Bibliotekarz 7-8

Download Bibliotekarz 7-8

Post on 01-Apr-2016

213 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Wakacyjny, podwjny numer Bibliotekarza. Rocznik 2014. Wicej informacji pod adresem: http://www.sbp.pl/wydawnictwa/produkt?produkt_id=12&wydanie_id=157

TRANSCRIPT

  • 69BIBLIOTEKARZ luty 2014

    Andrzej MyskiBiblioteki polskie. Czasy zaborw

    Artur NowakowskiDewastacja ksiek pozyskiwanie materiau ilustracyjnego i zbywanie na aukcjach internetowych

    Krystian GauszkaBiblioteka jak niebo

    Marzena Przybysz Rozmowa z Renat Pak Bibliotekarzem Roku 2013

    7-8/2014

  • 1BIBLIOTEKARZ lipiec-sierpie 2014

    Spis treciOD REDAKTORA (Elbieta Stefaczyk) 3

    ARTYKUYAndrzej Myski: Biblioteki polskie. Czasy zaborw 4Magdalena Rzadkowolska: Wadysaw Bk zapomniany wydawca 10Maja Biaonoga: Zasoby biblioteki z innej perspektywy 12Artur Nowakowski: Dewastacja ksiek pozyskiwanie materiau ilustracyjnego i zbywanie na aukcjach internetowych 14Maria Garczyska: Pywajce biblioteki 19

    WYWIADYRozmowa z Renat Pak Bibliotekarzem Roku 2013 (Marzena Przybysz) 24

    Z BIBLIOTEKBeata Taraszkiewicz: Biblioteka Uczelniana Akademii Pomorskiej w Supsku 26Krystian Gauszka: Biblioteka jak niebo 30Dorota Kierska, Remigiusz Tworzydo: Dziaania edukacyjne Centralnej Biblioteki Statystycznej im. S. Szulca 35

    O BIBLIOTEKACH W PRASIEKto ocali biblioteki pedagogiczne?... (Agnieszka Prymak-Sawic) 38

    SPRAWOZDANIA I RELACJEKrl Poetw i jego jarmark rymw (Katarzyna Pawluk) 40Kada rocznica skania do przemyle 650 lat Uniwersytetu Jagielloskiego (Ewa Rudnicka, Marek Dubiski) 43

    BIBLIOGRAFIA OD KUCHNI... CZYLI POTYCZKI BIBLIOGRAFABibliografia i arty (Ewa Dombek) 47

    PRZEGLD PIMIENNICTWASygnay o nowych publikacjach (Lidia Bkowska) 50Z oficyny wydawniczej SBP (Marzena Przybysz) 52

    PRAWO BIBLIOTECZNENowelizacja prawa zamwie publicznych (Rafa Golat) 53

    REFLEKSJE BIBLIOTEKARZA PRAWNIKAO stanowiskach, funkcjach i wynagrodzeniach bibliotekarzy (Bolesaw Howorka) 55

    OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH W PRACY BIBLIOTEKARZA.DOWIADCZENIA I PRAKTYKARegulamin przetwarzania danych osobowych w bibliotece (Sylwia Czub-Kieczewska) 59

    Z AOBNEJ KARTYMaria Teresa Stankiewicz (Marek Dubiski, Roman Misiewicz) 64

    Z YCIA SBPDeklaracja Moskiewska III Bazar Zaurocze Czytelniczych XVI Biblio Cup 50lecie Zespou Historyczno--Pamitnikarskiego Oddziau Warszawskiego SBP List do MKiDN w sprawie prac WIPO w zakresie dozwolo-nego uytku bibliotek i archiww Bibliografia regionalna a wspczesny uytkownik (Marzena Przybysz) 66

    POSTAKTUALIA (Jacek Wojciechowski) 67

    W KILKU SOWACH 46, 63

  • 3BIBLIOTEKARZ lipiec-sierpie 2014

    Od Redaktora

    Depositphotos/O

    leksiy Mark

    Szanowni Pastwo,Drodzy Czytelnicy,

    Przygotowalimy wakacyjny (dwumiesiczny) numer Bibliotekarza, bogatszy ni zwykle w teks-ty, materiay i relacje. Artykuy rozpoczynamy od dwch tekstw zwizanych tematycznie z Jubile-uszem 650 lat w subie ksiki. Pierwszy z nich autorstwa Andrzeja Myskiego prezentuje histori polskich bibliotek w czasach zaborw, drugi Magdaleny Rzadkowolskiej przypomina sylwetk Wady-sawa Bka, wydawcy dziaajcego w okresie przedwojennym w Poznaniu i Warszawie, a w pniejszym okresie w odzi. O Zasobach biblioteki z innej perspektywy pisze Maja Biaonoga z Dolnolskiej Biblioteki Publicznej we Wrocawiu, koncentrujc si na elementach pozytywnego wizerunku biblioteki, gwnie postawach i zaangaowaniu pracownikw. Artur Nowakowski w artykule Dewastacja ksiek pozyskiwanie materiau ilustracyjnego i zbywanie na aukcjach internetowych prezentuje refleksje na temat zainteresowa-nia kolekcjonerw oraz problemw na jakie napotykaj podczas pozyskiwania ofert antykwarycznych przez internet. Tematyka kolejnego artykuu Pywajce biblioteki autorstwa Marii Garczyskiej nawi-zuje troch do sezonu urlopowego, ale jego gwnym celem jest przedstawienie mao znanych faktw dotyczcych bibliotek dziaajcych na statkach pasaerskich oraz wycieczkowych. Nasz wakacyjny wy-wiad to rozmowa z Renat Pak, bibliotekark z Biblioteki Publicznej w Strzelcach Opolskich, laure-atk Konkursu Bibliotekarz Roku 2013, ktra z pasj mwi o swojej pracy, kontaktach z czytelnikami, bibliotece dobrze osadzonej w rodowisku. Kolejne teksty w dziale Z bibliotek nawizuj do tej wy-powiedzi. Beata Taraszkiewicz w tekcie Biblioteka Uczelniana Akademii Pomorskiej w Supsku prezentuje najwiksz i najstarsz uczelni w tym miecie oraz jej bibliotek, prowadzc aktywn dziaalno edukacyjn i naukow. Krystian Gauszka z Miejskiej Biblioteki Publicznej w Rudzie lskiej omawia niezwykle bogat dziaalno placwki oraz jej cise zwizki ze rodowiskiem lokalnym. Dorota Kier-ska i Remigiusz Tworzydo przedstawiaj dziaania edukacyjne Centralnej Biblioteki Statystycznej im. S. Szulca w Warszawie, wskazuj na konieczno poszukiwania nowych form wsppracy, by zachci modych do uczestnictwa w nich. W Sprawozdaniach i relacjach Katarzyna Pawluk omawia wystaw powicon Julianowi Tuwimowi, prezentowan w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Opolu, natomiast Ewa Rudnicka i Marek Dubiski relacjonuj przebieg konferencji powiconej nowym technologiom, elektronicznym rdom informacji oraz szkoleniom bibliotecznym, ktra przebiegaa pod hasem Kada rocznica skania do przemyle 650 lat Uniwersytetu Jagielloskiego. Numer wakacyjny Bibliote-karza uzupeniaj stae dziay i rubryki: Bibliografia od kuchni czyli potyczki bibliografa, Prawo biblioteczne, Ochrona danych osobowych w pracy bibliotekarza. Dowiadczenia i praktyka, Syg-nay o nowych publikacjach, Z oficyny wydawniczej SBP, kolejny odcinek Refleksji bibliotekarza prawnika, a take O bibliotekach w prasie i Z ycia SBP. Numer zamyka stay felieton prof. Jacka Wojciechowskiego Postaktualia oraz W kilku sowach.

  • 4 BIBLIOTEKARZ lipiec-sierpie 2014

    ARTYKUY

    Zabory przerway rozwj wielu instytucji kul-tury, dwigajcych si pod wpywem impulsw Owiecenia z upadku w czasach saskich. Na rozkaz carycy Katarzyny wywieziono w 1795 r. do Peters-burga Bibliotek Zauskich. Dziaalno uniwersy-tetw i ich bibliotek w Krakowie i Lwowie zostaa ograniczona, a obie instytucje, znajdujce si te-raz w zaborze austriackim, zgermanizowano. Losy nauki i kultury uzaleniono, jak nigdy, od wyda-rze politycznych.

    Czasy Polski porozbiorowej (l. 1795-1918) przy-paday na okres, w ktrym caa Europa przechodzi-a burzliwe koleje. Polska upada w wyniku wasnej saboci politycznej, gospodarczej i militarnej, ale rwnie w wyniku agresji pastw zaborczych, cz-sto majcych sprzeczne interesy. Pocztkowo Rosja otrzymaa ziemie wschodnie i litewsko-ruskie (62% obszaru i 45% ludnoci). Prusy otrzymay cae do-rzecze Wisy z Warszaw (20% obszaru i 23% ludno-ci) a Austria ca Galicj z Krakowem (18% obszaru i 32% ludnoci). Po traktacie w Tyly (1807 r.) z cz-ci ziem polskich utworzono Ksistwo Warszawskie, ktre jednak upado w 1813 r. po klsce Napoleo-na. Nowy ad midzypastwowy ustanowi Kongres Wiedeski (1815 r.) wytyczajc te nowe granice dla podbitych ziem polskich. Prusy utworzyy z tych ziem Wielkie Ksistwo Poznaskie, a w Krakowie powstaa Rzeczpospolita Krakowska, z ziem cen-tralnych utworzono zwizane z Rosj Krlestwo Polskie. Krlem Polski by kolejny car Rosji.

    Po powstaniu listopadowym 1830 r. carat za-stosowa daleko idce represje i praktycznie znis jakkolwiek samodzielno Krlestwa Polskiego. Swobody i przywileje ograniczono take w Rzecz-pospolitej Krakowskiej, ktr w 1846 r. wcielo-

    no ostatecznie do Austrii. W tym zaborze jednak, w przeciwiestwie do zaborw rosyjskiego i pru-skiego, w ktrych w cigu XIX w. represje na-rodowe narastay, udao si uzyska autonomi w 1873 r. Pozwolia ona na rozwj placwek na-ukowych i kulturalnych, finansowanych z bude-tu pastwa, co przyczynio si do wyjtkowego, jak na warunki rozbiorw, rozwoju tych instytucji.

    W Warszawie znajdujcej si w zaborze pruskim (od III rozbioru do utworzenia Krlestwa Polskie-go) nie byo ani liczcego si orodka naukowe-go, ani biblioteki. Sytuacj zmienio powoanie w 1800 r., przez grono znamienitych przedsta-wicieli Owiecenia, Towarzystwa Przyjaci Nauk (TPN), wok ktrego skupili si wybitni uczeni polscy oraz arystokraci, w tym waciciele biblio-tek wielkoziemiaskich, jak np. Aleksander Sapie-ha. Podarowany przeze ksigozbir (4500 wol.) sta si zacztkiem Biblioteki TPN. W 1833 r. jej zasb obejmowa ponad 30 tys. dzie, w tym cenne kolekcje rkopisw. Po rozwizaniu Towarzystwa przez wadze rosyjskie, wikszo zbiorw zostaa wywieziona w 1833 r. do Petersburga, w ramach re-presji po powstaniu listopadowym. Ich niewielka, o mniejszej wartoci cz pozostaa w Warszawie i znajduje si dzisiaj w Bibliotece Uniwersyteckiej, w zbiorach dziewitnastowiecznych.

    Biblioteka Uniwersytecka zostaa zaoona, wraz z Krlewskim Uniwersytetem Warszawskim, w 1816 r., a wic po utworzeniu Krlestwa Polskie-go, ktre zwizane uni personaln z Rosj i mimo wielu ogranicze, dysponowao jednak sporym za-kresem uprawnie. Podstaw zbiorw BUW byy m.in. zbiory Liceum Warszawskiego i biblioteki przy Sdzie Apelacyjnym. W marcu 1818 r. staa

    Andrzej Myski

    BIBLIOTEKI POLSKIE

    Czasy zaborw

  • 14 BIBLIOTEKARZ lipiec-sierpie 2014

    ARTYKUY

    Rzemioso graficzne pojawia si nie tylko na penoprawnych sztychach. Podziwia je moemy na starych znaczkach pocztowych, banknotach, rozmaitych etykietach, plakatach, rasowych ob-wolutach ksiek, a take w ich wntrzach.

    Kolekcjonerstwo grafiki ma swoje gbokie tradycje, sigajce XVII w. Powstaway wtedy odpowiednie gabinety rycin, skupione wok dworw monarszych, potem bibliotek i wresz-cie prywatnych ksigozbiorw. Grafik zbierali i zbieraj zarwno mionicy sztuki, jak i biblio-file. Istnieje te bogata literatura prezentuj-ca sylwetki zbieraczy i ich bogate kolekcje. Ewa Frckowiak wspomina, e pierwsz publikacj ledzc kolekcje grafiki w Polsce by Catalogue dune Collection Iconographique Polonaise z 1865 r. (w: Mionicy grafiki i ich kolekcje w zbiorach Muze-um Narodowego w Warszawie; 2006). ledzc rozwj zbieractwa rycin mona odnie wraenie (ca-kiem zreszt suszne), i aby sta si ich kolekcjo-nerem, naley zainwestowa w nie cakiem spore sumy. Dotyczy to, rzecz jasna, grafik o wysokim statusie kolekcjonerskim, na ktry skada si data wyprodukowania odbitki, jej st