dao duc mac lennin

Download Dao duc   mac lennin

Post on 14-Jun-2015

76 views

Category:

Education

3 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Đạo đức Mác Lê Nin

TRANSCRIPT

  • 1. BI 1 I TNG V NHIM V CA O C HC MC - LNIN I. O C V CU TRC CA O C. 1. Khi nim o c. Vi t cch l mt b phn ca tri thc trit hc, nhng t tng o c hc xut hin hn 26 th k trc y trong trit hc Trung Quc, n , Hy Lp c i. Danh t o c bt ngun t ting La tinh l mos (moris) - l thi, (moralis ngha l c lin quan n l thi, o ngha). Cn lun l thng xem nh ng ngha vi o c th gc ch Hy Lp l thicos ngha l l thi; tp tc. Hai danh t chng t rng, khi ta ni n o c, tc l ni n nhng l thi tp tc v biu hin mi quan h nht nh gia ngi v ngi trong s giao tip vi nhau hng ngy. Sau ny ngi ta thng phn bit hai khi nim, moral l o c, cn Ethicos l o c hc. phng ng, cc hc thuyt v o c ca ngi Trung Quc c i bt ngun t cch hiu v o v c ca h. o l mt trong nhng phm tr quan trng nht ca trit hc trung Quc c i. o c ngha l con ng, ng i, v sau khi nim o c vn dng trong trit hc ch con ng ca t nhin. o cn c ngha l con ng sng ca con ngi trong x hi. Khi nim o c u tin xut hin trong kinh vn i nh Chu v t tr i n c ngi Trung Quc c i s dng nhiu. c dng ni n nhn c, c tnh v nhn chung c l biu hin ca o, l o ngha, l nguyn tc lun l. Nh vy c th ni o c ca ngi Trung Quc c i chnh l nhng yu cu, nhng nguyn tc do cuc sng t ra m mi ngi phi tun theo. Ngy nay, o c c nh ngha nh sau: o c l mt hnh thi thc x hi, l tp hp nhng nguyn tc, qui tc, chun mc x hi, nhm iu chnh cch nh gi v cch ng x ca con ngi trong quan h vi nhau v quan h vi x hi, chng c thc hin bi nim tin c nhn, bi sc mnh ca truyn thng v sc mnh ca d lun x hi. Trong nh ngha ny c my im cn ch sau: 1

2. o c vi t cch l mt hnh thi thc x hi phn nh tn ti x hi, phn nh hin thc i sng o c x hi. X hi hc trc Mc khng th gii quyt mt cch khoa hc vn ngun gc v thc cht ca o c. N xut pht t mnh lnh ca thng , nim tuyt i, l tnh tru tng, bn tnh bt bin ca loi ngi,ch khng xut pht t iu kin sinh hot vt cht ca x hi, t quan nim x hi hin thc x hi suy ra ton b lnh vc t tng trong c t tng o c. Theo Mc v ngghen, trc khi sng lp cc th l lun v nguyn tc bao gm c trit hc v lun l hc, con ngi hot ng, tc l sn xut ra cc t liu vt cht cn thit cho i sng. thc x hi ca con ngi l phn nh tn ti x hi ca con ngi. Cc hnh thi thc x hi khc nhau tu theo phng thc phn nh tn ti x hi v tc ng ring bit i vi i sng x hi. o c cng vy, n l hnh thi thc x hi phn nh mt lnh vc ring bit trong tn ti x hi ca con ngi. V cng nh cc quan im trit hc, chnh tr, ngh thut, tn gio iu mang tnh cht ca kin trc thng tng. Ch kinh t x hi l ngun gc ca quan im ny thay i theo c s ra n. V d: Thch ng vi ch phong kin, da trn c s bc lt nhng ngi nng n b ct cht vo rung t l o c ch nng n. Thch ng vi ch t bn, da trn c s bc lt ngi cng nhn lm thu l o c t sn. Ch x hi ch ngha to ra mt nn o c biu hin mi quan h hp tc trn tnh ng ch v quan h tng tr x hi ch ngha ca nhng ngi lao ng c gii phng khi ch bc lt. Nh vy, s pht sinh v pht trin ca o c, xt n cng l mt qu trnh do s pht trin ca phng thc sn xut quyt nh. - o c l mt phng thc iu chnh hnh vi ca con ngi. Loi ngi sng to ra nhiu phng thc iu chnh hnh vi con ngi: phong tc, tp qun, tn gio, php lut, o ci vi o c, s nh gi hnh vi con ngi theo khun khp chun mc v qui tc o c biu hin thnh nhng khi nim v thin v c, vinh v nhc, chnh ngha v phi ngha. Bt k trong thi i lch s no, ngi ta cng u c nh gi nh vy. Cc khi nim thin c, khun khp v qui tc hnh vi ca con ngi thay i t th k ny sang th k khc, t dn tc ny sang dn tc khc. V trong x hi c giai cp th bao gi cng biu hin li ch ca mt giai cp nht nh. Nhng khun khp (chun mc) v qui tc o c l yu cu ca x hi hoc ca mt giai cp nht nh ra cho hnh vi mi c nhn. N bao gm hnh vi ca c nhn i vi x hi (i vi t quc, nh nc, giai cp mnh v giai cp i ch) v i vi ngi khc. Nhng chun mc v quy tc o c nht nh c cng lun ca x hi, hay mt giai cp, dn tc tha nhn. y quan nim ca c nhn v ngha v ca mnh i vi x hi v i vi ngi khc (khun khp hnh vi) l tin ca hnh vi o c ca c nhn. 2 3. l mt thnh vin ca x hi, con ngi phi chu s gio dc nht nh v thc o c, mt s nh gi i vi hnh vi ca mnh v trong hon cnh no cn chu s khin trch ca lng tmC nhn phi chuyn ha nhng i hi ca x hi v nhng biu hin ca chng thnh nhu cu, mc ch v hng th trong hot ng ca mnh. Biu hin ca s chuyn ha ny l hnh vi c nhn tun th nhng ngn cm, nhng khuyn khch, nhng chun mc ph hp vi nhng i hi ca x hiDo vy s iu chnh o c mang tnh t nguyn, v xt v bn cht, o c l s la chn ca con ngi. - o c l mt h thng cc gi tr. Gi tr l i tng ca gi tr hc (gi tr hc phn loi cc hin tng gi tr theo quan nim c xy dng nn mt cch truyn thng v cc lnh vc ca i sng x hi, cc gi tr vt cht v tinh thn, cc gi tr sn xut, tiu dng, cc gi tr x hi chnh tr, nhn thc, o c, thm m, tn gio)(1) . o c l mt hin tng x hi, mang tnh chun mc: mnh lnh, nh gi r rt. Cc hin tng o c thng biu hin di hnh thc khng nh, hoc l ph nh mt hnh thc chnh ng, hoc khng chnh ng no . Ngha l n bi t s tn thnh hay phn i trc thi hoc hnh vi ng x ca cc c nhn, gia c nhn vi cng ng trong mt x hi nht nh. V vy, o c l mt ni dung hp l thng tr x hi. S hnh thnh pht trin v hon thin h thng tr o c khng tch ri s pht trin v hon thin ca thc o c v s iu chnh o c. Nu h thng gi tr o c ph hp vi s pht trin, tin b, th h thng y c tnh tch cc, mang tnh nhn o. Ngc li, th h thng y mang tnh tiu cc, phn ng, phn nhn o. 2. Cu trc ca o c. o c vn hnh nh l mt h thng tng i c lp ca x hi. C ch vn hnh ca n c hnh thnh trn c s lin h v tc ng ln nhau ca nhng yu t hp thnh o c. Khi phn tch cu trc ca o c ngi ta xem xt n di nhiu gc . Mi gc cho php chng ta nhn ra mt lp cu trc xc nh. Chng hn: xt o c theo mi quan h gia thc v hot ng th h thng o c hp thnh t hai yu t thc o c v thc tin o c. Nu xt n trong mi quan h gia ngi v ngi th ngi ta nhn ra quan h o c. Nu xt theo quan im v mi quan h gia ci chung v ci ring, ci ph bin ci c th vi ci n cht th o c c to nn t o c x hi v o c c nhn. a. thc o c v thc tin o c. o c l s thng nht bin chng gia thc v h thng nhng nguyn tc, chun mc, hnh vi ph hp vi nhng quan h o c u c nhng ranh gii ca hnh 3 4. vi v nhng quan h o c ang tn ti. Mt khc, n cn bao trm c nhng cm xc, nhng tnh cm o c con ngi. Trong quan h gia ngi v ngi v mt o c u c nhng ranh gii ca hnh vi v gi tr o c. l ranh gii gia ci thin v ci c, gia ch ngha c nhn ch k v tinh thn tp th. V mt gi tr ca hnh vi o c cng c ranh gii: lao ng l hnh vi thin. n bm bc lt l v nhn o. Ngay c trong mt hnh vi thin mc gi tr ca n khng phi lc no cng ngang nhau, m c nhng thang bc nht nh (cao c, tt, c). thc o c l s th hin thi nhn thc ca con ngi trc hnh vi ca mnh trong s i chiu vi h thng chun mc hnh vi v nhng qui tc o c x hi t ra; n gip con ngi t gic iu chnh hnh vi v hon thnh mt cch t gic, t nguyn nhng ngha v o c. Trong thc o c cn bao hm cm xc, tnh cm o c ca con ngi. Tm li, thc o c (v mt cu trc) gm tri thc o c. Thc tin o c l hot ng ca con ngi do nh hng ca nim tin, thc o c, l qu trnh hin thc ho thc o c trong cuc sng. thc v thc tin o c lun c quan h bin chng vi nhau, b sung cho nhau to nn bn cht o c con ngi, ca mt giai cp, ca mt ch x hi v ca mt thi i lch s. thc o c phi c th hin bng hnh ng th mi em li nhng li ch x hi v ngn nga ci c. Nu khng c thc tin o c th thc o c khng t ti gi tr, s ri vo tru tng theo kiu cc gio l ca tn gio. Thc tin o c c biu hin nh s tng tr, gip , c ch ngha hip, hnh ng ngha vThc tin o c l h thng cc hnh vi o c ca con ngi c ny sinh trn c s ca thc o c. b. Quan h o c. Quan h o c l h thng nhng quan h xc nh gia con ngi v con ngi, gia c nhn v x hi v mt o c. Quan h o c l mt dng quan h x hi, l yu t to nn tn hiu thc ca bn cht x hi ca con ngi. Cc quan h o c khng ch hnh thnh nn gia cc c nhn, m cn gia c nhn vi x hi, vi nhng mt ring bit ca x hi (chng hn: vi lao ng, vi vn ho tinh thn) trong chng mc nhng mt ny lin quan n cc li ch cha ng trong cc mi quan h ny. 4 5. Quan h o c c hnh thnh v pht trin nh nhng qui lut tt yu ca x hi, n xc nh nhng nhu cu khch quan ca x hi, n tim n trong cc quan h x hi. Quan h o c tn ti mt cch khch quan v lun lun bin i qua cc thi i lch s v chnh n l mt trong nhg c s hnh thnh nn thc o c. Tm li, thc o c, thc tin o c v quan h o c l mt yu t to nn cu trc o c. Mi yu t khng tn ti c lp, m lin h tc ng nhau, to nn s vn ng, pht trin v chuyn ha bn trong ca h thng o c. c. o c x hi v o c c nhn. o c x hi l s phn nh tn ti x hi ca cng ng ngi xc nh, v l phng thc iu chnh hnh vi ca cc c nhn thuc cng ng nhm hnh thnh; pht trin hon thin tn ti x hi y. o c x hi c hnh thnh trn c s cng ng v li ch v hot ng ca c nhn thuc cng ng. N tn ti nh l mt h thng kinh nghim x hi mang tnh ph bin ca i sng o c ca cng ng. o c c nhn l o c ca nhng c nhn ring l ca cng ng, phn nh v khng nh tn ti x hi ca cc c nhn y nh l th hin ring l ca tn ti x hi ca cng ng v li ch v hot ng ca cc c nhn. Trong hot ng thc tin v nhn thc ca mnh, cc c nhn thu nhn o c x hi nh l h thng kinh nghim x hi, nhng l tng, chun mc, t tng, nh gi o c c hnh thnh nn trong lch s cng ng, bin kinh nghim x hi thnh kinh nghim bn thn Trc mt c nhn o c x hi tn ti mt cch khch quan m trong cuc sng ca mnh, c nhn tt yu phi nhn thc, tip thu v thc hin. o c x hi hay o c c nhn l s thng nht bin chng gia ci chung v ci ring, gia ci ph bin, ci c th v ci n nht. o c c nhn l s biu hin c o ca o c x hi, nhng khng bao hm ht thy mi ni dung, c im ca o c x hi. Mi c nhn tip thu lnh hi o c x hi khc nhau v nh hng n o c x hi cng khc nhau. o c x hi khng th l s cng ca o c c nhn m n tng hp nhng nhu cu ph bin c c kt thnh nhng tinh hoa ca o c c nhn. N tr thnh ci chung ca mt giai cp, mt cng ng x hi, mt thi i nht nh, n c duy tr v cng c bng nhng phong tc, tp qun, truyn thng, nhng di sn vn ha vt cht v tinh thn, c bin i pht trin thng qua hot ng sn xut tinh thn v giao tip x hi. 5 6. Quan h o c x hi v o c c nhn l quan h gia nhng chun mc chung mang tnh pht trin c th trong tng x hi vi nhng phm cht hnh vi nhng yu cu c th hng ngy, quan h gia l tng x hi v hin thc ca c nhn, gia tr tu, tri thc x hi vi tnh cm, ch v nng lc hot ng o c c th ca c nhn. II. I TNG V NHIM V CA O C HC MC LNIN. 1. i tng. o c hc l mt mn khoa hc nghin cu v o c, v nhng quy lut pht sinh, pht trin, tn ti ca i sng o c con ngi v x hi. N xc lp nn h thng nhng khi nim, phm tr, nhng chun mc o c c bn, lm c s cho thc o c v hnh vi o c ca con ngi. Gia o c v o c hc c s khc bit nhau. o c l tn ti x hi c thc nhng gi tr khch quan ca i sng