dersİn adi: tme rahatsızlıklarının tedavisinde . tme; stomatognatik sistemin bir aynasıdır ve

Download DERSİN ADI: TME Rahatsızlıklarının Tedavisinde . TME; stomatognatik sistemin bir aynasıdır ve

Post on 11-Mar-2019

213 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

DERS KONUSU: TME Rahatszlklarnn Tedavisinde Protetik Yaklam Prof.Dr. Mehmet Ali Klarslan

1

DERSN ADI: TME Rahatszlklarnn Tedavisinde Protetik Yaklam

DERSN OKUTULDUU SINIF VE DNEM: 4. Snf Bahar Yaryl

DERSN RENM HEDEF: TME rahatszlklarnn non-invaziv ve protetik tedavi

yaklamlarnn retilmesi

DERSN RENM IKTISI: Mezunlarmzn TME rahatszlklar ve bu rahatszlklarla

karabilecek patolojileri tehis ve ayrt edebilen, koruyucu yntemler ve non-invaziv yntemler

uygulayarak hasta tedavi edebilen, gerektiinde konsltasyon alp uzmana ynlendirebilecek

mesleki yeterlilie sahip di hekimleri olarak hizmet salk hizmeti verebilmesi.

DERSN GNCELLENME TARH: 30.05. 2016

DERSTE GEEN TEMEL KAVRAMLAR: Temporomandibular Eklem, Ar, Deviasyon, Disk

deplasman, Splint

DERSN ANLAILMASI N BLNMES GEREKEN KONULAR: TME Anatomisi, TME

Rahatszlklar, Kassal Problemler, TME Patolojilerinin Tehis Yntemleri

DERSN RETM YES: Prof.Dr. Mehmet Ali Klarslan

TEMPOROMANDBULAR EKLEM TEDAVSNDE PROTETK YAKLAIM

Temporomandibular eklem; Temporal kemiin pars squamozasnda yer alan glenoid fossa

ile mandibular kemiin ramusunda yer alan kondiller knt (caput mandubulare=eklem ba)

arasnda yer alr. Diartrozis ( tam oynayan ) snfndan irregler bir eklemdir. Artikler disk; kan

damarlar ve sinir fibrilleri iermeyen youn fibrz konnektif dokudan olumutur. Sinovyal zar

tarafndan salglanan sinoviya ise eklem yzeylerinin kayganln ve beslenmesini salar.

Sa ve sol her iki eklemin fonksiyon bakmndan tek eklemmi gibi uyumlu almas

gerekir. TME; stomatognatik sistemin bir aynasdr ve o kadar hassastr ki sistemin herhangi bir

blmndeki deiiklik eklem zerinde sorun yaratabilir.

RT: Retrodiskal Dokular,

SRL: Sperior Retrodiskal Lamina,

IRL: nferior Retrodiskal Lamina,

ACL: Anterior Kapsler Ligaman,

SLP: Sperior Lateral Pterygoid Kas,

ILP: nferior Lateral Pterygoid Kas,

AS: Artikler Yzey,

SC: Sperior Eklem Boluu,

IC: nferior Eklem Boluu

DERS KONUSU: TME Rahatszlklarnn Tedavisinde Protetik Yaklam Prof.Dr. Mehmet Ali Klarslan

2

Azn alma ve kapanma periyotlarnda alt ene

ekleminin normal hareketi ve disk ilikisi.

NON-NVAZV VE PROTETK MDAHALE EDLEBLECEK

TEMPOROMANDBULAR EKLEM RAHATSIZLIKLARI:

I. EKLEMN HASTALIKLARI:

A. Form Deiiklii:

1. Artikler Yzey Defektleri

Deviasyon grlebilir. Bu hastalarda ineme kuvvetlerinin etkinliini drmek iin koruyucu

nlemler uygulanr. Hastann kt alkanlklarndan uzaklatrlmas gerekir. ntraartikler basn

drlmeye allr. Gerek grlrse stabilize edici bir splint uygulanr. Ancak etyolojik faktr

ortadan kaldrlmazsa hastalk geri dner. Ar yoksa bilgilendirme, parafonksiyon varsa aparey

uygulamas gerekebilir.

2. Diskin ncelmesi veya perforasyonu

Krepitasyon alnr. Stabilize edici bir aygtla eklem ii basn ve semptomlar azaltlr. Asl tedavisi

cerrahidir. nk disk perforasyonunun rejenerasyon yetisi yoktur. Bu vakalarda maksimum

interkspal pozisyonda oklzyon deiiklikleri gzlenebilir.

B. Disk Deplasman:

Disk, kondil ve eminens arasndaki anormal ilikiyle karakterize disk deplasman; internal

dzensizlikler (internal derangement) olarak refere edilir. Medial, lateral, posterior deplasmanlar

grlse de enok antero-medial deplasman grlr. Disfonksiyonel hareketler; alt enenin

bozulmu veya anormal hareketleri olup genellikle eklem ii bozukluklar nedeniyle meydana gelir.

Artikler tberkln diklii, kondil ve fossann morfolojisi hazrlayc faktrler arasndadr. Bunun

yan sra oklzyon bozukluklar da ineme kaslar zerinde adaptif cevaplar oluturarak kas

DERS KONUSU: TME Rahatszlklarnn Tedavisinde Protetik Yaklam Prof.Dr. Mehmet Ali Klarslan

3

duyarllna neden olurken kondiler pozisyonda da deiiklie sebep olabilirler. Diskin

morfolojisinde oluan deiiklikler ve diskal balarn uzamas durumunda artikler disk, kondil

ba zerinden ne doru kayabilir. Eer disfonksiyon uzun sre devam ederse; diskin arka

ksmnn iyice incelmesine bal olarak kapanma srasnda da resiprokal klik ad verilen sesin

duyulmasna neden olur. Eer diskin arka kenar iyice incelir ve disk tamamen kondil bann

nnde yer alabilir. Bu duruma fonksiyonel disk deplasman ad verilir.

Disk deplasman ile artikler yzeylerdeki dejeneratif deiikliklerle karakterize osteoartrozis

kartrlmamaldr.Ayrca her kstlln da disk deplasman kaynakl olduu dnlmemelidir.

1. Redksiyonlu Disk Deplasman

Diskin Redkte Olabilen Konum Bozukluu: Eklem diski kondil ba istirahat konumunda iken bile

nde konumlanmtr, ancak azn almas srasnda kondil ba diski yakalar. Redksiyonlu disk

patolojilerinde klik sesi duyulur. Bu ses ne kadar erken duyulursa, diskin normal konumdan

uzakl o kadar azdr ve sekelsiz iyileebilir.

Genellikle redksiyonlu vakalarda deviasyon grlr. Kar tarafa doru ene hareketi

kstlanmtr.Tm vakalar tedavi gerektirmez. Zaman ierisinde fizyolojik adaptasyon gzlenebilir.

Ancak, baz vakalarda splint; mevcut travmay azaltarak adaptasyon srecini ksaltr ve sreci

rahatlatr. Splint, ayn zamanda hastann farkndaln da arttrr. Eer ikayetler gemezse

repozisyon tedavisi uygulanr. Mutlaka nlem ve neriler hastaya anlatlr.

2. Redksiyonsuz Disk Deplasman

Diskin Redkte Olamayan Konum Bozukluu: Disk nde konumlanmtr ve kondil ba diski

hibir ekilde yakalayamaz. Redksiyonsuz disk patolojilerinde posterior ligamanda rptr (

yrtlma, kopma ) veya diskte dejenerasyon dnlr. Closed-lock ( kapal kilit ) geliir; azn

kilitli kalmas durumudur. Kondil ba sadece translasyon hareketini yapabilir.Hasta maksimum 25

mm kadar azn aabilir. Ama hareketinin 40 mmnin altnda olmas bir snrlama belirtisidir.

Akut durumlarda kar tarafa doru defleksiyon (etkilenmeyen tarafta kstllk) ve ar grlr.

Ayrca son sert his denilen esnemenin olmamas durumu vardr. Akut durumlarda manplasyon ile

disk yakalanmaya allr. Mobilizasyon salanrsa repozisyone splint uygulanr. Ayrca klinik

semptomlar splint tr ve kullanmnda nemli rol oynar. Kronikleen vakalarda disk ne geldike

DERS KONUSU: TME Rahatszlklarnn Tedavisinde Protetik Yaklam Prof.Dr. Mehmet Ali Klarslan

4

az aklnda art gzlenebilir. Kronik durumlarda retrodiskal dokular zerinde psdodisk

oluabilir. Adaptasyon gelimezse retrodiskit oluup krepitasyon alnabilir.

C. Disk Kondil Kompleksinin Deplasman:

SBLKSASYON: Eklem bann eminensin nne geip azn hipermobil eklem hareketi ile

almas ve tekrar az kapatlrken kendiliinden yerine gelmesidir. Azn almasnn son

safhasnda zplama hareketi ile enenin ar alma durumudur. Kondil bann artikler tberkln

nne gemesini radyologlar daima sblksasyon olarak deerlendirirler. Ancak, eklem ikayeti

olmayan pek ok kiide de bu durumun sz konusu olduu bilinmektedir.

LKSASYON: Azn almas srasnda kondil bann maniplasyonsuz geriye gelemeyecek

ekilde eminensin nne gemesi. Bu duruma spontan eklem dislokasyonu veya ak kilit de

denir. Her iki durumda da elevatr kaslar glendirilir. Hastaya habitel olarak kstlama retilir.

ok ileri durumlarda eminens cerrahi olarak dzletirilir.

II. NEME KASLARININ HASTALIKLARI:

A. Akut:

1. Miyosit: Balang aamada akut travma varsa souk kompres ve antienflamatuar uygulanr.

2. Refleks Kas Splinti: ineme kaslarnn verdii ilk tepki; santral sinir sisteminin yaralanma

tehlikesine kar gsterdii koruyucu kaslmadr.

3. Spazm

A. Kronik:

1. Miyofasiyal Ar

Kas kkenli rahatszlklardr. Kas ierisindeki tetik noktalar ( trigger point) arlarn olumasna

neden olur. 3 10 mm apnda olup termografik yntemlerle gzlenebilirler. Seratonin salglayan

trombosit ve histamin salglayan mast hcrelerinden zengindirler. Tetik noktalar drt gruba

ayrlrlar:

a) Aktif trigger point: Kaslm, yani gerilim hlindeki kasta bulunur.

b) Latent trigger point: yilememi, ancak semptom vermeyen noktalar.

c) Satellite trigger point: Aktif kasn ar yaylm blgesinde kalan kas zerinde aktiflemi

noktalar.

d) Sekonder trigger point: Aktif kasn grevini stlenen baka bir kasta ortaya kan noktalar.

TAUT BANT: Trigger point ieren kaslarn komu kas liflerine gre daha gergin olmas

neticesinde oluan bant. Aktif taut bantlarn ierisine % 0.5lik Procaine veya Lidocain enjeksiyonu

yaplabilir.

Scak kompres ve oklzal aparey kullanm da miyofasiyal ar tedavileri arasndadr.

ARI YAYILIM BLGELER:

DERS KONUSU: TME Rahatszlklarnn Tedavisinde Protetik Yaklam Prof.Dr. Mehmet Ali Klarslan

5

- Temporal kasn trigger pointleri maksiller dilerde arya neden olabilir.

- M. Sternokleidomasteideusun sternuma yapan n karnndaki ar; akak, ka blgesine ve

oksipital blgeye yaylabilir.

- M. Sternokleidomasteideusun klavikulaya yapan arka karnndaki ar; aln, kulak, mastoid

blgede arya sebep olabilir.

- Masseter kasn st yars; st dilerde, alt yars; mandibulada, alt dilerde ve arka yars ise kulak

arkasnda ar yapabilir.

2. Miyalji

Kas sisteminin kronik, yaygn ar ve yorgunluudur. ltihabi olmayan lokal kas ars, kas dokusu

evresindeki deiimin habercisidir. Miyalji ve fibromiyalji durumlarnda NSAI ve kas geveticiler

kullanlr.

A: Normal eklem disk ilikisi.

B: Diskin fonksiyonel deplasman.

C: Diskin fonks

Recommended

View more >