gregor johann mendel 1822-1884

Download GREGOR JOHANN MENDEL 1822-1884

Post on 17-Feb-2016

550 views

Category:

Documents

7 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

GREGOR JOHANN MENDEL 1822-1884. Johann Mendel 19. yy da Avrupa halen derebeylik sistemi ile yönetilirken, o tarih de bugünkü ismiyle Çek Cumhuriyeti topraklarında bulunan Heinzendorf`da 22 Temmuz 1822 ‘de dünyaya geldi. Anası ve babası Alman kökünden gelmiş kişilerdi. - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

JOHANN GREGOR MENDEL 1822-1884

GREGOR JOHANN MENDEL1822-1884

Johann Mendel 19. yy da Avrupa halen derebeylik sistemi ile ynetilirken, o tarih de bugnk ismiyle ek Cumhuriyeti topraklarnda bulunan Heinzendorf`da 22 Temmuz 1822 de dnyaya geldi.Anas ve babas Alman kknden gelmi kiilerdi.

3 ocuklu bir ailenin tek erkek ocuudur.

Babas ifti, annesi ise kuaklar boyu bahvanlkla uraan bir ailenin kzyd.

Mendelin kynde meyva yetitiricilii ve bahecilik halkn balca geim kaynayd.

Mendelin babas bitkilere,zellikle meyva aalarna iten bir ballk duyar,onlara kendi evlad gibi bakmaktan zevk alrd.

Bu sebeple kk yalarda babasndan bitki yetitirmenin tm inceliklerini renmiti.

Blgenin zelliinden dolay daha ilkokulda rencilere tabiat bilgileri, meyvaclk, bahecilik alannda geni bilgiler verilirdi. Mendel bu nedenle hayat boyunca yaayan varlklara kar ilgi duymutur.O zamanlar krsal kesimde hala bir tr derebeylik dzeni egemendi.Topraksz kyller iin boaz tokluuna rgatlk dnda fazla bir seenek yoktu tek kurtulu yolu belki de eitimdi.

Ne var ki eitim de ounlukla ilkokulla snrl kalmaktayd.Daha ilerisi iin halkn parasal gc yoktu.Herkes gibi Johann Mendelin de aln yazs babas gibi renber olmakt ama Mendel bu dzenin koyduu engeli aacak,kendine zg kararllk iinde yeteneini ortaya koyacakt.lkokul da baars gz kamatrcyd.retmenlerinin srar zerine ailesi Mendelin orta renimi iin izin verir

Mendel evinden uzakta alt yl bir yurtta yetersiz bakm ve beslenme koullarna gs gererek okur ama acsn uzun yllar ekecei yorgun clz ve salksz bir bedenle mezun olur.Orta reniminin sonlarna doru babasn kaybettiinden hem okul masraflarn karlamak hem de ailesinin geimini salamak Mendele dt.Bu durum ar almay gerektiriyordu.Ar almalar sonucu sal bozuldu ve hastala yakaland.Bu hastaln kalntlar mendelin ileriki hayatnda devaml problem kayna olduHastal getikten sonra Mendel iki yllk felsefe renimini tamamlad. Mendel daha rencilik yllarnda bilimin bysne kendini kaptrm zellikle botanik youn ilgi alan olmutur.Yksek renim Mendel iin ulalmas g bir hayaldi ve burs olana da yoktu.Kz kardeinin eyizini satmas da Mendelin eitimi iin yeterli olmamtr.Mendel iin bir tek yol vard bir Katolik Manastrna gitmek.retmeni Prof. Frauzun yardmyla Avusturyada botanik mzesi,bahe bitkileri ve zengin kitaplaryla nl Brnn Manastrna girdi. Bu manastr Mendel iin ideal bir renim merkeziydi.

Manastra girmesiyle Gregor adn aldndan kendisi ilim alannda Gregor Johann Mendel olarak tannmaktadr.25 yanda Papaz nvann alan Mendelin asl zlemi hi deilse bir ortaokulda retmen olmak aratrmalar iin daha elverili bir ortam bulmakt.Bu amala girdii snavlarda yeterli grlmez.niversite reniminden yoksun kalmak onun iin nemli bir handikapt. Mendel umudunu yitirmemitir. Viyana niversitesinde 4 dnem boyunca fizik ve doal tarih renimi grdkten sonra ansn yeniden dener ama yine baarl grlmez.

Snav kurulu n yargldr, Kendine zg deiik bir tutum sergileyen Mendeli anlamaktan uzak kalr.

Mendel iin artk manastra ekilip aratrmalarn bahe bitkileri zerinde srdrmekten baka are kalmamt.

ALIMALARIMendel bir bilim insann sahip olmas gereken tm zelliklere sahipti.Sabrl, ok iyi bir gzlemci,merakl,verileri doru bir ekilde analiz edip bunlardan doru istatistikler karan ve olaylar mantkl bir biimde yorumlamasn bilen bir bilim adamyd.Karsna kan engelleri bu zellikleri sayesinde amay bildi.ou bilim adam dnsel bir etkinlik olan bilimi laboratuar dnda asl mesleklerini icra ederken srdrmlerdir. Bir kilisede rahiplik yapan Mendel bunun en gzel rneidir. Kaltmn esaslarn aklayan ilk bilimsel sonu kaltmn babas lakapl Gregor Johann Mendel (1860) tarafndan ortaya konmu O zamanlar dini kurumlarda alan din adamlarndan esas grevlerinden ayr olarak sanat veya bilim alanlarndan birinde yaratc almalar yapmalar beklenirdi.Mendel daha ocukluk yllarndan bitki hibridisazyonuna derin bir ilgi duyduundan manastrdaki bu gelenek onun hibridizasyon almalarna devam etmesi iin ok iyi bir frsat olmutu.Mendel o dnemde karakterlerin ata bireyden yavru bireylere nasl getiini merak ediyordu.Bunu anlamak iin manastrda farelerle deneyler yapmaya balad.Fareleri iftletirip ata bireylerin karakterlerinin yavru bireylere nasl getiini gzlemeyi amalamt.Ancak bapiskoposluk fareler zerinde yaplan bu deneyin cinsellikle ilgili olduunu ve byle deneylerin manastrda yaplmasnn uygun olmadna karar verdi.

Bu karar genetik bilimi tarihinde bir dnm noktas oldu.Eer bu karar kmam olsayd beklide Mendel farelerle almaya devam edecekti ve ok karmak olan genetik olaylara anlam veremeyecekti.Mendelin burada bir bilim adamnda olmas gereken bir dier zellikte ortaya kyordu,bunun ad da ans olsa gerekti. Mendelin fareler zerinde yapt almalar engellenince bezelyeler zerinde almaya karar verdi.

Bezelye bitkisi Mendele deneyleri aamasnda kolaylk salad.Bezelye bitkisini semesinin nedeni ise bezelyenin hermafrodit olmas, kolay yetitirilebilir ve bir mevsimde birka zellik ynnden farkllk gsterebilmesiydi.Mendel bezelyede 7 farkl zellii inceledi bu zelliklerin hepside tek genle kaltm yaplan zelliklerdi.Bu da Mendelin ansnn yaver gittii bir dier seimdi

Mendel o dnemde gzlenen ancak aklanamayan ,karakterlerin oul dllere nasl getiini ,dllerin baz karakterlerinin anneye bazlarnn ise babaya benzediini bezelyelerle yapt deneylerle aklad.

Mendel aratrmalarndan elde ettii bulgular ve bugn Mendel Kanunlar olarak bilinen sonular Brnn Tabii Tarih Derneinin 1865 ylnda dzenledii iki bilim kongresinde tebli etmitir.bu Tebli Derneinin yllk blteninde yaynlam ve Avrupa ve Amerikann bir ok ktphanelerine gnderilmitir

Mendelin yaynndan nce gelen 40-50 yl ierisinde 10-15 biyolog Mendelin alt konularda youn ve geni aratrmalarda bulunmulard.Bu aratrmaclarn bazlar Mendelin kulland bezelyeleri aratrma materyali olarak semi,ayn birletirmeleri yapm ,ayn sonular elde etmi fakat farkl ve komplike yollarda ilerledikleri iin bulgularnn kendilerine verdiklerini deerlendirememiti.Mendelin elde ettii sonular baaryla deerlendirebilmesinin sebebi komplike eylerden kanm konuyu mmkn olduu kadar sadeletirmeye almtr. Mendel niversitede matematik ve biyoloji renimi grmt. almasndaki baars da matematik bilgisini biyolojiye uygulamasna dayanr Mendel'in en byk fark, almalarnn sonularn matematiksel veriler ile aklamasyd.Bu, ondan nce nem verilen bir alma yntemi deildi.Mendel bitkiler zerinde yapt aratrmalar ile tannr.Fakat o geni ilim gr ve tabiat olaylarna olan ilgisi dolaysyla zooloji,meteoroloji ve jeoloji konularnda da aratrmalar yapmtr. Mendel manastrdaki almalarna ek olarak civardaki liselerde retmenlikte yaparak gelirini bir miktar artrm ve bu geliri aratrmalarn yrtmekte kullanmtr.nceleri bahenin bir kesinde aratrmalarn yrtrken papaz olduktan sonra imkanlar genilemi ve aratrmalarn yrtmesi iin arzu ettii genilikte alan kendisine salanmtr.Bununla beraber her ey yolunda gitmemi ar imanl ,mendelin materyali toplamak iin dalarda ve tepelerde uzun yryler yapmasn engellemitir.

Mendel bulduu sonular 1865 de yaynlad zaman bilim otoriteleri tarafndan kabul grmemiti.O dnemde kimse Mendelin genetik biliminin temellerini kefettiini anlamamt.Mendel'in almalarnn ge farkedilmesinin sebebi olarak iki sebep gsterilir. Birincisi, Mendel'in o sralar ok nl bir bilim adam olmamas. kincisi ise Mendel'in almalarn duyurmak konusunda ok istekli davranmam olduu dncesi.Mendel genetik biliminin temeli olan bulularnn anlalmasndan 16 sene nce ileride bilim dnyasnn sekin bir adam olacandan habersiz olarak 1884 ylnda hayata gzlerini kapamtrBugn Brnn Manastrnn bahesindeki ant zerinde ngilizce, Franszca, Almanca ve eke olmak zere 4 ayr dilde Gregor Mendel kanunlarna esas olan almalarn burada yapt cmlesi yazldr.Mendelin bu kayda deer bulunmayan kuram lmnden 30 yl sonra HUGO DE VRES ve WESMANN adl 2 bilim adamnn almalaryla doruland.bu bilim adamlarnn almalar olmasayd Mendelin bu devrimsel atlm beklide daha uzun sre gn na kmayacakt

Hugo de Vries WeismannKaynakaBLMN NCLER Cemal yldrmSCENTFC AMERCAN dergisinin 1966 Mart Nisan sayshttp://www.history.hacettepe.edu.tr/bilimtarihi/bilimadamlari/mendel_dosyalar/mendel.htm http://ridge.icu.ac.jp/gen-ed/mendel-gifs/05-mendel-res-explan.JPG

SEZEN GLAY 232067 ARF TOPAL 240551

Recommended

View more >