3. 2006 - Plan Dziaa Rady Europy na lata 2006-2015

    Zalecenie nr Rec(2006)5

    4. 2006 - Konwencja Praw Osb NiepenosprawnychRezolucja ONZ nr 61/06

    5. 2010 - Europejska strategia w sprawie niepenosprawnoci 2010-2020: Odnowione zobowizanie do budowania Europy bez barier. Komunikat Komisji Europejskiej KOM(2010) 636

    Prawo midzynarodowe zachca do promowania ideiprojektowania uniwersalnego (projektowania dla wszystkich)

    oraz tworzenia rodowiska zabudowanego dostpnego dlawszystkich.

    PRZEPISY

    PRAWNE

  • 6 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

    rdo: http://www.niepelnosprawni.gov.pl

    RATYFIKACJA KONWENCJI ONZ

    o prawach osb niepenosprawnych:

    Ratyfikacja Konwencji nastpia 6 wrzenia 2012 r., poprzez zoenie podpisu Prezydenta RP.K

    ON

    WE

    NC

    JA O

    NZ

    Konwencja ONZ o prawach osb niepenosprawnych zostaa przyjta w grudniu 2006 r. na sesji Zgromadzenia Oglnego ONZ i wesza w ycie 3 maja 2008 r. Do poowy marca 2012 r. podpisay j 153 pastwa, a jej stronami jest 112 krajw. Polska podpisaa konwencj w marcu 2007 r.

    Konwencja zawiera przepisy zakazujce dyskryminowania niepenosprawnych, a take nakazujce tworzenie warunkw do korzystania przez nich z praw na rwni z innymi osobami oraz wprowadzenie rozwiza specjalnie do nich adresowanych. Dokument podkrela znaczenie, jakie maj dla niepenosprawnych samodzielno i niezaleno. Zwraca uwag na potrzeb ich udziau w procesach decyzyjnych, a take znaczenie dostpnoci np. do opieki zdrowotnej, edukacji, informacji, kultury i rekreacji.

    Zdj. Eliza Radzikowska-Biaobrzeska rdo: http://www.niepelnosprawni.gov.pl

  • 7 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

    DOSTPNO RODOWISKA ZABUDOWANEGO:

    ARTYKU 9 Konwencji:

    KO

    NW

    EN

    CJA

    ON

    Z

    Zdj. Eliza Radzikowska-Biaobrzeska rdo: http://www.niepelnosprawni.gov.pl

    1. Aby umoliwi osobom niepenosprawnym samodzielne ycie i pene uczestnictwo we wszystkich sferach ycia, Pastwa-Strony podejm stosowne kroki celem zapewnienia osobom niepenosprawnym dostpu, na rwnych zasadach z innymi obywatelami, do rodowiska fizycznego, transportu, informacji i komunikacji midzyludzkiej, w tym technologii i systemw komunikacyjnych i informacyjnych, oraz do innych udogodnie i usug oferowanych caemu spoeczestwu, zarwno w rodowiskach miejskich, jak i wiejskich. Te dziaania, wcznie z rozpoznawaniem i usuwaniem przeszkd i barier na drodze do dostpnoci, bd dotyczy midzy innymi:

    (a) Budynkw, drg, rodkw transportu oraz innych obiektw, w tym szk, mieszkalnictwa, orodkw medycznych i miejsc pracy;

    (b) Usug informacyjnych, komunikacyjnych i innych, w tym usug elektronicznych, jak rwnie usug w zakresie pomocy w nagych wypadkach.

  • 8 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

    DOSTPNO RODOWISKA ZABUDOWANEGO:

    2. Pastwa Strony podejm rwnie odpowiednie rodki w celu:

    (a) opracowywania, ogaszania i monitorowania wdraania minimalnych standardw i wytycznych w sprawie dostpnoci urzdze i usug oglnie dostpnych lub powszechnie zapewnianych,

    (b) zapewnienia, e instytucje prywatne, ktre oferuj urzdzenia i usugi oglnie dostpne lub powszechnie zapewniane, bd bray pod uwag wszystkie aspekty ich dostpnoci dla osb niepenosprawnych,

    (c) zapewnienia szkolenia wszystkim zainteresowanym na temat dostpnoci dla osb niepenosprawnych,

    (d) zapewnienia w oglnodostpnych budynkach i innych obiektach oznakowania w alfabecie Braillea oraz w formach atwych do czytania i zrozumienia,

    KO

    NW

    EN

    CJA

    ON

    Z

    Zdj. Eliza Radzikowska-Biaobrzeska rdo: http://www.niepelnosprawni.gov.pl

    ARTYKU 9 Konwencji:ARTYKU 9 Konwencji:

  • 9 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

    RWNOPRAWNY DOSTP I SAMODZIELNE YCIE

    Pastwa-Strony uznaj prawo wszystkich osb niepenosprawnych do ycia w spoecznoci, i do dokonywania wyborw na rwni z innymi obywatelami, oraz podejm skuteczne i stosowne dziaania, aby uatwi osobom niepenosprawnym korzystanie z wyej wymienionego prawa oraz ich pen integracj i uczestnictwo w yciu spoecznym, w tym zagwarantuj, i:

    (c) oglnie dostpne usugi i obiekty bd dostpne na rwnych zasadach dla osbniepenosprawnych oraz bd dostosowane do ich potrzeb.

    KO

    NW

    EN

    CJA

    ON

    Z

    Zdj. Eliza Radzikowska-Biaobrzeska rdo: http://www.niepelnosprawni.gov.pl

    ARTYKU 19 Konwencji:

    Samodzielne ycie i integracja spoeczna

  • 10 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

    Art. 5 ustawy prawo budowlane.

    1. Obiekt budowlany wraz ze zwizanymi z nim urzdzeniami budowlanymi naley, biorc pod uwag przewidywany okres uytkowania, projektowa i budowa w sposb okrelony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniajc:

    4) niezbdne warunki do korzystania z obiektw uytecznoci publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby

    niepenosprawne, w szczeglnoci poruszajce si na wzkach inwalidzkich;

    W Polsce obowizuje od 1995 r. Prawo Budowlane, ktrewskazuje, e rodowisko zabudowane naley projektowazgodnie z potrzebami osb z niepenosprawnoci.

    Prawo budowlane Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r., Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414

    Art. 5 pkt 4: niezbdne warunki do korzystania ze rodowiska zabudowanego wszystkim uytkownikom, bez wzgldu na ich indywidualne potrzeby w mobilnoci i percepcji.

    PRZEPISY

    PRAWNE

  • 11 /59

    JAK TWORZY PRZESTRZE PUBLICZN DOSTPN DLA WSZYSTKICH?

    dr hab. in. arch. Marek Wysocki WYDZIA ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDASKIEJ

    CENTRUM PROJEKTOWANIA UNIWERSALNEGO

    JAK KSZTATOWA PRZESTRZE PUBLICZN ? zgodnie z zasadami Projektowania Uniwersalnego

    POWSZECHNO DOSTPU

    ATRAKCYJNO I TRWAO

    Definicja projektowania uniwersalnego propagowana przez Center of Universal Design Uniwersytetu Pnocnej Karoliny (USA) brzmi nastpujco:

    Projektowanie uniwersalne jest to projektowanie produktw i rodowiska, ktre mog by uytkowane przez wszystkich ludzi, w m