clostridium perfringens zakażenia zwierząt in animals ... zwierzat.pdf · clostridium...

Download Clostridium perfringens Zakażenia zwierząt in animals ... zwierzat.pdf · Clostridium perfringens…

Post on 17-Jun-2019

212 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Zakaenia beztlenowcami stanowi czsto niedoceniany problem epizo-otyczny uzwierzt. Pierwsze opisy przy-padkw klinicznych pochodz sprzed po-nad 200 lat, natomiast wXIX wieku po-znano natur zakae beztlenowcowych.

Badania te kontynuowano przez kolej-ne 50 lat.

Warunkiem wzrostu wszystkich drob-noustrojw beztlenowych w tkankach jest ich niedotlenienie i spadek poten-cjau oksydoredukcyjnego (Eh). Wtkan-kach zdrowych potencja oksydoreduk-cyjny wynosi od +126 do +248 mV, na-tomiast wwarunkach beztlenowych Eh ma warto warto blisk zeru lub ujem-n (nawet do 50mV wtkankach zwie-rzt padych).

Bakterie beztlenowe mona podzieli na cise beztlenowce (anaeroby bezwzgld-ne), ktre nie mog rosn wobecnoci wicej ni 0,5% tlenu, beztlenowce umiar-kowane, ktre s zdolne do wzrostu wro-dowisku osteniu od 2 do 8% tlenu, oraz beztlenowce wzgldne, ktrych wzrost jest moliwy rwnie przy nieznacznym obni-eniu stenia tlenu.

Zpunktu widzenia klinicznego wrd bakterii pospolitych Gram-dodatnich (Fir-micutes) rozrnia si nastpujce kla-sy: Bacilli, Clostridia, Mollicutes iEry-sipelotrichia. Zkolei Clostridia mona podzieli na wytwarzajce endospory Clostridium spp., wrd ktrych wprakty-ce maj znaczenie: Cl. perfringens, Cl. dif-ficile, Cl. tetani, Cl. botulinum, Cl. haemo-lyticum, Cl.novyi iCl. oedematiens oraz ich niewytwarzajce Peptostreptococcus, wrd ktrych praktyczne znaczenie maj: P. magnus (18% procent izolowanych

zzakae bakteryjnych wszystkich beztle-nowych bakterii Gram-dodatnich imikro-aerofilnych paciorkowcw), P. saccharoly-ticus (17%), P. anaerobius (16%), P.prevotii (13%), P.micros(4%) (1, 2). Pierwsza zopi-sanych grup ma istotne znaczenie wwete-rynaryjnej praktyce klinicznej, azakaenia przez nie powodowane prowadz do ob-jaww ze strony: przewodu pokarmowe-go (prowadzc do enterotoksemii); narz-dw wewntrznych, mini (prowadzc do martwicy itoksemii), ukadu nerwowego (dajc objawy neurologiczne).

Szczegowe zestawienie zakae po-wodowanych przez laseczki Clostridium spp. przedstawiono wtabeli 1. Wrd drob-noustrojw z rodzaju Clostridium spp. za najwanjejsze inajczciej wystpuj-ce mona uzna Clostridium perfringens, ktre moemy podzieli na pi toksyno-typw (A, B, C, D iE) produkujcych czte-ry toksyny nazwane alfa (CPA), beta (CPB), epsilon (ETX) oraz jota (ITX). Jednake Clostridium perfringens produkuj cznie 15 toksyn wrnych kombinacjach, w tym toksyn letaln perfringolizyn O (PFO), enterotoksyn (CPE) oraz toksyn beta2 (CPB2). Toksyny te produkowane s wprzewodzie pokar-mowym, czsto wwyniku zmiany diety lub pod wpywem innych czynnikw rodowi-skowych (3, 4). Wtabeli 2 przedstawiono toksyny produkowane przez poszczeglne toksynotypy Cl. perfringens.

Zakaenia zwierzt przez Clostridium perfringens

Krzysztof Rypua1, Katarzyna Poneczka-Janeczko1, Jerzy Kita2, Aleksandra Kumala1

z Zakadu Epizootiologii i Administracji Weterynaryjnej Katedry Epizootiologii z Klinik Ptakw i Zwierzt Egzotycznych Wydziau Medycyny Weterynaryjnej we Wrocawiu1 oraz Zakadu Chorb Zakanych i Epidemiologii Katedry Chorb Duych Zwierzt z Klinik Wydziau Medycyny Weterynaryjnej w Warszawie2

Infections with Clostridium perfringens inanimals

Rypua K.1, Poneczka-Janeczko K.1, Kita J.2, Kumala A.1, Division of Infectious Diseases and Veterinary Administration, Department of Epizootiology with the Clinic for Birds and Exotic Animals, Faculty of Veterinary Medicine, Wrocaw University of Environmental and Life Sciences1, Division of Infectious Diseases and Epidemiology, Department of Large Animal Diseases with the Clinic, Faculty of Veterinary Medicine, Warsaw University of Life Sciences SGGW2.

The purpose of this paper was to present the problems of Clostridium perfringens infections in animals. Anaerobic infections are often underestimated epizootic problem in animals and also in humans. The growth conditions for clostridia are oxygen deficiency (vel hypoxia) and decreased redox potential, which leads to clostridial toxins production. C.perfringens exotoxins are enterotoxic and histotoxic and cause severe destruction of host tissues leading to development of serious anaerobic diseases in various animal species. There are five types of C.perfringens depending on the toxins synthesized, namely types: A, B, C, D and E. Types of C.perfringens are responsible for different diseases like malignant edema, dysentery in lambs, enterotoxemia, struck in sheep and necrotic enteritis in piglets and also other serious anaerobic infections in animals. Diagnostic approach in costridial infections includes bacteriological examination with the isolation of pathogen and toxins detection with specific ELISA and other serological tests.

Keywords: Clostridium perfringens infections, enter-otoxemia, diagnosis, prophylactic approach.

27. Hggblom P.: The feed borne outbreak fo Salmonella Ten-nessee in Finland in the spring of 2009. National Veterina-ry Institute (SVA) 2009, 20. WWW.mmm.fi/attachments/mmm/tiedotteet/5mlkunEwY/The_feed_borne_outbre-ak_of_Salmonella_Tennessee_in_Finland_in_the_spring_of_2009.pdf. Accessed September 27.

28. Kranker S., Dahl J., Wingstrand A.: Bacteriological and serological examination and risk factor analysis of Sal-monella occurrence in sow herds, including risk factors for high Salmonella seroprevalence in receiver finishing herds. Berl. Mnch. Tierrztl. Woch. 2001, 114, 350-352.

29. Patchanee P., Bahnson P.B., Crenshaw T.D.: Chlorate and dis-infectand modify Salmonella enterica shedding in we-aned pigs. Proceedings of the 6th International Sympo-dium on the Epidemiology and Control of Foodborne Pa-thogens in Pork (SAFEPORK 2005). Rohnert Park, Sep-tember 6 to 9, 2005, s. 139-141.

30. Oliveira C.J.B., Carvalho L.F.O.S., Garcia T.B.: Experi-mental airborne transmission of Salmonella Agona and

Salmonella Typhimurium in weaned pigs. Epidemiol. Inf. 2006, 134, 199-209.

31. Oliveira C.J.B., Garcia T.B., Carvalho L., Givisiez P.E.N.: Nose-to-nose transmission of Salmonella Typhimurium between weaned pigs. Vet. Microbiol. 2007, 125, 355-361.

32. Fedorka-Cray P.J., Whipp S.C., Isaacson R.E., Nord N., Lager K.: Transmission of Salmonella typhimurium to swine. Vet. Microbiol. 1993, 41, 333-344.

33. Wilkins W., Rajic A., Wallner C., McFall M., Chow E., Muc-kle A., Rosengren L.: Distribution of Salmonella serovars in various pig production categories and risk factors for shedding in ten farrow-to-finish swine farms in western Canada. Proceedings of the 8th International Symposium on the Epidemiology and Control of Foodborne Pathogens in Pork (SAFEPORK 2009). Qubec City, September 30 to October 2, 2009, s. 71-74.

34. Wasyl D., Hoszowski A.: Wystpowanie Salmonella uwi rzenych wPolsce. Wyd. PIWet-PIB, Puawy 2007, s. 1-26.

35. Anon.: Decyzja Komisji zdnia 29.09.2006r. wsprawie wkadu finansowego Wsplnoty na rzecz badania pod-stawowego dotyczcego wystpowania bakterii salmonel-li uwi przeznaczonych do oboju prowadzonego wpa-stwach czonkowski. Dz. U. UE 2006, L 275, 51-61.

36. Truszczyski M., Pejsak Z.: Mechanizmy kolonizacji prze-wodu pokarmowego wi przez Salmonella spp. Medy-cyna Wet. (wdruku).

Prof. dr hab. Marian Truszczyski, Pastwowy Instytut We-terynaryjny PIB, Al. Partyzantw 57, 24-100 Puawy; e-mail: mtruszcz@piwet.pulawy.pl

Prace pogldowe

192 ycie Weterynaryjne 2012 87(3)

Obraz kliniczny zakae Clostridium perfringens

Zakaenia Clostridium perfringens typu A

Rola Clostridium perfringens typu Awpa-togenezie chorb nie jest do koca pozna-na, co jest zwizane ze sta obecnoci bakterii wprzewodzie pokarmowym. Ich liczba zwykle wzrasta wprocesie choro-bowym oraz uzwierzt padych. Drobno-ustroje te produkuj alfa-toksyn, ktra ma aktywno fosforylazy C isfingomielinazy. Oba enzymy towarzysz obecnej wproce-sie chorobowym hemolizie. Zatem wprze-biegu procesu chorobowego obserwujemy zwykle krwotoczne zapalenie jelit, ktremu

towarzyszy czsto take obecno Clostri-dium perfringens typu B (5).

Enterocolitis u koni

Zapalenie jelit na tle Clostridium perfrin-gens typu Aopisywane jest zarwno ure-bit, jak iuosobnikw dorosych. Proces chorobowy opisywany jest jako zesp cho-robowy, gdzie enterokolitis zwizane jest zobecnoci rwnie Clostridium diffici-le. Dodatkowo wprzebiegu tej toksemii urebit izoluje si Clostridium perfringens typu C, co zwizane jest zich indywidualn wraliwoci, aobecno inhibitorw tryp-syny wwietle jelita wpywa na zachowa-nie aktywnoci wytwarzanej toksyny beta.

Jako pierwsze objawy wprzebiegu za-kaenia pojawiaj si ble morzyskowe ibiegunka. Ka staje si wodnisty itawy, niekiedy zdomieszk krwi. Wskutek po-stpujcej toksemii zwierz ginie po 48go-dzinach, azapalenie jelit rozpoznawne jest zwykle dopiero po mierci (6).

Zapalenie jelit u prosit

Zapalenie jelit uprosit na tle Clostridium perfringens typu Azwizane jest, podob-nie jak uludzi, zzatruciem pokramowym.

Chorob u prosit oseskw obser-wujemy do 5 dnia ycia, zwykle midzy 13dniem. Odsetek zwierzt choruj-cych do 7 dnia ycia wynosi 85%. Wtym

Tabela 1. Zakaenia powodowane przez laseczki Clostridium spp.

DrobnoustrjRodzaj produkowanych

toksynPostacie zakae Gatunki wraliwe Uwagi

C. perfringens A 1. toksyna alfa (CPA) 2. beta 2 (CPB2) 3. enterotoksyna (CPE)

enterotoksemia owiec enterotoksemia kz enterotoksemia cielt krwotoczne zapalenie jelit u pro-

sit enterocolitis u koni

owce, kozy, bydo, winie, konie

posta enterotoksemiczna wystpuje sto-sunkowo rzadko i jedynie w niektrych re-jonach wiata; dane na temat patogene-zy zakae u przeuwaczy s ograniczone; zakaenia zwizane z produkcj toksyny CPB2 ograniczaj si do jagnit i kolt

MARW

TICA MISNI I TOKSEM

IA

C. sordellii 1. toksyna letalna2. toksyna krwotoczna

toksemia zapalenie trawieca u jagnit krwoto

Recommended

View more >